PolitiekStedelijke ontwikkeling & architectuur17 maart 2015

Depot de pot op?

Op korte termijn neemt de gemeenteraad van Rotterdam een besluit over het nieuwe collectiegebouw van museum Boijmans van Beuningen. Over het gebouw en de locatie is al veel discussie gevoerd. Volgens Anton Molenaar van Leefbaar Rotterdam is het tijd om de discussie te verbreden. Het moet bij een besluit ook gaan over de behoefte van het publiek en de belangen van de gemeente Rotterdam.

De pot op
De pot op Beeld: Liset Celie

Het is geen geheim dat het museum Boijmans van Beuningen al een aantal jaren op zoek is naar een nieuw depot om haar kunstschatten te bergen. Deze wens indachtig is er door het museum in 2014 een plan gepresenteerd: een nieuw, voor publiek toegankelijk, depot gesitueerd in het Museumpark, pal naast het museum. Over het gebouw en de locatie is al veel discussie gevoerd, maar er wordt nauwelijks gediscussieerd over de behoefte van het publiek en de belangen van de gemeente.

Lelystad

Het idee om in het park een voor het publiek toegankelijk depot te maken, komt door een unieke samenwerking tussen Boijmans en de Stichting de Verre Bergen, die vijftien van de benodigde vijftig miljoen bijdraagt. Deze samenwerking vindt zijn basis in de band tussen twee belangrijke mecenassen. De familie van der Vorm als drijvende kracht achter de Verre Bergen en de familie van Beuningen, naamgever van het museum. Een initiatief waar je als gemeente blij mee kunt zijn.

De gemeente heeft echter ook andere belangen. Het is belangrijk om die belangen mee te wegen omdat de gemeente ook wordt gevraagd om een bijdrage van 35 miljoen. Rotterdam heeft vooral behoefte aan een depotoplossing voor het gehele Rotterdamse kunstbezit. Niet alleen dat van Boijmans, maar ook dat van bijvoorbeeld het Wereldmuseum en Museum Rotterdam. Daar komt nog bij dat er op dit moment sprake is van serieus achterstallig onderhoud bij Boijmans van Beuningen. Een rekening die in de toekomst bij de gemeente Rotterdam als eigenaar van het gebouw zal worden neergelegd. De vraag die dan opkomt is: Moet de gemeente nu eerst investeren in een depot, of in de tentoonstellingsruimte van het museum? Per slot van rekening is het maken van tentoonstellingen de belangrijkste taak én inkomstenbron voor een museum. Om deze reden is ook het Rijksmuseum voor 350 miljoen opgeknapt en staat haar depot in Lelystad.

James Bond

Begin februari schreef ondernemersorganisatie VNO NCW Rotterdam in een brief aan de RRKC groot voorstander te zijn van het collectiegebouw. Volgens VNO NCW moeten we in Rotterdam ‘architectonische durf’ blijven tonen. De werkgevers gaan er bij voorbaat vanuit dat de bloempot een nieuwe architectonische icoon zal zijn, die nieuwe drommen toeristen naar onze stad zal trekken. Of iets een icoon wordt, weet je echter pas achteraf. Volgens Erik Braun, onderzoeker aan de Erasmus Universiteit, zijn er in de wereld meer ‘would be‘ iconen dan werkelijke iconen. En stel dat het toch een echt icoon wordt, hoeveel extra toeristen gaat dit dan trekken naar Rotterdam? Met andere woorden, voor welke toeristen zijn de huidige iconen nog niet voldoende reden om naar Rotterdam te komen?

De komst van het nieuwe collectiegebouw van Boijmans van Beuningen zal vooral moeten afhangen van het feit of het een echte publiekstrekker is of niet. Als het dat is, dan is er veel voor te zeggen om de glimmende bloempot van MVRDV in het Museumpark te plaatsen. Clustering van musea zorgt voor meer publiek in het Museumkwartier en daar profiteert iedereen van mee. Als het echter voornamelijk een depot is waar geringe publieke belangstelling voor is, dan moeten we dit niet doen, ook niet op een andere locatie. En daar lijkt het op. De exploitatie gaat uit van slechts 50.000 betalende bezoekers per jaar. Dat is gering. Ter illustratie, de Kunsthal trok met haar James Bond tentoonstelling 150.000 bezoekers in vier maanden.

Sigaar

Boijmans wordt door verschillende partijen ‘autisme’ verweten. Het proces van inspraak zou niet goed verlopen zijn. Hier is veel van waar, maar het is wel iets waar je op een gegeven moment over heen kunt stappen. Dan moet men echter wel met een dijk van een plan komen. Boijmans heeft haar collega-musea daar nog niet van kunnen overtuigen. Naast voldoende animo bij bezoekers en een voor de gemeente wenselijke oplossing, is eensgezindheid tussen de musea een belangrijke voorwaarde voordat er überhaupt een paal in de grond gaat. Het Museumpark gaat deze uitdaging met z’n allen aan, of niet.

Het is begrijpelijk dat ondernemers enthousiast zijn, immers baat het niet dan schaadt het niet. Zij lopen geen risico, net zo min als Boijmans. Alle meerkosten, zowel voor het gebouw als de exploitatie, zullen voor rekening van de gemeente zijn. Die risico’s zijn niet gering, want zowel het gebouw als het concept zijn nog nooit vertoond. Ook voor de gemeenteraad is het heel verleidelijk om het ‘cadeautje uit te pakken’, zoals Winy Maas onlangs nog zei. Tegelijkertijd zegt het verstand voorlopig ‘nee’ tegen deze sigaar uit eigen doos.

Lees meer:

Reageer of deel op Social Media

Tags:Boijmans van Beuningen, collectiegebouw, Depot, depotgebouw, Leefbaar Rotterdam, Politiek 010 en Stichting De Verre Bergen

Secties: Politiek en Stedelijke ontwikkeling & architectuur

kaart: museumpark, rotterdam

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • draag inhoudelijk bij aan de discussie (en ja, humor mag, graag zelfs!)
  • blijf on-topic
  • speel op de bal, niet op de man

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *