Politiek17 maart 2014

De Nieuwe Democratie begint in de Gebiedscommissies

In al het rituele en soms kluchtige politieke geweld rondom de gemeenteraadsverkiezingen, hobbelt de aandacht voor de verkiezingen voor de gebiedscommissies, de erflaters van de deelgemeenten, er een beetje achteraan. Ten onrechte, want daar zou weleens de broodnodige democratische vernieuwing kunnen plaatsvinden, denkt Robbert de Vrieze van WIJ Delfshaven.

WIJ Delfshaven
WIJ Delfshaven Beeld: Ruben Hamelink

We maken een historische bestuurlijke systeemwijziging mee: voor het eerst kunnen ook niet-politieke partijen mee doen aan de verkiezingen voor de gebiedscommissies. 35 burgerpartijen en -bewegingen met verschillende achtergronden, van studenten- tot huurdersverenigingen en een verbond van bewonersinitiatieven, genereren een golf van nieuwe collectieve betrokkenheid. Wat ze daarin gemeen hebben is dat ze niet zozeer ideologisch en hiërarchisch, maar meer dialogisch en horizontaal georganiseerd zijn. Waar de gevestigde politieke partijen nog vaak gevangen zitten in het Thorbeckiaanse keurslijf van de representatieve democratie, zien de nieuwe (a-)politieke bewegingen vaak in dat het niet zozeer gaat om wat er beslist wordt, maar eerder hoe er beslist wordt.

Burgers zijn sinds de grondwetherziening van Thorbecke in 1848 oneindig beter geïnformeerd. Politieke partijen hebben niet meer het alleenrecht op het signaleren van maatschappelijke uitdagingen en het formuleren van oplossingen. Oplossingen die het bewoners, ondernemers en initiatieven makkelijker maken waarde bij te dragen aan hun directe omgeving. De ruimte die nu ontstaat voor de commissies in de gebieden Rotterdam daagt uit tot democratische innovatie. Eerder gebeurde dit al met het internetplatform Better Reykjavik in IJsland, participatief begroten in Porto Alegre, LijstLijst in Gent, het democratische experiment Demoex in Vallentuna Zweden, maar ook met Voor je Buurt in Nederland.

Onlangs schreef ook David van Reybrouck in de Correspondent over democratische vernieuwing. Hij gaf voorbeelden waarin op een nieuwe manier naar representativiteit wordt gekeken, zoals burgerfora die door loting tot stand komen. Zelfs het landelijke CDA kwam met voorstellen om een op de Big Society geënte Community Right to Challenge in Nederland in te voeren. Als het CDA met voorstellen voor bestuurlijke vernieuwing komt, dan weet je dat er iets aan het schuiven is.

Structuur, kenmerken en overheidstaken

Daarnaast zijn de voormalige deelgemeenten ook verlost van de haast identieke structuur ten opzichte van de ‘grote’ gemeenteraad. Beide hadden een begroting, raad, (dagelijks) bestuur en diensten. Hierdoor zaten gemeente en deelgemeente vaak in elkaars vaarwater met alle bestuurlijke drukte van dien. Nu de opvolgers van de deelgemeenten zelf geen begroting meer maken, ontstaat er ruimte voor de gebiedscommissie om een communicerende en confronterende rol tussen de stad en de wijk te vervullen; tussen de taal van de straat (leefwereld) en de taal van de raad (systeemwereld).

Politieke kenmerken naar schaalniveau - De Politiek van Architectuur | De Architectuur van Politiek
Politieke kenmerken naar schaalniveau – De Politiek van Architectuur | De Architectuur van Politiek Beeld Robbert de Vrieze RAVB

Een deelgemeente, of gebied, is eigenlijk te groot om dicht bij de burgers te staan. Op het niveau van de buurt kunnen mensen zich identificeren, kennen ze andere mensen en lopen ze dagelijks in een voor hen vertrouwde omgeving. Daartussen, op wijkniveau, bevinden zich de voorzieningen en publieke ontmoetingsplaatsen. Het doel van de nieuwe gebiedscommissies is om de oren en ogen, de vertolker en vertaler, de activist en de componist van de geluiden uit deze verschillende buurten en wijken te zijn. De twee belangrijkste taken zijn: het inspireren, faciliteren en waarderen van bewonersinitiatieven en het opstellen, pluggen en controleren van een gebiedsplan.

Hoe die 14 gebiedscommissies dat gaan doen is deels vastgelegd in een 40 pagina’s tellende verordening, maar de realiteit is dat na 19 maart in de gebiedscommissies al rijdende het wiel gaat worden uitgevonden. 14 experimenten die een Darwinistische bloemlezing van democratische innovatie op kunnen gaan leveren en dat is hoog tijd. Waar vele disciplines en beroepsgroepen namelijk democratischer geworden zijn door informatietechnologie, denk aan journalistiek, fotografie en gezondheidszorg, hebben politiek en bestuur deze democratiseringsgolf tot nu toe weerstaan. Tot nu toe…

Praat mee over de gebiedscommissie
De 35 nieuwe burgerpartijen organiseren samen met Arminius en met medewerking van LOKAAL en de Gemeente Rotterdam op maandag 17 maart een verkiezingsdialoog in Arminius getiteldGebiedcommissies; de Nieuwe Democratie! Onder meer met dialoogleider Nico Haasbroek en verantwoordelijk Wethouder Marco Florijn.

Lees meer:

Reageer of deel op Social Media

Tags:burgerbewegingen, deelgemeenten, democratie, gebiedscommissies, gemeenteraadsverkiezingen 2014 en WIJ Delfshaven

Sectie: Politiek

Ontvang de wekelijkse Vers Beton newsletter!

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *