Advertentie

VB_banner_1456x80_2
Voor de harddenkende Rotterdammer

‘Premier worden is niet mijn ambitie. Ik wil de stad als burgemeester dienen’. Zo werd burgemeester Aboutaleb regelmatig geciteerd op tv. Zijn keuze om burgemeester te blijven is verstandig, want steden hebben de toekomst. En trouwens ook het verleden, want de natiestaat is amper twee eeuwen oud. Daarvoor voerden steden eeuwenlang de regie over hun omringende territorium.

 

1980-3443
De Boompjes met in het midden het voormalige Oost-Indisch Huis, gezien vanaf de Maaskade. Het Oost-Indisch Huis was de zetel van de Rotterdamse Kamer van de VOC (1911) Beeld door: beeld: W. Kool

In 2007 woonden in de wereld voor het eerst meer mensen in steden dan daarbuiten. Met de overheveling van allerlei taken naar de steden toe, in Nederland dit jaar begonnen, lijkt de stad zijn oude machtspositie te heroveren. En daarmee gaan burgemeesters de wereld regeren.

Stadstaat

Wie teruggaat in het verleden ziet dat de stadstaat al vroeg in de geschiedenis een grote rol speelde. Steden waren maar zelden volledig autonoom, maar ze hadden wel vaak een grote invloed op de omliggende regio en ze waren al vroeg een veilige plaats om te wonen en te handelen.

Stadstaten als het klassieke Athene of Venetië en het Florence uit de Renaissance ontwikkelden zich zelfs als moedersteden die overal handelsmissies vestigden. Maar dit soort steden raakten in verval doordat ze te veel taken op zich namen of opgelegd kregen. Taken kosten geld en de steden voerden de belastingdruk dan ook flink op. De rijke elite trok weg uit de stad om deze belasting te ontwijken, de rest van de bevolking werd nog verder uitgeknepen.

Samenwerken

Als steden samenwerken kunnen ze een machtsfactor van belang worden. De Hanzesteden uit de dertiende tot vijftiende eeuw zijn een vroeg voorbeeld. Gestimuleerd door kooplieden die graag hun handel wilden beschermen, gingen steden die onderling handelsrelaties hadden samenwerken. Ze maakten afspraken om de handelsvloot te beschermen en de onderlinge concurrentie in te perken.

In ‘Nederland’ waren vooral de IJsselsteden Kampen en Deventer belangrijk. Ze lagen aan de handelsroute tussen de steden aan de Oostzee en de steden in Vlaanderen. Zoek dat maar eens na op een historische kaart uit de veertiende eeuw! Rotterdam deed niet mee, want mocht zich pas in 1340 stad noemen.

Rotterdam deed wel mee met een andere belangrijke samenwerking tussen steden, de Verenigde Oostindische Compagnie (VOC). Het ging om samenwerking tussen de kamers van Amsterdam, Middelburg (eigenlijk Zeeland), Delft, Hoorn, Enkhuizen en Rotterdam. De burgemeesters van de steden benoemden de bewindhebbers van de VOC-kamers. Deze vooral economische samenwerking tussen de kooplieden en steden zorgde vooral in de zeventiende eeuw voor grote bloei, de VOC was in die tijd de grootste handelsonderneming in de wereld. Daarna ging het langzaam bergafwaarts totdat de VOC aan het eind van de achttiende eeuw min of meer failliet was. In 1795 viel het doek.

Superstad

Terugkerend naar het heden zien we ook nu weer dat steden elkaar opzoeken. In Nederland hebben de vier Randstadsteden voortdurend overleg en lijken op één superstad te koersen.

Rotterdam heeft ook sterke stedenbanden met steden in het buitenland. Die leveren vooral economisch maar soms ook cultureel wat op. Zeker als ons Maritiem Museum gaat helpen om een Maritiem Museum in Sjanghai te ontwikkelen of als zich vanuit Sjanghai hier in Rotterdam een Chinamuseum zou vestigen.

Er is ook overleg tussen de HSL-steden Amsterdam, Rotterdam, Antwerpen, Brussel en Parijs, de metropool-corridor. Niet voor niets stak Aboutaleb na de aanslagen in Parijs, zijn Parijse collega live op tv een warm hart onder de riem.

Den Haag, als stad, heeft geen HSL, maar Rotterdam werkt met Den Haag toch aan een speciale band. In maart is de kick off van MRDH, Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Ongetwijfeld zullen de twee burgemeesters daar een gloedvol betoog houden over de onderlinge samenwerking. De geschiedenis geeft ze helemaal gelijk, maar steekt ook een waarschuwende vinger op.

Voordat je verder leest...

Jij kan dit artikel gratis lezen, maar wij kunnen het niet gratis maken. Vers Beton kan alleen bestaan dankzij de support van onze lezers die zo onafhankelijke journalistiek over Rotterdam mogelijk maken. Vanaf 6 euro per maand ben je supporter!

Nee, ik lees eerst het stuk verder

Jacques Börger

Jacques Börger

Jacques Börger (1955) is historicus en woont sinds 1998 in Rotterdam. Jacques is verantwoordelijk voor de communicatie en marketing van Museum Rotterdam en schrijft regelmatig stukjes over Rotterdam en haar geschiedenis.

Profiel-pagina
anne2

Anne Jongstra

Anne Jongstra (1964) ziet zaken graag in historisch perspectief. Hij is geboren en getogen in Rotterdam, studeerde in de jaren tachtig geschiedenis in Utrecht en werkt nu voor het Stadsarchief Rotterdam.

Profiel-pagina
Lees 2 reacties
  1. Profielbeeld van JohnVol
    JohnVol

    Met alle respect en even terzijde van het hoofdthema, hoewel…
    Ik heb best begrip voor een opmerking dat de steden in Nederland dorpen zijn in vergelijking tot echte wereldsteden, maar de praktijk leert dat in dorpen de lijnen naar en van bevolking korter zijn en dat heeft invloed op snellere besluitvormingsprocessen
    En dat heeft zeker positief gewerkt op besluitvormingsprocessen van onze havenbaronnen.

    Ik moet echter toch wijzen, dat uw vraag inzake Aboutaleb Ausstrahlung van burgerVADERS (en u ziet, dat ik het in hoofdletters schrijf) heel belangrijk is.
    Dan zou mijn vraag aan u kunnen luiden: Aan welk type burgervader geeft u de voorkeur?
    De hr Van Walsum, die zich al dan niet terecht als een aristocraat gedroeg door in limousine met chauffeur in het zwart 5 min zijn Lijnbaan kwam aanschouwen en niemand aansprak. Die de hoogste klassen van de middelbare scholen uitnodigde voor een opera Eurydice van Gluck in de Grote Schouwburg waar je te verstaan werd gegeven, dat je op moest voordat HIJ binnenkwam.
    Of de fietsende Thomassen, die redelijk goed lag bij de bevolking.
    Of misschien de heer Peper, die ik bij puur toeval recentelijk een inleiding bij het boek van Heertje bij Donner aanhoorde en ik de eerste 10 minuten moest vernemen met hoeveel professoren hij wel contact had gehad en nog heeft.
    Of een Aboutaleb die enige jaren geleden het lef had te zeggen, dat hij in Nederland, en niet zijn oorsprongsland, wenste begraven te worden (en denk er om, dat dit impact in de moslimwereld heeft).
    Nu uit geste in het Frans durft te zeggen ” Je suis Charlie”.
    En dan op een stupide vraag, of hij minister-president wil worden, moet beantwoorden. En die vraag netjes ontkracht.
    En bovendien joggend ooit nog eens zelf zorgde, dat een dief gepakt werd.
    Daarvoor moet hij tot de orde geroepen worden??
    Zou het karma zijn, of gewoon met je beide poten op de grond staan?

  2. Profielbeeld van Daan
    Daan

    Paar jaartjes geleden in LA geweest. Kun je drie uur in de auto zitten zonder de stad te verlaten. Een hele oceaan aan huisjes. Thuis een keertje op Google Earth LA over Nederland gelegd. Bleek de oppervlakte van LA net zo groot te zijn als de driehoek Den Helder – Nijmegen – Middelburg.

    Kijk, dat is nou een stad.

    Maar daat staat dan weer tegenover dat als je LA verlaat en over de bergkam wegrijdt, je ook echt in de middle of nowhere bent. Totale woestenij.

    Op mondiaal niveau is dat platte land en stad. En als ze het dan op mondiaal niveau hebben over verstedelijking, dan gaat het over de trek van het echte platte land naar dit soort steden.

    Op NL-niveau is dit allemaal anders. Enerzijds kun je zeggen dat heel NL al een agglomeratie is, anderzijds kun je stellen dat NL geen echte steden heeft. In ieder geval geldt hier niet wat op mondiaal niveau geldt als ‘de trek naar de stad’ of ‘urbanisering’. Heel NL is al urbaan, zij het dun-urbaan. In NL ga je hoogstens van het ene dun-urbane naar het andere dun-urbane.

    Met hier en daar een dichtgegroeid dorp als Rdam of A’dam met minder dan een miljoen inwoners in de agglomeratie. Tokyo heeft er 35 miljoen.

    PS, wat is dat toch met die Aboutaleb? Die trekt 5 jaar zn mond niet open, roept dan effe ‘Rot op!’ en ineens moet ie premier worden? In een dorp als NL kom je kennelijk al snel in het nieuws…

    Ik ken trouwens nog een mop: ‘Manhattan aan de Maas’…

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.