Voor de harddenkende Rotterdammer

Namens Vers Beton analyseert debatdeskundige Victor Vlam de belangrijkste verkiezingsdebatten in aanloop naar de Rotterdamse gemeenteraadsverkiezingen. Afgelopen woensdag vond het eerste echte lijsttrekkersdebat plaats in het Hiphophuis. Wie viel op en wie was afwezig? Wie moet zich de komende weken nog verbeteren? En vooral: wie was het best en wie was het slechtst?
In een klein zaaltje hadden zes lijsttrekkers (van de PvdA, VVD, D66, SP, GroenLinks en CDA) en één nummer 6 (Maarten Struijvenberg van Leefbaar Rotterdam) er duidelijk zin in. Toch was het er onder het toeziend oog van zo’n honderd genodigden ook af en toe wat onwennig. Maakt niet uit, dit was nog een kans om warm te draaien. De komende tijd zullen zij talloze debatten voeren, dat hoort immers bij de verkiezingstijd. Juist daarom is nu een ideaal moment om te kijken wie er wat van bakt — en wie niet. Daarom: een ranglijst!

Lijsttrekkersdebat EDBR
Lijsttrekkersdebat EDBR

7. Maarten Struivenberg: irrelevant

Leefbaar-lijsttrekker Joost Eerdmans moest verstek laten gaan. Stemproblemen zijn daarvan de oorzaak, zo luidt de officiële lezing zonder nadere uitleg. Leefbaar-raadslid Maarten Struivenberg nam de honneurs waar. De financiële specialist van de fractie kwam tijdens het eerste uur van het debat slechts één keer aan het woord. Voor een partij die in een hevige tweestrijd zit om de grootste te worden, was dat een trage start. Een goede debater weet af te dwingen dat er op hem wordt gereageerd. Hij kan niet worden genegeerd zonder dat de andere debaters zichzelf beschadigen. Daarom is het altijd goed om van tevoren een controversiële oneliner voor te bereiden waar je (a) jouw kiezers mee paait en (b) andere partijen tegen je in het harnas jaagt. Als Struivenberg meer debatten voert namens Leefbaar moet hij zich dus beter voorbereiden.

6. Judith Bokhove: onwennig

Judith Bokhove is sinds 2010 raadslid en werd vorig jaar onverwacht gekozen tot lijsttrekker van GroenLinks. Ze is dus nog onervaren en dat straalt er vanaf. Terwijl ze een papiertje met daarop vermoedelijk wat aantekeningen voor zich houdt, trapt ze haar eerste betoog van de avond af. „Ik heb de stelling gelezen,” begon ze. „Ik heb erover nagedacht,” vervolgde ze. Na een korte pauze kwam de conclusie: „en ik ben het ermee eens.” Het was een weifelend begin en tevens overbodig. Dat je over de onderwerpen die de stad aangaan hebt nagedacht is natuurlijk vanzelfsprekend voor een lijsttrekker, dat hoef je niet te benoemen.
Gedurende het debat had ze de kans om in haar rol te groeien, maar die greep ze beslist niet. In een poging te laten zien dat ze wist waar ze het over had, haalde ze een cijfer aan („27 miljoen euro”). Maar vervolgens liet ze zich doodleuk corrigeren door een meer ervaren lijsttrekker („52 miljoen volgens Leo maar ik dacht 27 miljoen”). Voor de komende debatten moet zij laten zien dat zij thuishoort als lijsttrekker tussen de grote namen uit de Rotterdamse politiek. Dat is lastiger dan het lijkt en dat lukt alleen maar als je er zelf ook in gelooft.

Lijsttrekkersdebat EDBR
Lijsttrekkersdebat EDBR

5. Hugo de Jonge: onvoldoende zichtbaar

Het CDA was ook aanwezig. Dat was voornamelijk te zien aan de met groene sjaaltjes uitgedoste aanhang van lijsttrekker Hugo de Jonge. Zelf was De Jonge tijdens de eerste vier stellingen minder aanwezig. Hij maakte geen uitglijders maar debatteerde ook niet de sterren van de hemel. Pas bij de laatste stelling stond hij in de spotlights. Inhoudelijk is dat niet onbegrijpelijk. Die stelling ging over de jeugdzorg, zijn terrein als wethouder. De vragen die hij vervolgens kreeg uit het publiek spraken hem daarop aan. De andere lijsttrekkers bemoeiden zich er nauwelijks mee. Maar hoewel een bestuurder zich kan specialiseren op één terrein, kan een lijsttrekker dat niet. Zijn uitdaging voor de komende debatten is om te laten zien dat hij breder georiënteerd is dan enkel op zijn eigen wethoudersportefeuille.

4. Salima Belhaj: reageert op alles

Niet elke lijsttrekker had zijn eigen microfoon maar bij Salima Belhaj was deze wel altijd in de buurt. Op een gegeven moment interrumpeerde ze zelfs zó vaak dat de debatleider haar microfoon af moest pakken (en dat was slechts gedeeltelijk spottend).
Maar erger nog: in haar reacties was geen strategie te ontdekken. Toen de gespreksleider de politici maande om over de toekomst te praten en niet over het verleden, was het Belhaj die daar tegen ageerde. Dat de opmerking van de gespreksleider niet tot haar was gericht en dat er sindsdien al enkele minuten waren verstreken (een eeuwigheid in een verkiezingsdebat), deed er voor haar kennelijk niet toe. Ook al had ze een punt dat het niet nakomen van beloftes uit het verleden wat zegt over beloftes van nu, de vraag is of ze dat punt moest maken om kiezers over de streep te trekken.
In een debat moet je niet op alles willen reageren. Veel praten is geen garantie voor succes. Belhaj moet in het vervolg een duidelijke strategie kiezen. Kiezers zullen maar één of twee opmerkingen van haar onthouden. Met een duidelijke strategie hou je zelf invloed over wat kiezers bijblijft.

Lijsttrekkersdebat EDBR
Lijsttrekkersdebat EDBR

3. Jeannette Baljeu: technisch goed, maar pareert sentiment niet

VVD-lijsttrekker Jeannette Baljeu begon aan het debat met zichtbaar genoegen. Een brede glimlach was gedurende de hele avond te zien op haar gezicht. Dat is ook niet zo verrassend. In haar studententijd won zij het Nederlands Kampioenschap Debatteren. Ze houdt dus zichtbaar van het debat en is er goed in. Woord-voor-woord weet ze een aanval heel goed te verdedigen.
Haar valkuil is echter dat ze nalaat het achterliggende sentiment te pareren. Een voorbeeld: ze kreeg het verwijt dat ze een verkiezingsbelofte van nu (minder regeldruk voor ondernemers) in het verleden ook had gedaan zonder deze na te komen toen haar partij plaats nam in het college. Het achterliggende verwijt is: je bent onbetrouwbaar. In de beeldvorming bij kiezers blijft deze vaak het langste hangen. Zij pareerde het echter door te stellen dat ze ditmaal voor het eerst de belofte op deze manier heeft geformuleerd. Daarmee weerlegde ze het achterliggende verwijt niet. Sterker nog, door zich te beroepen op enigszins technische details, versterkte ze onbedoeld de indruk dat ze onbetrouwbaar is. Ook al kan ze razendsnel reageren, voor de komende debatten is haar uitdaging om te zorgen dat ze even tot drie telt voordat ze begint met spreken. Zo gunt ze zichzelf de tijd om na te gaan of ze echt de kern van de aanval raakt.

Lijsttrekkersdebat EDBR
Lijsttrekkersdebat EDBR

2. Hamit Karakus: ongeschonden staatsman

Grote rivaal PvdA, onder aanvoering van Hamit Karakus, profiteerde optimaal van de mentale afwezigheid van Leefbaar. Karakus had zichzelf fysiek gepositioneerd in het midden van de zaal en stond daar soeverein met zijn armen over elkaar. De andere lijsttrekkers behandelden hem alsof hij al een groot staatsman is, wellicht in de hoop later een coalitie met hem te vormen. Zo was hij na afloop van het debat de eerste die handen schudde met de rest. Dat hij dat deed nog voordat de gespreksleider het debat volledig had afgekondigd, voorkwam niet dat anderen zijn voorbeeld volgden. Karakus had een makkelijke avond die hij ongeschonden door kwam. De kans is klein dat zijn toekomstige debatten vaker zo zullen verlopen. Hij doet er goed aan om niet te wennen aan hoe het woensdag verliep.

Lijsttrekkersdebat EDBR
Lijsttrekkersdebat EDBR

1. Leo de Kleijn: populistische straatvechter

Leo de Kleijn wist het beste moment van het debat op zijn naam te schrijven. In reactie op een prominente ondernemer in het publiek die klaagde over de torenhoge lasten van de overheid, schoot de SP’er beheerst uit zijn slof. Die overheid had het volgens hem wel mogelijk gemaakt dat zijn bedrijf kon bloeien, beet hij de ondernemer toe. Wegen, infrastructuur en goed onderwijs zijn niet gratis. Dat er nu geklaagd werd is „a bloody shame,” zei hij met zichtbare woede.
In het debat gaat het vaak over het grijpen van kansen. Dat deed De Kleijn hier. Hij herkende de klaagzang van de ondernemer als een ideaal moment om het profiel van zijn partij scherp neer te zetten. Dat deed hij met volle overgave. Zijn achterban zal het fantastisch hebben gevonden. Maar nog belangrijker: je trekt twijfelende kiezers ermee over de streep. Wanneer de partijen een duidelijk profiel hebben, is de keuze voor de kiezer duidelijker en dus makkelijker te maken. Als De Kleijn dit volhoudt – en dus niet te vroeg piekt – kan hij nog heel wat kiezers wegsnoepen bij de PvdA.

Vers Beton volgt komende maanden de verkiezingscampagne op de voet. Van SP-schuursponsjes uitdelen in Spangen tot Leefbaars ledenbijeenkomst in Lombardijen: wij zijn erbij. 

Vers Beton heeft jouw support nodig!

Voordat je verder leest: Vers Beton kan alleen blijven bestaan dankzij support van onze lezers. Maak jij ook onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder

Victor Vlam

Victor Vlam

Victor Vlam (1984) is communicatietrainer, presentator en Amerikakenner. Als trainer en coach heeft Victor in binnen- en buitenland training gegeven. Hij is specialist in debat- en communicatietrainingen. Victor treedt regelmatig op in de media om politieke speeches en debatten te analyseren (nrc.next, BNR Nieuwsradio, EenVandaag, Onze Taal).

Profiel-pagina
Lees 25 reacties
  1. Profielbeeld van Victor Reijkersz
    Victor Reijkersz

    Analyse is wel een beetje alsof het een Idols of X-Factor show is. Had gedacht dat VersBeton het debat zou evalueren op basis van de inhoud ipv de presentatie :)

  2. Profielbeeld van R.Sörensen
    R.Sörensen

    Misschien ook even zijn eigen politieke voorkeur kenbaar maken.
    Teveel “objectieve” journalisten blijken ineens een leuke bestuurlijke betrekking bij één van de regentenpartijen te krijgen.
    Kijk eens in de TK: het wemelt ervan.
    Zouden die hun politieke voorkeur pas gekregen hebben nadat ze uit de regentenkast in een goed betaalde bestuurlijke functie gekomen zijn? (burgemeester van Hilversum, TK lid, wethouder in 020, raadslid 010, etc)

      1. Profielbeeld van Eric Stam
        Eric Stam

        Ik zou deze reactie van Victor Vlam op Ronald Sörensen beoordelen als technisch goed, maar het pareert het sentiment niet.

        Een uitleg. Het achterliggende verwijt is: je bent niet betrouwbaar, want we kennen jouw stemvoorkeur niet. In de beeldvorming bij de lezer blijft dit het langst hangen. Vlam pareert het door te stellen dat Sörensen eens met een echt argument moet komen. Daarmee weerlegt Vlam ze het achterliggende verwijt niet. Sterker nog, door niet in te gaan op de vraag, versterkt Vlam onbedoeld de indruk dat hij onbetrouwbaar is.

        Goed. Even terug naar de inhoud. Victor Vlam, beeldvorming kan terugslaan op de realiteit. Meta-analyses van zelfverklaarde deskundigen zijn daarmee meer dan leuke vulling voor in de krant. Wie ben jij om een top 6 samen te stellen, en waarom vertel je niet gewoon wat je eigen politieke voorkeur is?

    1. Profielbeeld van r.ruigendijk
      r.ruigendijk

      Wel mooi dat 2 prominente pvv/lr leden (Reijkersz & Soerensen) direct reageren. Goed dat Vers Beton sinds kort ook in die kringen wordt gelezen. Het antwoord van de Senator van de PVV zegt alles. LR wordt bestuurd door de PVV en met name door hem zelf.

  3. Profielbeeld van Marianne
    Marianne

    Ik vind het wel verfrissend, zo’n analyse als deze. Ik begreep dat het debat in zijn totaliteit nogal suf was, hopelijk is er een volgende keer wat meer vuurwerk. En hopelijk worden politici door het publiek aangesproken op de manier waarop ze in het debat met de inhoud omgaan. Ik blijf Vers Beton met plezier volgen, tot aan de verkiezingen en daarna :)

  4. Profielbeeld van R.Sörensen
    R.Sörensen

    Flauwekul natuurlijk.
    Ik ken alle deelnemers aan het debat en uiteraard is de politicus van het jaar mijn favoriet. Iemand met inhoud.
    Ik reageer op dat wat ik lees en dat vind ik net als Victor niet over de inhoud gaan.
    Dan vraag ik me af waarom, want een debat hoort over de inhoud te gaan en kom met een suggestie.
    Zeg dan: Ik heb geen politieke voorkeur dus …… of ik ben lid van ……… of ik heb nog nooit een geschiedenisboek gelezen dus ik ben socialist.

    Ik zal het verder illustreren. Anders dan het gros van de Rotterdammers en zelfs de meeste politici, lees ik alle partijprogramma’s: Vind ik leuk, noem het beroepsdeformatie.
    Het partijprogramma van de winnaar is in het kort samengevat.
    Wij willen dat iedereen rijk wordt, de grensen open gaan en het milieu verbetert. Dat moeten de ondernemers betalen.
    Volgens mij kan De Kleijn dus nooit op inhoud winnen!

    1. Profielbeeld van Joey
      Joey

      Je kan op zijn website gewoon lezen dat hij voor Obama campagne heeft gevoerd, dan weet je ongeveer in welke politieke hoek hij zit. Maarten is een prima debater die inderdaad heel veel dossierkennis heeft, maar ook de politicus van het jaar heeft wel eens een slechte dag. Om te claimen dat Leo de Kleijn geen inhoud heeft… Tja, dan heb je volgens mij een paar jaar in de gemeenteraad zitten slapen.

    2. Profielbeeld van Victor Reijkersz
      Victor Reijkersz

      @Joey,

      Over Leo de Kleijn heb je inderdaad een goed punt. Je kan het niet eens zijn met zijn politieke doelen (ik heb liever iets mindere mate van samen-delen in de samenleving dan hij wil), maar het is de meest capabele SP-er die ik ken.

      mvg,
      Vic

    3. Profielbeeld van Inge
      Inge

      In de deelgemeente Feijenoord is voormalig journalist notulist EmileHilgers
      reeds een paar jaar aan het werk .

      Ex journalist Edwin Cornelissen is sinds een paar jaar de rechterhand van
      Wethouder Karakus .

      Beiden behoorden tot het linkse kamp.

      Er zit dus wel iets in het verhaal van Sorensen

      1. Profielbeeld van Eeva Liukku
        Eeva Liukku

        Beste Inge,

        voor iemand die met naam en toenaam en zonder verdere argumenten mensen in een hoek zet, zou het wel netjes zijn als je ook je volledige naam zou gebruiken als reageerder.

        Je opmerking over de notulist snap ik niet: moet je als notulist bij een deelgemeente ook al lid zijn van een partij? Dat lijkt me toch een neutrale functie.

      2. Profielbeeld van Eeva Liukku
        Eeva Liukku

        Overigens, wat je schrijft over Edwin Cornelisse klopt ook niet. Hij is geen politiek assistent (die zijn lid van dezelfde partij als de wethouder) maar woordvoerder. Woordvoerders dienen niet een partij maar het collegebeleid. Hij zou in een volgend college dus woordvoerder kunnen zijn van een Leefbaar wethouder. Je suggereert dus van alles en haalt namen door het slijk, zonder argumenten.

  5. Profielbeeld van R.Sörensen
    R.Sörensen

    Natuurlijk heeft Leo inhoud, maar die inhoud deugt niet.
    Het is het allermakkelijkste stanpunt dat je kunt verdedigen in een gezelschap van leken en zgn. kenners.
    Arm is zielig en rijk is gemeen! Daar gooien wij goedmensen van de SP de capulaire werking tegenaan. Altijd goed.
    het is veel moeilijker om naar de realiteit te omschrijven hoe je je standpunten denkt te financieren. Dat doet Maarten altijd.
    Leo zegt nogmaals: Uitkeringen omhoog, lonen omhoog, economische groei, milieu verbeteren, beter onderwijs, meer veiligheid, perfecte buitenruimte met groen en speelplaatsen, huren omlaag en grenzen open , want geen mens is door de rechter uitgezet! Betalen? Uhh? De rijken moeten dat doen!
    Mijn probleem schijnt dus te zijn dat ik dat inhoudloos vind. Soit.

  6. Profielbeeld van Mike
    Mike

    En dat uit de mond van een PVV senator die een partijprogramma vertegenwoordigt dat volstaat met goedkope populistische standpunten.

    De pot verwijt de ketel dat ie zwart ziet….

  7. Profielbeeld van R.Sörensen
    R.Sörensen

    Duidelijk het PVV programma niet gelezen.
    Het enige programma dat volgens het CPB is doorgerekend en dat ons uit de economische malaise had kunnen halen.
    Eerst lezen en dan oordelen.
    Populisten hebben bezwaar tegen te grote Europese druk en te grote Europese bemoeienis hoorde ik gisteren van ex – ombudsman Brenninkmeier tijdens een expert meating en zijn daarom gevaarlijk!!!
    Volgens mij is dan het grootste deel van de bevolking gevaarlijk zeker die 61,5% die tegen de – toch door de regenten doorgedrukte – Europese grondwet hebben gestemd.
    Verder is het eigenlijk niet mijn stijl om – zelf open en bloot – te reageren op mensen die niet met naam en toenaam durven te reageren.
    Als jij anti populistisch bent dan ben ik er extra trots op populistisch te zijn.

    1. Profielbeeld van Mike
      Mike

      Geachte heer Sorensen,

      Dit is nu typisch populisme. De waarheid verdraaien om goedkoop te scoren bij kiezers die dit niet doorzien.

      De PVV heeft fraude gepleegd bij de doorrekening van het CPB door het belangrijkste punt van hun verkiezingsprogramma, exit uit Europa, NIET te laten doorrekenen. Gewoon weg te laten dus. Hoe geloofwaardig ben je dan als partij of senator van deze partij.

      Mike

      1. Profielbeeld van R.Sörensen
        R.Sörensen

        Je krijgt eerder antwoord dan verwacht.
        Morgenochtend 11.00
        Is het ook populistisch om onder eigen voor en achternaam te reageren? Nogmaals prima, ik ben populist en heb er al voldoende over geschreven, maar niet iedereen begrijpt het.
        Een lot dat ik als schoolmeester natuurlijk ken.

        Ik stop nu tenzij je onder je volledige naam reageert. Je hoeft nl. nergens bang voor te zijn. De klappen komen van links en vallen in onze kringen leert de recente geschiedenis.

      2. Profielbeeld van Mike
        Mike

        Je geeft geen antwoord. Je gaat nergens op in.
        De PVV heeft bewust fraude gepleegd door hun belangrijkste maatregel (exit Europa) weg te laten uit de doorrekening. het CPB heeft eerder deze exit als negatief beoordeeld met 2000 euro per huishouden (CBS, 2012) Zo is bewust de uitkomst gunstiger geweest. Dit had het CBS nog nooit meegemaakt (CBS, 2012), maar geeft aan alleen te rekenen met wat men krijgt.

        Dus nogmaals hoe kan je dit nu verdedigen ? Is het senatorssalaris zo noodzakelijk .

        Het zou je sieren eens een keer inhoudelijk te reageren. Of ga je weer beginnen over mijn naam of vanuit welke hoek de bedreigingen komen ?

      3. Profielbeeld van Diego
        Diego

        gave voornaam.. R.

        Mijn god wat presteer jij het om een hoop onzin op te schrijven. Dat je met zulk gezwam lid van de eerste kamer kan worden zeg. Heb je trouwens niks beters te doen? Zieltjes zul je hier toch niet winnen.

  8. Profielbeeld van R.Sörensen
    R.Sörensen

    Terug naar het topic
    Hier mijn zeer partijdige reactie op de Leefbaar site.

    Ik heb iets met muziek.

    Sinds ik al weer vele jaren geleden plotseling ernstig geblesseerd raakte (100% genezen) hoor ik achtergrondgeluiden domineren.
    Soms zelfs komt er in mijn gedachten achtergrond muziek bij.

    Bij Joost hoor ik het slotkoor van de 9e symfonie van Beethoven. Robust, overweldigend, zeker en (te in mijn ogen) verbroederend.

    Bij Judith Van Bockhove hoor ik de Selvera’s “twee reebruine ogen keken de jager aan” zingen. Naïef en veel te lief.

    Bij Leo De Kleijn uiteraard Het Sovjet Russiche volkslied.

    Bij Hugo de Jonge het Urker mannenkoor, dat zingt uit de bundel van Johan de Heer.

    Bij Jeanette Baljeu een song van Mantovani. Achtergrondmuziek die nog eeuwen mee kan gaan.

    Bij Salima Belhaj caraïbische muziek waarbij gedrumd wordt op van die holle vaten.

  9. Profielbeeld van R.Sörensen
    R.Sörensen

    Hoi objectieve V.Vlam

    Gekeken naar Arena, het debat programma van de EO?
    Pak anders Uitzending Gemist.

  10. Profielbeeld van Mike
    Mike

    weer niet ingaan op de kritische vraag !

    Laf, om niet te reageren op kritiek maar wel anderen de maat te meten. Dat is nu populisme

    Stop er mee, wie niet kritisch durft te zijn op zichzelf zal nooit de waarheid willen toegeven

  11. Profielbeeld van R.Sörensen
    R.Sörensen

    Bingo!

    Barbara Kathmann (35) staat op nummer 2 op de kandidatenlijst voor de PvdA Rotterdam. Eerste vrouw op de lijst, ‘running mate’ van lijsttrekker Hamit Karakus, wie is Barbara Kathmann?

    Loopbaan
    Barbara startte haar loopbaan bij Omroep Link als verslaggever/ presentatrice/ programmamaker van maatschappelijk betrokken programma’s.

Reageren is voorbehouden aan Vers Beton-supporters. Meld je hier aan als supporter of log in.