Economie30 maart 2015

Het geld zit in de crowd

In 2014 werd er in Rotterdam 2,3 miljoen euro bij elkaar gecrowdfund: een verdubbeling ten opzichte van 2013. Steeds meer Rotterdammers halen dus geld voor hun projecten op zonder tussenkomst van een bank. Hoe ziet de Rotterdamse crowdfunding-scene eruit?

Crowdfunding
Crowdfunding is een economische factor van betekenis Beeld: Rachel Sender

Het gaat beter met de Rotterdamse economie – althans, er is geen sprake meer van krimp. In het laatste kwartaal van 2014 kende de stad een groei van 1 procent, blijkt uit de onlangs verschenen Economische Verkenning Rotterdam (EVR). Ondanks dit bescheiden groeicijfer zijn de voorspellingen van ING en Rabobank voor 2015 opmerkelijk positief. In een rapport worden de aantrekkende particuliere consumptie en de toename van het aantal toeristen naar Rotterdam aangehaald als stuwende krachten achter een doorzettende groei. Maar er is een derde factor die de economie prikkelt: crowdfunding. Welke Rotterdamse ondernemers kiezen ervoor om hun ideeën op deze manier te financieren, en waarom? Vers Beton interviewde Gijsbert Koren, medeoprichter van crowdfunding-adviesbureau Douw&Koren en sprak een aantal Rotterdamse pioniers op het gebied van crowdfunding om daarachter te komen.

Geen geld, geen bedrijfje

De kredietcrisis bevroor traditionele stromen van financiering. Met name het midden- en kleinbedrijf ondervond hier nadelen van: het werd steeds moeilijker om via de bank aan een lening te komen. Ook maatschappelijke projecten hadden te lijden onder overheidsbezuinigingen. Robin Slakhorst zag hierin het startsein voor het oprichten van SYMBID, een op aandelen gebaseerd crowdfundplatform dat onlangs naar de beurs ging in New York. Slakhorst: “Aan het einde van mijn master Entrepreneurship & New Business Venturing aan de EUR ontdekten twee vrienden en ik dat geen van onze medestudenten een eigen bedrijfje was gestart. De reden? Er was geen geld beschikbaar.” Koren bevestigt dit: “De vraag naar geld in combinatie met de mogelijkheden van online communicatie maakten dat crowdfunding vanaf 2010 echt ging groeien.”

Funders als testpanel

Bij elke onderneming of project past een andere manier van crowdfunden. Koren onderscheidt vier vormen: “Je hebt donaties: de ene partij heeft geld nodig en de ander biedt het aan. Dat werkt bijvoorbeeld goed voor maatschappelijke projecten. Daarnaast heb je reward-based crowdfunding, waarbij men een niet-financiële tegenprestatie biedt. Dan krijg je een cd van een artiest terug, of een product van een designer. Je hebt ook leningen: dan krijg je je geld met rente terug. En tot slot heb je aandelen, waarbij je de potentie hebt om heel veel terug te krijgen, of juist om alles te verliezen. Dat is wat SYMBID eigenlijk doet.”

Crowdfunding is meer dan een financiële kickstarter voor een idee. Slakhorst: “Het is investeren in elkaar in de breedste zin van het woord. Via crowdfunding kunnen ondernemers niet alleen profiteren van de kennis, ervaring en het netwerk van investeerders, maar trekken zij ook ambassadeurs voor hun bedrijf aan.” Jeroen van Wisse van Jeroen Bakt Brood is thuisbakker met een droom om uit te breiden. Hij herkent juist die meerwaarde van crowdfunding: “Toen ik net met het idee van een bakkerij begon te spelen, heb ik een bedrijfsplan gemaakt waarin een lening bij een bank was meegenomen. Maar de rente bij banken is hoog en met een bank heb je geen persoonlijke relatie. En een bank ‘heeft’ niks met jouw product, in tegenstelling tot crowdfunders.” Investeerders fungeren dus niet alleen als geldschieters – ze zijn vaak ook een testpanel voor een idee of product of ambassadeurs om een merk uit te dragen.

En dan ben je blut

Er zitten niet louter voordelen aan crowdfunden. Het is tijdrovend en kost geld: een eventuele tegenprestatie, promotie van het initiatief en kosten voor een platform moeten ook van de opbrengst worden betaald. Van Wisse: “Je moet er niet te makkelijk over denken. Het is belangrijk echt iets te bieden aan je funders en je moet zorgen dat je de betrokkenheid hoog houdt door mensen blijvend te laten delen in waar je mee bezig bent. Ik heb zelf ook wel eens aan een crowdfunding mee gedaan waar je vervolgens maanden niets van hoorde. Dan heb je denk ik het idee erachter niet helemaal begrepen.” Shurdon Faneyte van Dansh Urban Gym beaamt dat crowdfunden hard werken is. “Crowdfunding kost geld. Begin met 1000 euro om de eerste tijd door te komen. Je moet naar links, rechts, voren en achter om je idee te verkopen – en dan ben je blut.” Maar hij zou het wel opnieuw doen. “Het is moeilijk, maar elke ondernemer moet crowdfunden. Je leert ontzettend veel over jezelf als ondernemer. En als je je product niet kan verkopen, ben je toch een slechte ondernemer.”

Gered van de ondergang

Donner is een Rotterdams crowdfunding-initiatief dat de experts bijstaat. Meer dan 1700 investeerders, voornamelijk Rotterdammers, deden mee om hun boekhandel van de ondergang te redden. Koren: “Dat was echt niet omdat mensen dachten dat Donner zo veel geld op zou gaan leveren: het is een emotionele investering.”

Over het algemeen zijn de Rotterdamse crowdfunders en investeerders niet zo emotioneel. Koren noemt het voorbeeld van Hillblock, een innovatieve dijksteen waarvoor in totaal 9 ton is opgehaald met crowdfunding gebaseerd op leningen. Koren: “Wat Hillblock laat zien, is typisch voor ondernemingen in Rotterdam – ze zijn kapitaalintensief. Ondernemingen in Amsterdam halen minder op dan die in Rotterdam. In Amsterdam heb je een grotere dienstensector, terwijl in Rotterdam meer industrie zit. Zo’n industrieel project als Hillblock heeft veel geld nodig, of nodig gehad, om hun product op de markt te krijgen.”

Pizza-financiering

Crowdfunding heeft geleid tot een financiële infrastructuur buiten de bancaire sector om. Investeerders die op zoek zijn naar meer dan de 1 procent rente die de bank biedt, weten steeds vaker online ondernemers met een financieringsbehoefte te vinden. Ondanks dit zien Koren en Slakhorst niet direct een nauwere samenwerking tussen de bank- en crowdfundingsector. Ze zien wel dat een succesvolle crowdfundingcampagne ingezet kan worden om alsnog een lening te verkrijgen. Op deze manier stimuleer je zogenaamde pizza-financiering, waarbij verschillende onderdelen van de financieringsbehoeften door verschillende partijen worden vervuld. Crowdfunding is daarmee niet zozeer een nieuwe bron, maar eerder een nieuw kanaal om financiële dekking te bereiken. Koren: “De ondernemer is verslaafd geraakt aan de bank, en dat is zonde. 80 procent van de financiering voor het mkb komt in Nederland nog altijd bij banken vandaan. In Amerika daarentegen komt 80 procent bij andere financiers vandaan en speelt de bank vaak een bemiddelende rol tussen ondernemer en investeerders. Grote ondernemingen hebben meer opties voor financiering. Als Unilever geld wil lenen, kunnen ze ook naar een Amerikaanse bank. Kleine ondernemers hebben die optie niet en crowdfunding biedt hen een keuze.”

Broedplaats

Crowdfunding democratiseert dus de financiering voor (startende) ondernemers. En als steeds meer mensen toegang krijgen tot een platform waarop ze hun ideeën kunnen testen en uiteindelijk financieren, is het niet verwonderlijk dat crowdfunding wordt uitgelicht als een van de potentiële groeisectoren van de Rotterdamse economie. Want ondernemen kunnen we hier toch best goed. Slakhorst: “Rotterdam is een stad van aanpakkers. Dit is de ideale broedplaats voor start-ups. Voor ons was het logische keuze om hier voeten in de aarde te hebben.”

Lees meer:

Reageer of deel op Social Media

Tags:crowdfunding, dansh urban gym, donner, Douw&Koren, Jeroen Bakt Brood en symbid

Sectie: Economie

kaart: Jacob Catsstraat 41a, rotterdam

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • draag inhoudelijk bij aan de discussie (en ja, humor mag, graag zelfs!)
  • blijf on-topic
  • speel op de bal, niet op de man

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *