Kunst & Cultuur8 april 2015

Harry Hamelink: “We zitten in de poriën van de stad”

Komend weekeinde is het weer tijd voor Motel Mozaïque. Het gastvrije muziekfestival is toe aan zijn vijftiende editie. Alle reden om terug te blikken met oprichter Harry Hamelink. Tara Lewis sprak met hem.

Portret Harry Hamelink
Portret Harry Hamelink Beeld: Marcel Kollen

Er zijn weinig festivaldirecteurs zo onlosmakelijk verbonden met hun festival als Harry Hamelink met Motel Mozaïque. Hij bedacht het festival, voerde het uit en staat al veertien jaar aan het roer van één van Rotterdams succesvolste exportproducten. In anderhalf decennium is Rotterdam enorm veranderd. In 2001 moest Hamelink zijn stad nog verkopen, inmiddels is 010 booming business. Culturele betweters willen nog wel eens kritisch zijn op zijn festival. Hoe zit het met de rol van het festival in de Rotterdamse popprogrammering? En de komst van het nieuwe podium Annabel? Kortom, het grote Harry Hamelink-interview.

In 2001 was ik vrijwilliger op de eerste editie van het festival. Ik was 14. Weet je dat nog?
“Wat grappig dat je dat zegt! Dat soort dingen vergeet je met de jaren. Maar ik hoor het opvallend vaak. Ik spreek mensen die allemaal leuke dingen doen, zoals voor Vers Beton schrijven of boeker zijn bij Mojo. Vaak hoor ik dat het festival een inspiratie is geweest. In het begin was Motel Mozaïque vooral bruisend, een zoektocht met tot doel iets op te zetten. Nu komt daar een nieuwe laag bij: de resultaten van iets losmaken op de lange termijn.”

Hoe is het eigenlijk allemaal begonnen?
“Ik werkte in Quasi, een jongerencentrum in IJsselmonde. Ik was jongerenwerker maar programmeerde ook bandjes. Quasi was een legendarische plek, waar Doe Maar optrad voor een klein publiek voordat ze doorbraken. Ze vonden het zo leuk dat ze meteen een datum afspraken voor jaar erop. Niemand had het echt verwacht maar een dag voor het optreden belde de manager om alle details te bevestigen en kwamen ze gewoon. Maar dat was voor mijn tijd, hoor. In Quasi ontdekte ik dat programmeren mijn passie was. Van daaruit ging ik in Rotown en Nighttown werken en later in het programmateam van Lowlands. In 1998 werd ik gevraagd om programmamaker te worden voor Rotterdam Culturele Hoofdstad 2001. Daar is Motel Mozaïque geboren.”

Je hebt het begin van Nighttown meegemaakt. Bijzondere tijd?
“Als artistiek team in Nighttown deden wij twee dingen. We maakten een zo goed mogelijk programma, dat spreekt voor zich. Maar daarnaast stelden we Nighttown open voor andere partijen die netwerk hadden en creativiteit, maar geen middelen om zelf te organiseren. Op die manier ontstond een hele scene. Mensen als DJ en filmmaker Mike Redman en Aruna Vermeulen (Hiphophuis, red.) geven zelf aan gevormd te zijn in die tijd. Ook deden we iets nieuws: we begonnen buiten de muren van Nighttown te programmeren. We zetten de deur open en trokken de stad in. Uit die beweging is ook Motel Mozaïque ontstaan.”

Ben je daar nog wel eens nostalgisch over?
“De laatste tijd komen er regelmatig jongeren naar me toe die benieuwd zijn naar Nighttown, ze kennen het van verhalen of de documentaire. De eerste dag dat de Chinese supermarkt open ging (die kwam op de plaats van Nighttown, red.) ben ik gaan kijken. Als je het magazijn inloopt – stiekem natuurlijk – zie je nog delen van de grote zaal. Waar vroeger de dansvloer was sta je nu tussen pakken nasi en bami. Ik denk nog wel eens terug aan die tijd, dat het Nighttowncafé 24 uur per dag open was en we hét centrum van de stad waren. ’s Ochtends of ’s nachts, het zat altijd vol. Dat is niet te vergelijken met de laatste jaren van Nighttown. Natuurlijk ben ik wel eens nostalgisch, maar ik ben er nooit zuur over. Ik zie het vooral als inspiratiebron. Tijdens Motel doen we een tour langs nostalgische muziekplekken in de stad en gaan we ook langs de supermarkt.”

Is de opzet van Motel Mozaïque in de loop van tijd veranderd?
“Eigenlijk niet. Gastvrijheid is zoals altijd het overkoepelende thema, het idee dat je de stad laat zien aan vrienden die een weekend langskomen. Eerst naar een bijzondere band, daarna je in het zweet dansen en slapen tussen kunst. Het festival is zowel verstild als uitbundig. Veertien jaar geleden was die mix van disciplines nieuw, het zappen tussen optredens met de stad als toneel. Inmiddels is de stad als podium een cliché, maar wij doen dat heel geloofwaardig. Dit jaar zijn er alleen al vijftig verschillende gidsentochten.”

“Ondanks dat stramien beginnen we elk jaar opnieuw. Dat is een zoektocht in en over de stad: waar worden we warm van, wat irriteert ons? Elk jaar is een thema in meer of mindere mate aanwezig in het programma. Dit jaar is dat transformatie, er is in Rotterdam hernieuwde trots, maar wat voelt een stad als de heipalen de grond ingaan?”

Is die fascinatie met de stad een leidraad in jouw werk?
“Ondanks dat ik hier niet ben geboren beschouw ik dit als mijn stad. Het is heel Rotterdams om ergens heel hard in te gaan, alles of niets. Het is een doel in mijn werk om ook een andere kant van de stad te laten zien. Als je drie keer per dag langs een bouwput loopt irriteer je je waarschijnlijk vooral aan het zand wat in je ogen waait. Maar als je het een bezoek brengt, ziet hoe het werkt, wat er wordt gemaakt: dan ga je anders weg. Ik kan 25 jaar door dezelfde straat lopen en nog steeds nieuwe dingen ontdekken. Ik heb mezelf dit heel vaak horen zeggen door de jaren heen, maar het blijft een ontdekkingstocht. Tijdens het festival ontdek je als geen ander hoe de stad verandert. Een paar maanden geleden wist ik niet of de Gouvernestraat en Perron nog open zouden zijn in april. Of dat de nieuwe zaal van Aziz al verbouwd en dus beschikbaar zou zijn. Maar zo gaat het al tien jaar.”

Hoe gaat het met de kaartverkoop?
“Het slaapproject is uitverkocht, dag- en nachtkaarten en passe-partouts zijn nog wel beschikbaar. Sommige festivals verkopen uit zonder één naam bekend te hebben gemaakt. Dat is wel eens jaloersmakend. Bij ons wordt een groot deel pas verkocht nadat we de namen bekend hebben gemaakt. Ik ben trots dat mensen voor het totaalplaatje komen: het festival én de namen. We hebben onderzoek gedaan onder onze bezoekers. De helft is eerder geweest en de helft is nieuw. Dat vind ik goed, ik zou niet willen dat er geen verloop in zou zitten.”

Heeft Motel Mozaïque nu meer moeite met het boeken van grote namen dan in het begin?
“Ja. Maar, Antony and the Johnsons stonden hier voor honderd man te spelen, nog voor ze doorbraken. Mumford and Sons speelden drie jaar geleden in de tent op het Schouwburgplein. Ik vind dat we in veertien jaar wel hebben laten zien dat we goed zijn in het programmeren van talent. Mensen denken dat alles maakbaar is. Wij waren in het begin de enige die een belevingsfestival met dit type muziek deden, in deze periode. Nu zijn dat er zes. Een band moet maar net dit weekend kunnen. Soms is dat lichtelijk frustrerend. Zonder poppodium is de vanzelfsprekendheid van grote bands een stuk minder.”

Verdient Rotterdam een poppodium?
“Een stad met het volume van Rotterdam verdient een breed arsenaal aan popprogrammering, waaronder de grote concerten. Artiesten verdienen het om in Rotterdam te spelen. Maar, een eigen popzaal exploiteren is nu niet haalbaar. Mensen onderschatten wat het kost om concerten te organiseren. Als het misgaat draai je zo 20.000 euro verlies op een avond.”

Het interview wordt onderbroken. Aziz Yagoub, eigenaar van Perron en het toekomstige Annabel, moet Harry even iets laten zien op zijn telefoon. “Ik heb net de ontwerpen binnen voor de huisstijl van Annabel, tof he!” – Yagoub glundert, en gaat weer verder.

Wat vind je eigenlijk van die naam, Annabel?
Harry lacht. “Wat denk jij dat het betekent?”

Ik zie een jong meisje voor me, een tikkeltje wulps.
“Nou, dat is precies hoe Aziz het wil. Verleidelijk, vrouwelijk.”

Wordt Annabel hét nieuwe poppodium van Rotterdam?
“Annabel wordt een goede locatie voor grotere concerten. Maar het is geen plek voor talentontwikkeling, de kleinere bandjes. Dat is niet erg, die cultuur is in Rotterdam juist sterk met Rotown, Worm, BIRD en Grounds. Er is geen poppodium in Nederland dat draait zonder subsidie. In Rotterdam wordt verwacht dat een nieuw podium grotendeels uit de markt kan komen. Het huidige budget is niet voldoende om een volwaardig en experimenteel popprogramma het hele jaar te programmeren. We zitten nu in een tussenfase, waarin Motel Mozaïque gedurende het jaar concerten organiseert op verschillende locaties. In de toekomst zullen we dat ook in Annabel gaan doen.”

Hoe ervaar jij het kritische Rotterdamse poppubliek?
“Het is niet het makkelijkste publiek. Als Kane in Paradiso optreedt kijkt niemand daarvan op. Als ik Kane in de Schouwburg boek, maak ik 3000 mensen dolgelukkig, maar ontploft de stad van het commentaar. Met Guus Meeuwis idem dito. Ik zie het als een statement naar de stad. Hoezo geen poppodium? Vanavond is de Schouwburg het poppodium van Rotterdam! Ik ben superkritisch op wat ik doe. Maar ik vind ook dat Motel Mozaïque onderscheidend en uniek is. Als je kijkt hoe ons programma tot stand komt zie je dat we in de poriën van de stad zitten. En de grootste criticasters zijn aan het einde van het weekend om. Ik ken mensen die nadat ze naar Motel Mozaïque waren geweest hier zijn komen wonen. 3voor12 schrijft: ‘Tijdens Motel Mozaïque is Rotterdam op zijn mooist.’ Zolang ik mezelf kan blijven verwonderen gaan we nog wel een paar jaar door.”

Vers Beton docu op Motel Mozaïque Motel Mozaïque 2015 start op vrijdag 10 april. Alle informatie via hun website. Vers Beton is ook aanwezig. Op zaterdagmiddag 11 april organiseren we een vertoning van onze poppodium-docu. Aansluitend is er een paneldiscussie. Toegang is gratis, aanvang 14 uur in de hal van de Rotterdamse Schouwburg!

Reageer of deel op Social Media

Tags:annabel, aziz yagoub, festival, Harry Hamelink, motel mozaique en poppodium

Sectie: Kunst & Cultuur

kaart: schouwburgplein, rotterdam
Ontvang de wekelijkse Vers Beton newsletter!

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *