Wetenschap en onderwijs3 februari 2015

Attentie: 1000 halsbandparkieten gezocht!

Stadsbioloog én vogelaar André de Baerdemaeker is naarstig op zoek naar de verblijfplaats van duizend halsbandparkieten. Ooit zaten ze gebroederlijk samen in Overschie, tot een bosuil ze de schrik van het leven toebracht. Weet jij waar ze zijn gebleven?

Verhuisde vogel gezocht!
Verhuisde vogel gezocht! Beeld: Tom Slegtenhorst

Al sinds het begin van de jaren negentig slaapt de volledige Rotterdamse populatie halsbandparkieten in een handvol onooglijke bomen aan het Van Noortwijckplantsoen in Overschie. Sindsdien hebben vele mensen mij al gevraagd: “Waarom slapen die parkieten nu juist daar?”. Keer op keer was mijn antwoord: “Tja…waarom niet?” Wel, op die laatste vraag is nu een antwoord gekomen.

De halsbandparkiet, onder wetenschappers bekend als Psittacula krameri, is een zogenaamde exoot: een soort die niet van nature in Rotterdam voorkomt, maar die hier door mensenhanden in de loop van de jaren ‘70 vanuit Afrika of Azië naartoe is gebracht. Net als veel andere vogelsoorten, heeft ook de halsbandparkiet de goede gewoonte de nacht door te brengen op gemeenschappelijke slaapplaatsen. Op zulke centraal gelegen plekken komen vogels uit de wijde omtrek bijeen om in elkaars gezelschap de nacht door te brengen. Deze samenscholingen dienen niet alleen de veiligheid van het individu (een groep kan zich beter verweren tegen een roofdier), maar fungeren ook als inlichtingencentrum waar de laatste weetjes over voedertafels, pindasnoeren en veilige routes kunnen worden ingewonnen.

Voor hen die onderzoek doen naar halsbandparkieten, zoals ik, is de slaapplaats een uitermate fijne plek waar in korte tijd met zeer weinig inspanning zeer veel informatie vergaard kan worden. Zo is het mogelijk binnen een uur de volledige Rotterdamse populatie tot op de laatste veer te inventariseren én op tijd thuis te zijn voor het eten. Tenminste, dat was het geval tot afgelopen maandag. Toen bleek dat in de bomen, waarin een maand tevoren nog meer dan 1400 duttende parkieten zaten, nu nog slechts 240 zenuwachtige vogels verbleven. Wat was hier aan de hand? Een belangrijke aanwijzing werd gevonden in de vorm van een ontzielde parkiet. Het natgeregende en onthoofde lijkje had zijn laatste rustplaats gevonden in het gras naast één van de slaapbomen. Een roofdier had zijn slag geslagen. Forensisch onderzoek van de ecologen ter plaatse wees uit dat de dader waarschijnlijk een bosuil was.

Wat zich heeft voltrokken laat zich raden. De bosuil had weinig moeite de slaapplaats met de luidruchtige parkieten te lokaliseren. Door rustig af te wachten tot de groep stil werd en alle parkieten de slaap gevat hadden, kon hij zijn slachtoffer bij het licht van de straatlantaarns rustig uitkiezen en grijpen. De slapende parkieten, die zich veilig waanden, werden in het holst van de nacht opgeschrikt door de doodskreten van het slachtoffer. Reden genoeg om de biezen te pakken en de volgende avond ergens anders te bivakkeren.

Vorige winter voltrok zich een soortgelijk scenario. De halsbandparkieten die overdag Rotterdam-zuid onveilig maakten staken ‘s avonds de Nieuwe Maas ter hoogte van de Maastunnel over. Daarbij werden een aantal malen aangevallen door slechtvalken, waarop zij besloten in het vervolg op Zuid te overnachten. Ook nu blijkt een deel van de vermiste parkieten ten zuiden van de Nieuwe Maas te verblijven. We hebben in Pernis een groepje van 180 vogels gevonden die een nieuwe slaapplaats hebben ingericht in een stel aan het water staande elzen. Waar die duizend andere Rotterdamse parkieten de nacht doorbrengen? Ik weet het niet. Tips zijn welkom.

Reageer of deel op Social Media

Tags:andre de baerdemaeker, bureau stadsnatuur, halsbandparkieten, Natuurhistorisch Museum, Rotterdam, verblijfplaats en vogels

Sectie: Wetenschap en onderwijs

kaart: overschie, rotterdam
Ontvang de wekelijkse Vers Beton newsletter!

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • draag inhoudelijk bij aan de discussie (en ja, humor mag, graag zelfs!)
  • blijf on-topic
  • speel op de bal, niet op de man

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *