Stedelijke ontwikkeling & architectuur23 december 2014

“Gemeente zet succesverhaal Deliplein in de uitverkoop”

Het Deliplein in Katendrecht: een publiekstrekker met een historisch hart, een roemrucht verleden als hoerenbuurt en een onzekere toekomst, nu de gemeente Rotterdam het plein wil laten herontwikkelen. Dit beweert buurtbewoner Rookje Meijerink, die tegen de komst is van de 44 meter hoge Fenixlofts.

fenixlofts

Rauw als Berlijn, charmant als een Frans dorpsplein, hip als Brooklyn. Het Deliplein in Katendrecht is een publiekstrekker waar wekelijks honderden, zo niet duizenden bezoekers op af komen. Het plein wordt internationaal bejubeld in de pers en wordt gezien als een succesvol voorbeeld van de wederopstanding van Rotterdam. Met drukbezochte restaurants, hippe koffiebarretjes en een duurzame, ambachtelijke foodcourt; de Fenix Food Factory. Met een mix van bewoners: oorspronkelijke ‘Kapenezen’, hogeropgeleiden, creatives en gezinnen met jonge kinderen.

Je zou verwachten dat de gemeente Rotterdam zuinig is op het Deliplein; zeker nu het beleid van de gemeente, de inzet van de eerste ondernemers en de durf van de eerste nieuwe bewoners hun vruchten beginnen af te werpen. Nu wordt het Deliplein door de beleidsmakers van diezelfde gemeente echter in de uitverkoop gezet. De Fenixloodsen, de twee voormalig industriële loodsen die direct aan het negentiende-eeuwse Deliplein liggen, worden de komende jaren herontwikkeld door een projectontwikkelaar. Op zich positief, ware het niet dat de bouwplannen massaal zijn, geen relatie hebben met het plein, en zich niet verhouden tot de menselijke maat.

Bovenop Fenixloods 1 mogen negen lagen extra worden gebouwd, tot 44 meter hoog. Dat is zo hoog als een Bijlmerflat. Of, om een Rotterdamser voorbeeld te noemen: de Markthal. Bovendien is het ontwerp voor de eerste loods maatgevend voor de ontwikkeling van de tweede loods. Twéé Bijlmerflats dus, die het Deliplein door een muur van hoogbouw afsluiten van de buitenwereld.

Twee lagen auto’s

In de nieuwbouw komt onder meer woningbouw. De eerste woningen, de Fenixlofts, staan nu in de verkoop. Jammer genoeg komt precies datgene wat potentiële kopers aantrekt – de charme, de sfeer, de levendigheid van het plein – met die Fenixlofts onder druk komt te staan. Voor circa 35% van de woningen is een voorlopig koopcontract getekend; de overige woningen staan nog in de verkoop of moeten worden verhuurd. Ondanks de gerichte marketingcampagne van de projectontwikkelaar blijkt de werkelijkheid van de woningmarkt dan ook weerbarstig, zelfs op het hippe Katendrecht. Aan de overkant van de water, op de Wilhelminapier, staan bovendien al de nodige woningen leeg – en ook daar wordt weer gebouwd. Hoeveel markt is er eigenlijk voor woningen met uitzicht op de Rijnhaven?

Op straatniveau van de Fenixlofts komen een winkelcentrum, bedrijfsunits, en een parkeergarage – met een open gevel, op de eerste twee verdiepingen. Waar de woningen en de terrassen van het Deliplein nu nog uitkijken op de skyline van de Wilhelminapier, hebben ze straks uitzicht op twee lagen auto’s. De bedrijfsunits moeten worden betrokken door Codarts, Circus Rotjeknor, de Fenix Food Factory en een groot dansgezelschap. Zij zitten nu gedeeltelijk ook al in de Fenixloodsen, en hebben veel waarde voor het plein. Maar zij geven zelf al aan dat hun deelname aan het project, gezien de huurprijzen en de binnen het pand voor hen gereserveerde locaties, allesbehalve zeker is. Blijft het Deliplein met de nieuwe plannen ook voor dit soort partijen interessant? Of wordt het te duur, te anoniem?

Daarnaast komt er ruimte voor creatieve ondernemers als architectenbureaus, grafisch ontwerpers, reclamebureaus. Dat klinkt mooi, maar ook kantoren van creatieve ondernemers zijn uiteindelijk gewoon kantoren. Die voegen weinig toe aan de levendigheid op straatniveau. Als het tegenzit, staat er over een paar jaar dus een half bewoonde Bijlmerflat, met een doodse plint op straatniveau en parkeren op ooghoogte aan het Deliplein.

Fenixlofts
Fenixlofts

Generieke, uitwisselbare plek

Dat zou niet alleen voor de Kapenezen jammer zijn. Het Deliplein is niet voor niets het troetelkind van Rotterdam Marketing: een charmante, historische plek die succesvol is herontwikkeld, met een veelheid aan kleinschalige, duurzame ondernemers, bewoners die de stad elders maar moeilijk vast kan houden, en elke dag weer grote stromen bezoekers die er komen eten, drinken, winkelen en uitgaan. Bezoekers die juist naar het Deliplein komen omdat het er zo anders is dan de Rotterdamse binnenstad, zo anders dan al die andere historische havenwijken die de stad de afgelopen decennia nieuw leven heeft willen inblazen: de Mullerpier, het Lloydkwartier, de Vier Werelddelen. Wijken waar de woningen nu onverkoopbaar blijken, de horeca leegstaat, en de bouwplannen stilliggen.

De gemeente heeft veel geïnvesteerd in Katendrecht. Met de verkoop van de loodsen hoopt ze waarschijnlijk snel haar investering terug te verdienen, maar ondertussen zullen de inkomsten op de langere termijn verloren gaan. Door de schaal van de herontwikkeling dreigt een groot deel van de eigenheid van het plein te verdwijnen. Geen Fenix Food Factory, maar een winkelcentrum. Geen culturele ondernemers, maar kantoren. Geen uniek, charmant plein, maar een generieke, uitwisselbare plek. Zeker geen plek die internationaal bejubeld wordt door de pers en die duizenden bezoekers trekt. Een groot verlies voor een stad die inzet op toerisme als nieuwe economische groeisector.

De gemeente berooft dan ook niet alleen de huidige ondernemers aan het Deliplein van hun investering, maar vooral ook zichzelf van haar eigen potentieel. Dus, gemeente Rotterdam: durf bij het kijken naar de toekomst ook eens te kiezen voor het verleden. Houd het Deliplein kleinschalig. Kies voor creatieve, culturele en culinaire initiatieven, in plaats van generieke invulling. Bouw voort op wat de afgelopen jaren zo goed gewerkt heeft. Zorg dat de bezoekers van Rotterdam over vijf jaar, met hun Rough Guide in de hand, nog steeds een hip, charmant en rauw plein vinden, met uitzicht op platanen, feestverlichting en de skyline van de Wilhelminapier. En niet op een of andere flat.

Lees meer:

Reageer of deel op Social Media

Tags:Deliplein, fenix food factory, Fenixlofts, Fenixloodsen en Katendrecht

Sectie: Stedelijke ontwikkeling & architectuur

kaart: deliplein, rotterdam

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • draag inhoudelijk bij aan de discussie (en ja, humor mag, graag zelfs!)
  • blijf on-topic
  • speel op de bal, niet op de man

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *