Wetenschap en onderwijs30 mei 2014

De stad medisch bekeken: de fijnstofroute

Nabil Bantal, huisarts op Zuid, schetst hoe onzichtbare factoren de gezondheid van enkele Rotterdammers bepalen. Hij doet dat als coreferent bij de Rotterdamlezing, over leven in Rotterdam.

fijn stof
fijn stof Beeld: Esther Lankhaar

 

In oude dagen hadden we de zijderoute. Het was een route die het westen leidde naar de zijde uit het verre oosten. Een stof die nog steeds fijn aanvoelt en toentertijd ontzettend kostbaar was. Vandaag wil ik het hebben over een route in Rotterdam. De fijnstofroute.

Fijnstof is een stof die niet zichtbaar is voor het blote oog, allesbehalve goed aanvoelt en onze gezondheid aantast. Vandaag wil ik enkele mensen voorstellen die wonen aan de fijnstofroute. Het is een route die dwars door deze stad gaat en ons verbindt.

Laat ik beginnen met Arend*. Arend is een jongen van 9 jaar die ergens in de Tarwewijk woont. Arend is een jongen die leergierig is en makkelijk mee komt op school. Helaas is zijn meester meer bezig met Rens en Mehmet die wat extra aandacht nodig hebben. Dat de meester daarnaast nog 27 kinderen iets bij moet brengen, helpt ook niet echt.

Arend was voorheen veel te vinden in de wijkbibliotheek, waar hij de schade enigszins kon beperken. Tante Tonny, één van de vrijwilligers, hielp hem bij het zoeken naar boeken over zaken die hij interessant vond en waar in de les nooit tijd voor was. Helaas is tante Tonny wegbezuinigd, net als de bibliotheek. Arend moet nu verder weg, langs de fijnstofroute, om in één van de weinige bibliotheken te raken. Het gevolg is dat hij minder vaak naar de bibliotheek gaat.

Dat is meer dan meneer Zlatski*. Meneer Zlatski heeft geen water. Hij woont in Delfshaven. Zijn water is afgesloten door Evides. Meneer Zlatski komt uit Polen en is een nieuwe Nederlander die zijn geluk is komen beproeven in Nederland.

Door de regels van de EU hoeft hij de taal niet te leren, maar hij moet wel participeren. De taal heeft hij niet nodig omdat hij een voorman heeft die alles voor hem vertaalt. Helaas was de voorman er niet in het ziekenhuis toen hij in het centrum van Rotterdam werd geplet door drie lagen beton en vervolgens drie weken in coma lag in het Erasmus MC. Zijn rekeningen werden niet betaald. Daardoor liep hij achter met het betalen van zijn huur, elektriciteit en water. En nu zit hij zonder water, morgen zonder elektriciteit en volgende week zonder woning.

Hij zou kunnen logeren bij meneer Kasri*. Meneer Kasri woont in Blijdorp. Hij is hartpatiënt en heeft Meneer Zlatski leren kennen op de revalidatieafdeling in datzelfde Erasmus MC. Meneer Kasri lijdt aan hartfalen en het enige wat hem definitief kan helen is een nieuw hart. Meneer Kasri is een voorganger van Meneer Zlatski, is hier in de jaren zestig naar toegekomen om zijn kinderen een betere toekomst te geven. Hij heeft jaren hard gewerkt en heeft daarbij ook wat Rotterdamse gewoontes overgenomen. Het roken doet hij nu niet meer, het fijnstof ademt hij onverminderd door. Onlangs heeft hij op de polikliniek cardiologie te horen gekregen dat hij niet in aanmerking komt voor een nieuw hart. Simpelweg omdat hij de taal niet voldoende spreekt.

Willen we het over gezondheidsverschillen hebben, dan moeten we accepteren dat we verschillen. Dat we niet gelijk zijn, wil niet zeggen dat we niet gelijkwaardig zijn. Iedereen heeft recht op een bibliotheek om de hoek, schone lucht en een nieuw hart.

Verschillen tussen wijken ontstaan doordat voorzieningen tussen wijken verschillen. Een zwarte school staat niet voor niets in een achterstandswijk, in een achterstandswijk woont nog steeds vaker een allochtoon en een allochtoon is nog steeds vreemd in een samenleving die hem al meer dan zestig jaar kent.

Hoe meten we het verlies van een wijkbibliotheek? Hoe meten we de invloed van een protocol van een academisch ziekenhuis wat mensen op basis van taalachterstand uitsluit? Het zijn net als fijnstof deze onzichtbare factoren die zich moeilijk laten meten, maar wel grote invloed hebben op onze gezondheid.

 

*namen in deze column zijn gefingeerd

 

Dit is een lichte bewerking van de tekst die Nabil Bantal woensdagavond 28 mei 2014 uitsprak als coreferent bij de Rotterdamlezing door professor Lex Burdorf.

UPDATE: interview bij Open Rotterdam
Nabil Bantal was te gast bij Open Rotterdam Radio en sprak over fijnstof. Luister hier naar het fragment:

UPDATE 2:

Bekijk hier de hele Rotterdamlezing van Lex Burdorf en de voordracht van Nabil Bantal. Bonus: bekijk ook de discussie die Nabil aangaat met burgemeester Aboutaleb over o.a. het sluiten van de wijkbibliotheken (vanaf 1u20min reactie Aboutaleb en 1u42min37s weer reactie van Bantal).

Lees meer:

Reageer of deel op Social Media

Tags:bibliotheek rotterdam, Erasmus Medisch Centrum, fijnstof en gezondheid

Sectie: Wetenschap en onderwijs

kaart: 's Gravendijkwal
Ontvang de wekelijkse Vers Beton newsletter!

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *