Voor de harddenkende Rotterdammer

Afsplitsingen in de politiek. Het fenomeen is bekend: een (meestal boos) fractielid stapt uit de fractie, weigert zijn zetel in te leveren en gaat vrolijk als eenmansfractie verder. Het gebeurt op onverwachte momenten. En vaak bij de mensen waarvan niemand het verwacht.

Peter_van_Heemst
Peter van Heemst Beeld door: beeld: Jeroen Van de Ruit

In de Tweede Kamer is het schering en inslag. De gemeenteraad van Rotterdam lijkt de dans te ontspringen. “Lijkt”. Want afsplitsingen zijn het topje van de ijsberg. In de hectische politieke wereld waar ego’s kunnen botsen, ambities vaak torenhoog zijn en de concurrentie messcherp is, kan er onderhuids van alles broeien en gisten.

Ik duik even in de recente politieke geschiedenis. 2002 was een memorabel jaar in de Rotterdamse politiek. Onder leiding van Pim Fortuyn kwam Leefbaar Rotterdam vanuit het niets met 17 zetels in de gemeenteraad. Een nog nooit vertoond politiek succes.

En – ook dat was nog nooit vertoond – al voor de beëindiging van de nieuwgekozen raadsleden splitste Nico Kok, een Rotterdamse kroegbaas, zich van Leefbaar af. Fortuyn was woedend over deze zetelroof en diende prompt een motie van wantrouwen in tegen Kok. Die liet alle commotie gelaten over zich heen komen, bleef zitten waar hij zat en streek vier jaar zonder iets te presteren zijn raadsvergoeding op.

Het bleef bij Leefbaar niet bij deze ene afsplitsing. Tussen 2002 en 2006 zouden er nog drie volgen.
Ook de grootste oppositiepartij, de PvdA, was in die raadsperiode de klos. In september 2003 begon Agostinos dos Santos een eenmansfractie. Bemiddeling, mediation, een lijmpoging. Niks kon de breuk meer helen. Het wantrouwen was te groot. De frustraties zaten te diep. De PvdA bleef beteuterd en boos achter. Elk kandidaatraadslid, ook Dos Santos, had een verklaring ondertekend dat hij bij het opstappen zijn zetel zou inleveren. Die handtekening bleek dus niks waard.

In de periode 2006- 2010 maakte ik van nabij mee hoe het twee keer bijna tot een afsplitsing kwam. De eerste keer was al twee maanden na de verkiezingen. Een kersvers PvdA-raadslid was ontevreden over de taakverdeling en meldde het partijbestuur dat ze voor zichzelf ging beginnen. Een grote reddingsactie werd opgezet en na dagen, weken overleggen en soebatten werd het opstappen voorkómen.

De tweede bijna-opstapper was nota bene een zeer ervaren PvdA-raadslid, Ronald Motta. Maanden hield hij fractie en pers in spanning. Stapt hij op of blijft hij zitten? Waar het conflict omdraaide, was niemand kristalhelder. Maar dat het er om spande, dat was zonneklaar.

Uiteindelijk koos Motta eieren voor zijn geld. Hij bleef in de fractie en stelde zich prompt kandidaat voor het lijsttrekkerschap.

Afsplitsingen. Ze zijn het topje van de ijsberg. Er worden er meer voorkómen dan de buitenwacht op het eerste gezicht denkt. Want in de politiek is er altijd wel ergens een vuurtje dat smeult en dat oplaait op een moment dat niemand het verwacht.

Voordat je verder leest...

Vers Beton heeft jouw support nodig! Wij kunnen alleen blijven bestaan dankzij support van lezers. Maak jij onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder

peter-van-heemst

Peter van Heemst

Peter van Heemst was Staten-, Tweede Kamer-, gemeenteraadslid en in 2006 lijsttrekker van de PvdA in Rotterdam. Tegenwoordig is hij onder meer politiek analist van Vers Beton.

Profiel-pagina
Jeroen van de Ruit kopie

Jeroen Van de Ruit

Illustrator

Profiel-pagina
Lees 4 reacties
  1. Profielbeeld van R.Sørensen
    R.Sørensen

    Waar het conflict omdraaide, was niemand kristalhelder. Goh ?

    Mijn oud leerling heet Augostinho dos Santos

    Kok pakte ook via zijn dochter ook de fractievergoeding. dat is gelukkig voor afsplitsers niet meer mogelijk. Mijn college Harry van de Bouwhuizen gaf het goede voorbeeld en leverde zijn zetel in, nadat hij merkte dat zijn omgeving artikel 1 van de grondwet niet toepast op discriminatie i.v.m. politieke voorkeur. Dat is ook de reden trouwens dat wij het beheer en het ontwerpen van onze website in eigen hand hebben moeten nemen. Viel me op dat Bugel ? nogal trots was op het ontwerpen van haar site’s.

    Bij LR zijn zes afsplitsers geweest, waarvan er twee gewoon de laan uit zijn gestuurd.

  2. Profielbeeld van George van Gent
    George van Gent

    Ja al die afsplitsingen waren wel bijzonder in de Rotterdamse gemeenteraad periode 2002-2006. LR/VVD/CDA hadden op enig moment geen meerderheid meer. Maar dat maakte niet uit, want de lonely cowboys kwamen meestal toch niet en/of waren het onderling niet eens.

    Samenstelling in 2004:

    PvdA 10
    CDA 5
    VVD 4
    LR 13
    D66 2
    GL 2
    SP 1
    St 1
    CU 1
    K 1
    S 1
    H 1
    M 1
    S 1
    B 1
    Twaalf fracties, de vergruizing van de democratie.

    1. Profielbeeld van Peter van Heemst
      Peter van Heemst

      Mooie omschrijving, George, “Lonely cowboys.” Mij blijft fascineren waarom ze hun zetel behielden (en dus niet netjes inleverden): puur om het geld? om de aandacht? om nieuwe partij te gaan starten? uit (al dan niet misplaatst) plichtsbesef

  3. Profielbeeld van R.Sörensen
    R.Sörensen

    Klopt helemaal George.
    In 2006 stapten bij LR nog twee leden op, omdat ze ontevreden waren over hun lage plek op de nieuwe kieslijst.
    Het afsplitsen werd beloond met de basisfractiebijdrage, die iedere fractie kreeg. Een flink bedrag!
    Dat is ook de reden dat de twee weggestuurden bij ons na een aanvankelijk samenzijn zich ook weer opsplitsten. Ze hebben min of meer straffeloos geweigerd inzage te geven in de besteding van dat geld.
    Afsplitsen bij een kleine of lokale partij is een makkelijker stap dan opstappen bij een grote of regentenpartij. Die laatsten hebben n.l. een grabbelton vol politieke ambten en semi politieke posities voor trouwe leden. Opstappen betekent dat je niet mag grabbelen.

    Heb toevallig Ronald Motta dit weekend in ons café gesproken. Gezellig! Overigens niets gehoord dat ik en vrijwel iedereen in het stadhuis niet wisten.

Reageren is voorbehouden aan Vers Beton-supporters. Meld je hier aan als supporter of log in.