Politiek29 mei 2013

Burgers betalen voor Rotterdams begrotingsgat

In DRAAD, de nieuwe politieke talkshow in Arminius, is op woensdagavond 29 mei onder meer aandacht voor de penibele situatie waarin de gemeente financieel verkeert. Maarten Struijvenberg, financieel specialist van Leefbaar Rotterdam, gaat daarover in discussie met Jan Schonk (D66). Voor Vers Beton legt Struijvenberg alvast uit waarom de financiële situatie er zo slecht voorstaat, en wat er moet gebeuren om de stad weer gezond te krijgen.  

Sinds het uitbreken van de kredietcrisis en de daarop volgende economische crisis is het bezuinigingstijd. Niet alleen geven veel consumenten minder uit, ook de overheid moet de broekriem stevig aanhalen. De gemeente Rotterdam worstelt alleen met het uitvoeren van zijn bezuinigingen, en dat heeft voor Rotterdammers grote gevolgen.

Beeld: redactie Vers Beton
Beeld: redactie Vers Beton

Nooit goed

De bezuinigingsopgave van de gemeente is groot: jaarlijks wordt er zo’n € 3,5 miljard uitgegeven, en daar moeten honderden miljoenen vanaf om even veel uit te geven als dat er binnenkomt. Het moeilijkste daarvan is natuurlijk om te kiezen waar er gesneden moet worden. In de meeste gezinnen lukt bezuinigen nog wel (al moeten ook daar soms vervelende keuzes gemaakt worden), maar politici beseffen zich dat zij niet populair worden van bezuinigingen. Er is altijd wel iemand die vindt dat je nou net niet op dát ene moet bezuinigen. Je doet het daarom nooit helemaal goed.

Dit probleem wordt versterkt doordat er in Rotterdam met de PvdA, VVD, CDA en D66 een coalitie van 4 partijen aan de macht is. Die hebben allemaal hun eigen wensen, en toch moeten ze het eens worden over waar de klappen gaan vallen. Gelukkig heeft de gemeente een grote spaarpot (met daarin zowel gespaard geld als inkomsten door de verkoop van voormalige gemeentebedrijven, zoals afvalverwerkingsbedrijf AVR in 2006), en als je daar geld uithaalt, dan hoef je iets minder te bezuinigen. Dat scheelt alweer, maar die spaarpot is natuurlijk niet oneindig groot.

Bij de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2010 had de gemeente in totaal € 1,5 miljard in zijn spaarpotten zitten. Veel van dit geld was bestemd voor geplande projecten (zoals fietspaden, sociale projecten, groen in de buitenruimte en ga zo maar door), en ‘slechts’ € 120 miljoen was vrij te besteden. 2,5 jaar later zat er niettemin nog maar € 800 miljoen in de spaarpotten, en daarvan is nog € 0 vrij te besteden. De reserves zijn bijna gehalveerd dus!

Als dit zo doorgaat, dan is bij de volgende verkiezingen de kas ongeveer leeg. Hoe heeft dit zo snel kunnen gaan?

Tsja

Ieder jaar maakt de gemeente een begroting, en daarin moeten de kosten en de opbrengsten aan elkaar gelijk zijn. Als je de toekomst wat positiever inschat (door uit te gaan van hogere opbrengsten van bijvoorbeeld grondopbrengst, of door te gokken op lagere uitgaven, zoals in de bijstand), dan hoef je minder te bezuinigen om toch een kloppende begroting te hebben. Het lijkt er alleen op dat de gemeente ieder jaar positief heeft ingeschat en telkens hoopte dat het allemaal zou meevallen. Fingers crossed dus. Maar het viel niet mee.

 2 voorbeelden van wishful thinking: grondwaarde en uitkeringen. De waarde van de grond die de gemeente heeft, is in rap tempo minder waard geworden. Dat scheelt meer dan € 200 miljoen. En op het verstrekken van bijstandsuitkeringen waren de tekorten met meer dan € 100 miljoen ongekend groot. Tsja, dan gaat het snel.

Forse gevolgen

Een andere manier om wat minder te hoeven bezuinigen, is door de belastingen te verhogen. Dat heeft de gemeente in Rotterdam dan ook flink gedaan. De afvalstoffenheffing is met 30% gestegen, de markttarieven met 35%, de parkeertarieven in het centrum met 10%, de bouwleges met honderden procenten, en een kapvergunning (die voorheen gratis was) kost nu € 738. Je zal maar een zieke boom in je tuin hebben staan! En dit zijn nog niet eens alle belastingverhogingen.

De gevolgen voor de Rotterdammers zijn dus fors. En doordat de gemeente te weinig bezuinigt, zullen verdere belastingverhogingen nodig zijn. Die staan dan ook al gepland voor 2014. Bovendien komt het leeghalen van de spaarpotten, tot nu toe goed voor € 700 miljoen, neer op € 2.500 per Rotterdams huishouden. Ook dát is uw geld.

Bij het begin van de crisis werd al duidelijk dat deze ook gevolgen zou hebben voor  Nederland en Rotterdam. Leefbaar Rotterdam heeft daarom eind 2008 voorgesteld om alvast te beginnen met bezuinigen en zo de problemen voor te zijn. Dat vonden andere politieke partijen (op de ChristenUnie-SGP na) alleen niet nodig. Sindsdien zijn er door ons elk jaar aanvullende bezuinigingen voorgesteld, aangezien de beoogde begrotingen zouden leiden tot nieuwe tekorten. Ook dat is telkens tegengehouden, terwijl achteraf bleek dat de nieuwe tekorten wel degelijk ontstonden. Ik hoop daarom dat in november, wanneer de begroting voor 2014 wordt besproken, deze cirkel wordt doorbroken.

 DRAAD, de politieke talkshow van Rotterdam, vindt plaats op woensdagavond 29 mei in Arminius.

Meer weten over de penibele staat van de financiële reserves in Rotterdam? Lees dan het interview met Leefbaar Rotterdam-fractievoorzitter Ronald Schneider op Vers Beton >>

Lees meer:

Reageer of deel op Social Media

Tags:Arminius, crisis, Draad, economie, huishoudboekje en Maarten Struijvenberg

Sectie: Politiek

Ontvang de wekelijkse Vers Beton newsletter!

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *