voor de harddenkende Rotterdammer

Politiek columnist Peter van Heemst ziet met verbazing aan hoe de nieuwbakken coalitie in Rotterdam een schijnbare succesweek afsluit met een belabberd einde. Beschadigde politici, gefrustreerde partijen, veel openstaande rekeningen: de nachtmerrie van het verbond tussen Leefbaar Rotterdam, D66 en CDA lijkt compleet.

Peter van Heemst
Peter van Heemst

Nog nooit is een coalitie in Rotterdam zo belabberd van start gegaan als het stadsbestuur dat gisteren is geïnstalleerd. De pijnlijke afgang van kandidaat-wethouder Ingeborg Hoogveld, partner van topambtenaar Marco Pastors, laat zien hoe grillig en hoe hard het politieke bedrijf kan zijn.
Tot donderdagochtend leek het een succesweek te zijn voor de kakelverse samenwerking van CDA, D66 en Leefbaar Rotterdam. Het afgesloten coalitieakkoord veroorzaakte een prettig soort roering in de stad. Dat kwam vooral door de inleiding. In nog geen pagina werd een sfeer gecreëerd van aanpakken en mouwen opstropen. Er kwam een stadsbestuur aan dat burgers en ondernemers ruimte geeft en initiatieven vanuit de stad aanmoedigt en ondersteunt. De mooie publiciteit en de verhalen eromheen zorgden voor de rest. Een goed verhaal creëert een goede sfeer.

Nota’s?

Maar wie achter die sfeer op zoek ging naar grote verrassingen, kwam bedrogen uit. De tekst van het akkoord verzandde langzaam maar zeker in tientallen vage afspraken over evalueren, uitzoeken, bekijken, bepleiten, lobbyen en overwegen. Ik geef wat voorbeelden: maar liefst vijf keer bestaat de daadkracht uit ‘het onderzoeken van een mogelijkheid om iets misschien te gaan doen’, of (ook vijf keer) uit het ‘actief gaan lobbyen’ bij het Rijk of bij een andere instantie waar het gemeentebestuur niet veel over te vertellen heeft.
En – ik kon mijn ogen niet geloven- het woord Nota mag weer gebruikt worden. Jarenlang was dit een taboe in de Rotterdamse doe-cultuur. Plan van Aanpak? Ja, dat mocht. Maar Nota’s? Nee, daar deden ze in Rotterdam niet aan. En nu komt er een Integratienota aan en een Nota over Dierenwelzijn.

Stokpaardjes

Om dit te realiseren hebben de onderhandelaars van Leefbaar Rotterdam en D66 grote onderwerpen uitgeruild. Leefbaar Rotterdam krijgt alle ruimte om zich neer te zetten als de hoeder van de lokale veiligheid en D66 mag zich trots verkopen als de best denkbare ambassadeur van kunst en cultuur.
Wel zijn op beide terreinen de echte beslissingen nog een tijd naar achter geschoven. Pas over één of twee jaar gaat het stadsbestuur knopen doorhakken en voorstellen doen aan de gemeenteraad. En als D66 en Leefbaar Rotterdam dan hun eigen stokpaardjes met steun van wisselende raadsleden verder weten aan te scherpen, kunnen daardoor de interne spanningen enorm gaan oplopen.

Spuigaten

Maar goed. Het zag eruit als een stadsbestuur met een missie en een glorieuze start, ook doordat hier de zaken veel sneller geregeld waren dan in Amsterdam en Den Haag. Het eindigde gisteren in de raadszaal niettemin dramatisch.
Was het de D66-fractie die Leefbaar Rotterdam te kakken heeft gezet? Liet de Leefbaar Rotterdam-fractie zijn eigen politieke leider als een baksteen vallen? Of waren er in beide fracties dissidenten? Stemmingen zijn geheim, dus waar en door wie het is misgegaan is nooit met 100 procent zekerheid te zeggen. Maar dat er onderling diepe wonden zijn geslagen, dat staat als een paal boven water.

Grens trekken

Ook de redenen voor het afwijzen van de kandidaat-wethouder zijn en blijven vaag. Voor de oppositie speelden zuivere verhoudingen een cruciale rol. Volgens haar moet de vrouw van een topambtenaar niet zijn hoogste bestuurlijke baas worden. Maar wat ook bekend was, is dat in de fractie van Leefbaar Rotterdam sommige mensen vinden dat de de invloed van families als die van Pastors, Sørensen en Van Sluis de spuigaten uitloopt.
Curieus is bovendien de rol die de burgemeester heeft gespeeld. Hij leek bereid de bestuurlijke baas van topambtenaar Pastors te worden zodat zijn partner haar werk en privéleven beter uit elkaar kon houden. Had de burgemeester hier niet beter scherp en helder een grens moeten trekken? Daar was veel voor te zeggen.

Nachtmerrie

Voor de geschiedschrijving – en vooral voor het trekken van lessen – zou het goed zijn als D66 en Leefbaar Rottterdam opening van zaken geven over de wijze waarop de selectie van kandidaat-wethouders is verlopen. Waren zij van elkaars kandidaten op de hoogte? In welk stadium? Konden ze daar over en weer een mening over kenbaar maken? Was er een vetorecht? En hoe zijn integriteitszaken getoetst en aan de hand van welke criteria?
De balans van gister: twee beschadigde politieke leiders, één beschadigde kandidaat-wethouder, frustraties in de deelnemende fracties, onderlinge achterdocht, en véél openstaande rekeningen die ongetwijfeld vereffend gaan worden.
Wat een droomstart leek te worden, draaide uit op nachtmerrie.

Vers Beton heeft jouw support nodig!

Voordat je verder leest: Vers Beton kan alleen blijven bestaan dankzij support van onze lezers. Maak jij ook onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder
peter-van-heemst

Peter van Heemst

Peter van Heemst was Staten-, Tweede Kamer-, gemeenteraadslid en in 2006 lijsttrekker van de PvdA in Rotterdam. Tegenwoordig is hij onder meer politiek analist van Vers Beton.

Profiel-pagina
Lees 26 reacties