Stedelijke ontwikkeling & architectuur10 april 2015

Eerst de Kuip, dan de rest?

Het gebied rondom Stadion Feijenoord, de ‘stadiondriehoek’, is niet het fraaiste stukje Rotterdam. Hoog tijd dat de gemeente een actievere rol aanneemt bij de gebiedsontwikkeling, vindt Jaap Rozema. Er is meer dan alleen de Kuip!

Stadion Feyenoord - Anniek Tijmes
Anniek Tijmes voor Beeldkanon

Als seizoenkaarthouder van Feyenoord kom ik maar wat graag in de Kuip. Maar toegegeven, buiten wedstrijddagen is de stadiondriehoek een plek om te vermijden: grote verkeerscorridors, onooglijke bedrijventerreinen, benzinestations en fastfoodrestaurants bepalen het straatbeeld. Door de spoorverbinding naar Dordrecht is de stadiondriehoek afgesneden van de gezellige volksbuurten in Hillesluis en Vreewijk. Dit deel van Zuid is nou niet iets wat je bezoekers tijdens een eerste kennismaking met de stad graag laat zien. Jorien van den Herik, oudpreses van Feyenoord, verwoordde het onlangs goed in het NRC (€): “De binnenkomst van Rotterdam – vanuit het zuiden via de A16 – is onze stad onwaardig”.

De achtergebleven gebiedsontwikkeling staat in schril contrast met al die mooie (ver)nieuwbouwplannen van de Kuip waar we de afgelopen tijd mee om de oren zijn geslagen. VolkerWessels, BAM, RedDeKuip: ze ontwikkelden grootse ideeën voor een multifunctioneel stadion, voor een investering van ettelijke honderden miljoenen. Enkele weken geleden sneuvelde alweer een stadionplan.

Radiostilte op de Coolsingel

Volgens de gemeente Rotterdam is de (ver)nieuwbouw in de eerste plaats een vraag voor de markt. Een terechte stelling, wat mij betreft. De Kuip is eigendom van een naamloze vennootschap, waardoor de gemeente formeel niets te zeggen heeft. Bovendien kijkt Brussel mee met ontwikkelingen waar staatssteun mogelijk in het geding is. Maar moet de gemeente daarom vanaf de zijlijn blijven toekijken? Er is juist een regierol voor haar weggelegd bij het opstarten van een brede discussie die verder gaat dan alleen de Kuip. De gemeente zou gebiedsontwikkeling en de belangen van bewoners centraal moeten stellen, inclusief het scheppen van kaders over wat als wenselijk kan worden beschouwd. De markt zal deze opgave van een algemene zorgplicht beslist niet oppakken.

Deze passieve houding is nogal een verschil met de ambitie die de gemeente in 2010 toonde. Toen kwam zij nog met een plan voor een ‘Stadionpark’, het smeden van samenhang tussen De Veranda, de sportcampus op Varkenoord, Park de Twee Heuvels en het bedrijventerrein ‘Klein België’ langs de Stadionweg, met het stadion als belangrijke spil voor stedelijke ontwikkeling. Het stadion als de beoogde topsportvoorziening werd bewust gelinkt aan maatschappelijke functies als onderwijs, breedtesport, vrijetijdsbesteding en een hoogwaardig knooppunt voor openbaar vervoer. Ook werden er ecologische routes en verbindingen voor langzaam vervoer ingebed in de planvorming. Dit plan zou echt een ruimtelijke kwaliteitsimpuls voor het gebied betekenen.

In enkele jaren is deze holistische aanpak afgezwakt naar een stadionbenadering. Volgens Norbert Swaneveld, voorzitter van de gebiedscommissie in IJsselmonde, zou de gemeente “zich niet moeten concentreren op die ene postzegel”, in casu de Kuip. De gebiedscommissie, de ‘ogen en oren van de wijk’, is een belangrijk instrument om problemen vroegtijdig te signaleren, zodat nieuwe plannen hierop kunnen worden afgestemd. Contact tussen gebied en stadhuis is dus cruciaal voor een goede ruimtelijke inpassing, maar vooralsnog heerst er radiostilte op de Coolsingel. Swaneveld en de overige gebiedscommissieleden voelen zich niet serieus genomen.

Chaos en ellebogenwerk

Een van de meest fnuikende voorbeelden van de passieve gemeente is de rol die zij zich heeft toebedeeld in het mobiliteitsvraagstuk. Iedereen die weleens een wedstrijd van Feyenoord bezoekt, weet: de aan- en afvoer van supporters verloopt chaotisch. Kruispunten moeten door de politie worden afgezet, auto’s staan massaal in de berm geparkeerd en bij de tramhalte aan de Stadionweg is het ellebogenwerk. Al in 2009 heeft de gemeenteraad aangegeven mobiliteit een speerpunt te vinden in de discussie over de toekomst van het stadion, vooral ingegeven door duurzaamheidsdoelstellingen. Daarnaast heeft de gebiedscommissie, en voorheen deelgemeente IJsselmonde, in de loop der jaren meermaals aangegeven te willen worden gehoord in het oplossen van de parkeerdruk. Want die is niet normaal, aldus Swaneveld: “Het is zelfs zo erg dat bewoners uit Kreekhuizen, ten zuiden van de Kuip, op wedstrijddagen de wijk uittrekken om de overlast van parkerende supporters voor te zijn. Vooruitlopend naar de toekomst toe zou de gemeente nu al maatregelen moeten nemen om de parkeerdruk in het gebied IJsselmonde aan te pakken. Regeren is vooruitzien!”

Maar de gemeente geeft niet thuis. In de onlangs gepubliceerde Rotterdamse Mobiliteitsagenda wordt met geen woord gerept over de situatie rond de Kuip. Vragen vanuit het gebied worden niet beantwoord. Het laat voetbalclub Feyenoord – een private partij – het voortouw nemen in het opstellen van een mobiliteitsplan dat belangrijke consequenties heeft voor het gebied. Waarom de gemeente denkt dat de Feyenoorddirectie in haar afwegingen het algemeen belang dient, is mij een raadsel. Wat als Feyenoord de Olympiaweg met twee stroken wil uitbreiden? Gaat de gemeente hier dan zonder omwegen mee akkoord?

Het college van B en W rapporteert bij tijd en wijle over de voortgang in het Kuipdossier. Hier spreekt vooral een afwachtende houding uit. Het lijkt erop dat de gemeente wil zeggen: eerst de Kuip, dan de rest. De verkeerde insteek, wat mij betreft: de gemeente moet juist nu al anticiperen op hoe een vernieuwd stadion past in de gebiedsontwikkeling van de stadiondriehoek. Voor de gemeentelijke garantstelling van enkele tientallen miljoenen voor het financieel afdekken van de risico’s van de stadionplannen mag je ook wel iets vragen. Dit gebied verdient namelijk de volle aandacht van een overheid die het welzijn van haar burgers serieus neemt. Het ruimtelijke verhaal van het Stadionpark moet voorop staan, ongeacht hoe de Kuip er straks bijligt.

De bal ligt bij de gemeente.

De sectie Stedelijke Ontwikkeling & Architectuur wordt mede mogelijk gemaakt door AIR, het Architectuur Instituut Rotterdam. (meer info)

Lees meer:

Reageer of deel op Social Media

Tags:gebiedsontwikkeling, ijsselmonde, Kuip en stadiondriehoek

Sectie: Stedelijke ontwikkeling & architectuur

kaart: de kuip, rotterdam

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *