Stedelijke ontwikkeling & architectuur22 april 2015

Roze bushokjes met de schoonheid van dansende zakjes

De inrichting van de openbare ruimte rond het nieuwe station kan verrassend frivool uitpakken, vindt Elsbeth Ronner. Ze waardeert de roze bushokjes, die bij haar de schoonheid van dansende zakjes uit de filmklassieker American Beauty oproepen.

Illustration by Rachel Sender originally for Beeldkanon
Illustration by Rachel Sender originally for Beeldkanon Beeld: Rachel Sender

Een plastic zakje danst door de lucht, het valt op de grond om direct daarna opgepakt te worden door de wind. Het zakje maakt een pirouette en een plié zoals de lichte kniebuiging van een ballerina. Het lijkt een witte ballerina met als decor een rauwe bakstenen muur en op de grond bladeren in dezelfde roodbruine tint.

De ambient muziek van Thomas Newman zwelt aan. De gewaarwording van zoveel poëzie uitgedrukt door een stukje afval is intens. Zo intens dat de maker van de film zegt: ‘(…) it helps to remember, I need to remember, sometimes there’s so much beauty in the world I feel like I can’t take it.’ Deze filmscène uit American Beauty laat een blijvende indruk achter op het netvlies. Wervelende bladeren met stukjes afval worden voortaan geassocieerd met dramatische schoonheid.

Rotterdam is geen schone stad. Er wordt flink gepoetst, elke dag trekken de mensen van de schoonmaakdienst erop uit. De stoepen worden gebezemd en kleine karretjes zuigen met een roterende borstel het afval op. En toch waaien ook in deze stad plastic zakjes op. Ze verzamelen zich op intieme plekken of blijven net als schapenvacht aan scherpe hekken haken.

Maar niet in het stationsgebied. De rode loper, de met rood natuursteen geplaveide strook tussen het station en de Kruiskade, wordt schoon gehouden. Geen blad ligt er langer dan een ochtend, geen peuk langer dan een half uur. Dit is de entree van de stad die zojuist is opgeschoond.

Oplettende kijker

Het succes van de vernieuwing van het stationsgebied met de recent opgeleverde stationshal en de rode loper heeft kleinere ingrepen in de publieke ruimte overstemd. Alleen de oplettende kijker ziet, staand voor het stationsgebouw in zijn ooghoeken ook de abri’s van het busstation. Aan de Conradstraat, ingeklemd tussen de oksel van het station en het Groot Handelsgebouw, ligt het busstation. Boven de asfaltplak waar de bussen de dienst uit maken, bieden deze hokjes soelaas voor het oog. Het Central District, gedomineerd door de kleuren grijs van het Groot Handelsgebouw, de Nationale Nederlanden, het Station en de bestrating is hier verlicht door fladderende bouwwerkjes in subtiel roze.

Deze stalen overkappingen zijn van het architectenbureau Maxwan. Rients Dijkstra, medezaakvoerder van het bureau, is niet toevallig ook de supervisor van het stationsgebied. Er bleek onvoldoende geld voor een buitengewone overkapping over het middenperron van de bussen, waardoor een wildgroei van kleinere bushokjes dreigde. Dijkstra pleitte voor een investering van het geldbedrag voor doorsnee abri’s in een alternatieve wachtruimte en kreeg de ontwerpopdracht. Het resultaat van de architectonische studie zijn drie baldakijnen, één neerhangend en twee opbollende vlakken op vier ferme poten.

De passagiers die op deze plek een moment tussen aankomst en bestemming beleven, hebben een passende markering gekregen. De haast tijdens de reis wordt benadrukt met een suggestie van beweging en dynamiek in de vorm van de daken. Het bol staan en het neerklappen doen denken aan de beweging van vlaggen of het uitkloppen van dekens. Tegelijkertijd is de vluchtigheid van het ogenblik gevat in de ijlheid van de constructie. Hoewel de poten standvastig lijken, zijn het in wezen dunne stalen platen die een even zo dun dak dragen. De stalen daken lijken elk moment weg te kunnen waaien.

Natte schoenen

Wanneer tijdens het wachten de schoenen of broekspijpen nat worden, zal dat ongemak de architecten moeten worden vergeven. De wind komt tijdens een forse regenbui onder het dak en voert dikke druppels tot onder het bouwwerk de sokken in. De bushokjes bieden geen bescherming, het dak is te hoog en de wachtruimte wordt niet omsloten. Eerder maken de abri’s de plek herkenbaar en geven het busstation een eigen identiteit. Tussen alle kolossen is hier een eigenzinnig element toegevoegd.

Het oog wordt bedrogen en dat is het krachtige van het ontwerp. In al zijn subtiliteit is het echt Rotterdams. De paviljoens bestaan uit vier samengestelde dakvlakken die elk alsnog te groot zijn voor een bouwbedrijf.

Voor het fabricageproces is gebruik gemaakt van een techniek uit de Nederlandse scheepsbouw. De bushokjes zijn gemaakt van koud gewalst staal en hebben de bolling gekregen bij een scheepsbouwer. Deze verwerking van het materiaal maakt het taaier dan de meer gebruikelijke warme verwerking van staal, waardoor het niet verder zal buigen. Extra aandacht is uitgegaan naar de afwerking: het moesten geen olietankers maar luxe jachten worden.

Verluchting

Spijtig is alleen dat de architecten er niet in zijn geslaagd de gemeente en exploitant te overtuigen ander dan het standaard assortiment windschermen en bankjes te plaatsen. Of omgekeerd is het jammer dat er geen opdracht is gegeven voor het ontwerp van bijpassend meubilair. De willekeurig geplaatste zitelementen van de stad en de doelmatige windschermen van de exploitant komen de plek als geheel niet ten goede.

Maar de speelsheid van de overkappingen zijn een verluchting van de plek. Dit beeld wordt versterkt door het idee dat de bouwwerken enigszins misplaatst zijn. De schoonheid van het dansende afvalzakje is onverwacht. Datzelfde geldt voor de bushokjes van Maxwan. De plek wordt omgeven door grootstedelijke gebouwen die zwaar op de grond staan.

Tegelijkertijd verwacht een reiziger naast het station functionele, fantasieloze en met name vandalismebestendige gedrochten. In plaats daarvan wordt deze verrast door een eloquente en tedere verschijning. De roze constructies zijn een licht herkenningspunt in de omgeving. Het grote contrast van de overkappingen op deze plek bevestigt de schoonheid.

air - over de stad gesprokenDe sectie architectuur en stedelijke ontwikkeling van Vers Beton wordt mede mogelijk gemaakt door AIR, het architectuurcentrum van Rotterdam. (meer info)

Lees meer:

Reageer of deel op Social Media

Tags:architectuur, binnenstad, bushokjes, centraal station, Central District en Groot Handelsgebouw

Sectie: Stedelijke ontwikkeling & architectuur

kaart: Rotterdam, Centraal Station Bus, 3013 Rotterdam, Nederland

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *