Voor de harddenkende Rotterdammer

De komende maanden vertelt Vincent Cardinaal om de week op donderdag het ‘verhaal van een straat’, met beeld van fotograaf Menno Bouma. De straten van Rotterdam vormen niet alleen letterlijk de stad, ook figuurlijk zijn zij een raster waarin verleden, heden en misschien zelfs toekomst samenkomen. Vandaag deel vier: de Agniesestraat.

Agniesestraat, officiële straatnaam van de gemeente Rotterdam bij beslissing van B&W sinds 11 mei 1897
Agniesestraat, officiële straatnaam van de gemeente Rotterdam bij beslissing van B&W sinds 11 mei 1897


Wat maakt een stad logisch? Een duidelijk stratenplan? Een coherent beleid? Misschien zijn steden in hun essentie wel te weerbarstig om ooit écht logisch te kunnen zijn – de dynamiek luistert niet naar de goede, afgewogen intenties en trekt als een eigenwijze puber zijn eigen plan.
Rotterdam is in elk geval op veel punten een uitermate onlogische stad. De gemeente kent talloze plekken waar de stad gewoon even ‘op lijkt te houden’ – kwestie van verschillende beleidsdocumenten die niet op elkaar aan wilden sluiten. Een vreemd toonbeeld van logica vormt echter de Agniesebuurt. Als een rechthoekig, bescheiden Manhattansiaans grid verbindt het grofweg Pompenburg aan de Bergweg met de Schiekade en de Noordsingel als parallel lopende begeleiders. Het Hofbogentracé vormt voor een deel het hart van deze volksbuurt.
De logica beperkt zich wel tot de rechtoe-rechtaan gedaante van het stratenplan. Zo kent deze kleinste wijk van de stad het grootste scholencomplex: het immense Technicongebouw van architect Huig Maaskant dat tussen 1955 en 1971 werd gerealiseerd, en dat onder andere het Grafisch Lyceum herbergt.
De buurt is vernoemd naar Agniese, het enige kind van Dieric ‘heer’ Bokel, woonachtig aan het Hof van Wena – naamgever van de op één na bekendste straat van Rotterdam. Dit ‘hof’, eigenlijk een oud herenhuis, zou gebouwd zijn in 1136 en stond op de plaats waar we nu voormalig station Hofplein vinden. De familienaam Bokel zou later vrijwel geheel uit de hoogste echelons van de stad verdwijnen door de huwelijken van Agniese met lieden als Van Herlaer en Van Benthem. De meeste straatnamen in de buurt verwijzen naar de geschiedenis van deze statige familie waarvan de zonen op een gegeven moment op waren.
De moderne Agniesebuurt is een moeilijke buurt. Een plek vol tegenstrijdigheden. Veel statigs is er al helemaal niet aan. De laatste jaren is de wijk een speelbal geworden van tal van goede bedoelingen. Eerst was het een krachtwijk, toen een prachtwijk (of andersom) en volgens de huidige politieke mores mag een mens het weer een probleemwijk noemen. Preventief fouilleren is er toegestaan en de vele, met een rotvaart achteruit rijdende auto’s laten zich weinig gelegen aan het geldende eenrichtingsverkeer. Door de deelgemeente geplante fruitbomen delen de publieke ruimte met ongekende hoeveelheden straatvuil, dat maar niet door de Roteb op te ruimen lijkt te zijn.
En toch. Zes jaar wonen in de Agniesestraat heeft één ding duidelijk gemaakt voor de schrijver van dit stuk, een mogelijk waardevolle observatie voor lokale politici en woningbouwcorporaties. Want ondanks de nooit aflatende herrie, de problemen en de troosteloosheid schuilt achter iedere deur misschien wel het meest essentiële fundament onder het bestaan: een thuis.

Vers Beton heeft jouw support nodig!

Voordat je verder leest: Vers Beton kan alleen blijven bestaan dankzij support van onze lezers. Maak jij ook onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder

Vincent Cardinaal

Vincent Cardinaal

Vincent Cardinaal (1982) is schrijver en spreker. Geboren op een zondag in het Havenziekenhuis, zoon van Crooswijk. Neuroot en berucht onhandig. Laat geen servies in zijn nabijheid slingeren.

Profiel-pagina
Lees 21 reacties
  1. Profielbeeld van Diego
    Diego

    Ben zelf zeer gecharmeerd van de “klutengevel” op de hoek van de Herlaerstraat

  2. Profielbeeld van Reinout van Schouwen
    Reinout van Schouwen

    Preventief fouilleren mag wanneer een gebied door de burgemeester is aangemerkt als veiligheidsrisicogebied, en bij mijn weten is dat hier niet het geval (de oppositie en de coalitie in de deelgemeente verschillen nogal van mening over nut en noodzaak van dat instrument). Bent u als bewoner van de Agniesestraat wel eens preventief gefouilleerd in uw straat?

    1. Profielbeeld van Vincent Cardinaal
      Vincent Cardinaal

      Ik heb het eenmaal gezien op de Bergweg ter hoogte van het Eudokiaplein. Persoonlijk vind ik het een flagrante integriteitsschending.

      1. Profielbeeld van Reinout van Schouwen
        Reinout van Schouwen

        Beste Vincent,
        Kun je nog zeggen hoe lang geleden dat ongeveer was? In de huidige raadsperiode (2010-2014) zou zoiets volgens mij niet hebben mogen plaatsvinden.

  3. Profielbeeld van Linda Zuijderwijk
    Linda Zuijderwijk

    Zijn die fruitbomen in die beschilderde tonnen niet geplant in samenwerking met de bewoners (of misschien zelfs wel door een bewonersinitatief, wiehoe!), in een poging ‘de straat weer van de bewoners’ te maken en de zo gewenste eigen verantwoordelijkheid voor de publieke ruimte weer een zetje te geven?

    Vincent, interessant stuk, ik wil nu eigenlijk nog veel meer stemmen van buurtbewoners horen! Want zoals je terecht aangeeft: dit is waardevol voor lokale politici en bewonersorganisaties, die misschien wel hun best doen (BuurtBestuurt, bijvoorbeeld, ook al is dat er (nog) niet in Noord), maar toch vaak de wat meer professionele buurtbewoners weten te bereiken en moeite hebben de buurt vanuit verschillende perspectieven te bekijken.

      1. Profielbeeld van Linda Zuijderwijk
        Linda Zuijderwijk

        Ah dank! ‘Een kleurrijke en eetbare buurt brengt de mensen bij elkaar!’ Nouja, het heeft wat mensen uit de buurt in ieder geval bijeen gebracht tijdens het planten. En nu brengt het ons bij elkaar op deze blog..

    1. Profielbeeld van Vincent Cardinaal
      Vincent Cardinaal

      Ik denk dat er te weinig vanuit een ‘thuis’ wordt geredeneerd en teveel vanuit een van boven opgelegd ‘wijkgevoel’. Wat zeker niet wil zeggen dat ik de moeite van de deelgemeente én de actieve wijkbewoners niet op prijs stel.

      Maar: zorg nou toch eerst eens dat die wijk schoon is. En fraai. De bezuinigingen van corporaties op renovatie en behoud/beheer kan echt desastreus gaan uitpakken, is mijn voorspelling.

      1. Profielbeeld van Hilde Westerink
        Hilde Westerink

        Zie mijn opmerking hieronder. Dat lijkt een grapje, maar is heel serieus. De Roteb zet daar (meer) personeel in waar de meeste klachten voorkomen, zo heb ik me laten vertellen. Ik durf er wat om te verwedden dat geen enkele bewoner van deze straat aan de telefoon hangt bij de Roteb om te klagen over het tekort aan inzet van hun werknemers. Zouden ze dat wel doen, dan zou er heel wat beter opgeruimd worden, dunkt me. Zoals Linda hierboven al opmerkt, het eigen verantwoordelijkheidsgevoel voor de publieke ruimte kan hier wel een zetje gebruiken. Oók als dat betekent dat je soms gewoon even moet bellen naar Roteb of gemeente.

      2. Profielbeeld van Linda Zuijderwijk
        Linda Zuijderwijk

        Een opgelegd buurtgevoel is ook ‘maar’ een ingebeelde gemeenschap. Dat werkt twee kanten uit: het kan de onderlinge samenhang in een buurt vergroten, maar kan ook juist verdelen (oh, ik herken me er niet in, hoor ik hier niet thuis ofzo).

        Het zou ieder die op een plek zit waar hij/zij over geld en/of beleid gaat sieren om te denken vanuit de kracht van de ook-niet-zo-actieve-en-mondige-buurtbewoners zelf, en zich vanuit daar te laten leiden naar een ‘ingebeelde buurt’ en dan daarop voort te bouwen (dan wordt er misschien zelfs draagvlak gevonden voor bezuinigingen).

        Hilde, zoals een slim iemand al eens opmerkte: er ontstaan buurten ‘die zelfredzaamheid wel in huis hebben’ (dus die de Roteb bellen) en buurten die deze zelfredzaamheid missen. En dat verschil in zelfredzaamheid heeft hele reeele gevolgen, zou dan alweer blijken uit de inzet van Roteb. Kwalijke situatie.

      3. Profielbeeld van Hilde Westerink
        Hilde Westerink

        Na zes jaar in deze straat denk ik oprecht dat die vicieuze cirkel, ofwel het gebrek aan zelfredzaamheid, niet tot nauwelijks te doorbreken is. Mensen hier hebben hun eigen sores. Ik merk dat ik meega in die houding, ondanks dat ik ben opgegroeid in een omgeving waar iedereen zich verantwoordelijk voelt voor de publieke ruimte. Ik zou best een bezem ter hand willen nemen om de straat eens flink te vegen, maar ik het dat nog nooit gedaan. Ja, ik hang aan de telefoon om te klagen, ik spreek de buurtkinderen aan op ongewenst gedrag (beetje sociale controle mag best) en pak af en toe eens wat rotzooi op, maar that’s it. Ik ga hier weg zodra de situatie dat toelaat.

      4. Profielbeeld van Linda Zuijderwijk
        Linda Zuijderwijk

        Tja, de verdeling van middelen (‘Roteb’) over buurten is de uitkomst van zij die zich het beste organiseren. En van burgers die plaatsnemen in organen als BuurtBestuurt, die mogen zeggen dat de politie meer naar hangjongeren moet kijken (…).

        Interessant probleem merk je op. Er zijn altijd een paar buurtbewoners die de rest wat op kunnen zwepen en aanspreken. En daarmee belangrijk zijn voor de buurt. Die laatste opmerking van je zou iedere lokale bestuurder zich rot moeten doen schrikken!

      5. Profielbeeld van Hilde Westerink
        Hilde Westerink

        Ze zouden zich ook rot moeten schrikken! Maar ik zou zo’n uitspraak nooit willen gebruiken als dreigement om meer gedaan te krijgen in een buurt. Het is gewoon een egoïstisch voornemen om weg te willen…ik geef ruiterlijk toe dat ik niet die buurtbewoner ben die anderen op zou willen zwepen om meer verantwoordelijkheid te nemen. Verder vind ik het ook niet per definitie een slechte zaak dat mensen zich wel móeten organiseren om een betere leefomgeving te creëren. Alleen denk ik wel dat sommige mensen in onze samenleving moeten léren zich te organiseren. Dat vind ik niet de taak van overheid, maar van de mensen die hier willen blijven wonen, die zien dat het beter moet en kan en die de middelen hebben (qua tijd, energie en kennis) om daar iets aan te doen.

      6. Profielbeeld van Hilde Westerink
        Hilde Westerink

        Overigens vind ik jouw opmerking over de ingebeelde gemeenschap in een wijk wel echt ‘food for thought’. Wat ik hier in de wijk vooral mis, is een plek waar mensen, vrijwillig en zonder opgelegd ‘moeten’, bij elkaar kunnen komen. Een buurthuis bijvoorbeeld, in de vorm van een café waar mensen bij elkaar kunnen komen voor koffie en als men daar behoefte aan heeft, een gesprek.

  4. Profielbeeld van Hilde Westerink
    Hilde Westerink

    Gisterenmiddag zaten de in het oranje geklede heren des Rotebs weer heerlijk te chillen op de bankjes ter hoogte van de Wateringhestraat. Het is, met andere woorden, geen mysterie waarom het in de Agniesestraat altijd een zooitje is.

  5. Profielbeeld van Vincent Cardinaal
    Vincent Cardinaal

    Reinout: fouilleeractie was denk ik in 2008 of daaromtrent – de supermarkt was nog een c1000 en geen AH.

    1. Profielbeeld van Reinout van Schouwen
      Reinout van Schouwen

      Okee, dat is te lang geleden om nu nog vragen over te stellen, maar ik kan je verzekeren dat preventief fouilleren in de Agniesebuurt op dit moment niet mag. Zoals ik al zei zijn hier stevige discussies over geweest (en nog steeds).

    1. Profielbeeld van Hilde Westerink
      Hilde Westerink

      Prachtig! Dat vind ik zéker mooi om te horen en ik zou daar ook wel meer van willen weten. Bij wie kan ik terecht?

      1. Profielbeeld van ReinoutS
        ReinoutS

        Eerlijk gezegd weet ik dat niet precies, wellicht kunnen ze je verder helpen bij de deelgemeente of anders Stichting Welzijn Noord.

Reageren is voorbehouden aan Vers Beton-supporters. Meld je hier aan als supporter of log in.

Advertentie

Logo_giraffe_01_600x500