voor de harddenkende Rotterdammer

Vers Beton schrijft elke maand een column in de Uitagenda Rotterdam, het gratis culturele uitgaansmagazine. In de dubbele editie van januari en februari tipt Ferrie de historische tentoonstelling Tweehonderd jaar Koninkrijk en signaleert en passant een comeback van autoriteit.
Vroeger keken mensen anders. Bekijk een fotoportret uit 1930 en je ziet het meteen: die persoon is rijk/arm, links/rechts, katholiek/communistisch, boer/burger. Na de oorlog verandert dit. Je ziet ineens niet meer wat iemands klasse of afkomst is. Bekijk een foto van Juliana die klungelig op de fiets stapt (1967), en je begrijpt wat ik bedoel: Dat had ook tante Sjaan uit Vreewijk kunnen zijn.
De foto van Juul op de fiets is nu te zien in de Kunsthal, met tientallen andere afbeeldingen van tweehonderd jaar Nederlandse geschiedenis. Het zijn prenten, foto’s en reclamefolders uit de beroemde verzameling ‘Atlas van Stolk’. Een welgestelde Rotterdamse houthandelaar, Abraham van Stolk, begon deze collectie in 1835, met als doel de complete Vaderlandse Geschiedenis in kaart te brengen, van de Batavieren tot zijn eigen tijd.

Romantiek in de file
Romantiek in de file

‘Majoor van Stolk’ (zijn grootste hobby was schieten) was het toonbeeld van het klassieke gezag. Ik denk dat hij aanvoelde dat de alleenheerschappij van de regentenklasse eindig was, en dat hij daarom alle veranderingen in verleden en heden wilde vastleggen. Portretten van hem tonen een autoritaire man in lichte vertwijfeling: Hij draagt een imponerend militair kostuum en een snor als een kathedraal, maar zijn ogen staan zorgelijk. Abraham moet hebben beseft dat anarchisten, socialisten en communisten aan zijn stoelpoten zaagden.
De Tweede Wereldoorlog is een scharnier in de tentoonstelling. De oude Europese orde wordt vervangen door een optimistisch monsterverbond van commercie, massacultuur en democratisering. De positie van de vrouw verandert, de koloniën worden onafhankelijk, en het traditionele gezag wordt een dienstbare overheid. In de beeldvorming zie je de gezichtsuitdrukkingen veranderen. De Surinaamse vrouw kijkt zelfverzekerd in de camera, de agent leunt ontspannen tegen een muurtje, de minister drinkt een pilsje.
Toch bekruipt me een ongemakkelijk gevoel als ik de beeldvorming van de negentiende en twintigste eeuw overzie. Volgens mij is autoriteit bezig aan een comeback. Kijk ik nu om me heen, dan zie ik arrogante gezichten op reclameposters, boze hoofden van politici en felle blikken van politie-agenten (die nieuwe pakjes werken ook niet mee). Benieuwd wat ze daar over honderd jaar van denken.
Tweehonderd jaar Koninkrijk – Atlas van Stolk is tot 8 maart te zien in de Kunsthal Rotterdam

Vers Beton heeft jouw support nodig!

Voordat je verder leest: Vers Beton kan alleen blijven bestaan dankzij support van onze lezers. Maak jij ook onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder
Ferrie

Ferrie Weeda

Ferrie Weeda (1977) studeerde geschiedenis en Nederlands. Zijn wieg stond aan de Coolhaven – nog steeds zijn domein. Ferrie houdt van publiek en van de stad. Hij is voorzitter van BuurtBestuurt Coolhaveneiland. Als stadsgids en schrijver deelt hij zijn betrokken en bevlogen verhalen over geschiedenis, samenleving en cultuur. Gerrit, Ferries jack-russell uit Tiel, is vernoemd naar Erasmus.

Profiel-pagina
Lees één reactie

Advertentie

Wildlife-film-festival-rotterdam-2018-Adv-Versbeton