Voor de harddenkende Rotterdammer

Met de vernieuwde McDonald’s lijkt de Coolsingel een echte grootstedelijke boulevard geworden. Maar wat zegt de mogelijkheid om 24 uur per dag in een hel verlichte omgeving in een prefab burger te kunnen happen eigenlijk over de stad?

De Coolsingel is af, nu er eind maart een nieuwe McDonald’s is geopend. En dat zonder dat er een steen uit de grond is gehaald voor de lang verwachte opknapbeurt van de straat. Bij de grootse opening van het herbouwde paviljoen op de kruising met de Meent werd feestelijk beloofd dat deze vestiging ‘nooit meer dicht zal gaan’, aangezien die 24 uur per dag geopend zal zijn. Daarmee is er dus eindelijk dag en nacht leven op de Coolsingel en de straat ineens verworden tot de echte grootstedelijke boulevard die we altijd al wilden hebben.

Robert Winkel van Mei architecten, stond op 18 mei zélf achter de counter en in de keuken van zijn laatste gerealiseerde ontwerp op de Coolsingel.

Het nieuwe filiaal is gevestigd in een prachtig vrolijk gebouwtje. Een parel voor de straat, uitgevoerd onder architectuur van Mei Architecten. Transparant, veel glas, om het zicht van de straat op het achterliggende postkantoor te behouden. Het resterende deel van de gevel is van goud, nee, bekleed met messing dat is gestanst met een complex raster van hartjes die samen een mensenmassa laten zien. Binnen niet de kitsch rond het onuitroeibare thema van die verschrikkelijke clown die we van de keten gewend zijn, maar eenvoudig.

Bijvoorbeeld bij de stijlvolle witte wenteltrap naar het kleine zitgedeelte op de verdieping. Ook het ballenbad ontbreekt, waardoor we dus in meerdere opzichten kunnen spreken van een McDonald‘s voor volwassenen.

Waarom op deze plek?

En nogmaals hoera omdat er voortaan altijd iets te doen zal zijn op de belangrijkste straat van de stad. Goed nieuws voor iedereen, want meer leven op de door kantoren en winkels omzoomde Coolsingel, dat wil eigenlijk iedereen wel. De gemeente vanwege haar ambities voor de straat als stadsboulevard, Mc Donald‘s vanwege de portemonnee en voor ons, de eh… burger in veel gevallen ook. Want wij kunnen eindelijk gaan dromen van groots en meeslepend leven. Een Big Mac bestellen als iedereen slaapt, bijvoorbeeld, of genieten van een euroknaller terwijl de zon opkomt boven de Après Skihut. Vers gebakken volgens authentiek recept, alleen voor jou, met gratis vriendelijke knipoog van dat stralende crewlid.

Maar wacht even, mensen, is dit echt wel zulk fantastisch nieuws? Niets ten nadele van McDonald’s, na veertig jaar behoort de Mac al bijna tot ons collectief erfgoed. Maar alweer een filiaal van de firma die al veertig jaar innoveert door in zoveel mogelijk landen variaties op het thema opgepiept broodje met pulpvlees te presenteren vind ik toch moeilijk als aanwinst voor onze Coolsingel te beschouwen. En bovendien: het centrum is bezaaid met filialen van de Mac. Waarom dan juist hier, op die onhandige plek voor het postkantoor? En waarom is dit gebouwtje herbouwd aan de vooravond van de vernieuwing van de straat? Laten we ons hier niet gewoon enorm beetnemen door een slimme hamburgerboer?

Morsig loket

Het antwoord daarop is ingewikkeld. De stad zat al jaren omhoog met het toch wat morsige loket dat hier voorheen stond. Het stond precies in de weg voor de vernieuwing van het postkantoor en de Coolsingel, maar voor McDonald’s is dit één van de best lopende filialen van Nederland. Niet alleen vanwege de plek, maar vooral omdat het de grond waarop het stond zo ongeveer tot in het einde der tijden in erfpacht heeft. Zo’n stek laat je niet zomaar schieten. Kennelijk was afbreken en opnieuw opbouwen op dezelfde plek met wat meer uitstraling het maximaal haalbare op deze plek. Terwijl ze aan de overkant de paviljoens laat slopen, heeft de gemeente dan maar moeten accepteren dat er hier, midden op straat, voorlopig nog wel een glanzend hamburgerloket zal staan.

Coolsingel

Lees meer

Coolsingel: een ontembare avenue

Een herstructurering van de Coolsingel is in aantocht. Sereh Mandias onderzoekt in haar…

We zullen het er dus mee moeten doen. In ruil biedt de keten ons in de tussentijd de mogelijkheid om dag en nacht hamburgers te bestellen. Ook kun je hier 24/7 voor de gevel komen vergapen aan de medemensen die dat al doet. Scholieren, skaters, joggingpakken, uitgaanskleren, dikke en dunne buiken, soms iemand in pak. Voorovergebogen aan een tafeltje, de kin naar voren, de burger met twee handen vast, je mond wagenwijd open, hap. Een kenmerkende pose van de vroege eenentwintigste eeuw en inmiddels een klassiek beeld van het wereldwijde fastfoodtijdperk.

De belangrijkste straat van een stad bij nacht is de spiegel van haar ziel, zou een mooi spreekwoord kunnen luiden. In dat geval kan de gemeente dromen wat ze wil, maar in Rotterdam beklijft dan toch echt het beeld van de medemens, hel verlicht in een strak ontworpen glazen paviljoen, happend in een prefab burger uit een kartonnen doosje.

De sectie Stedelijke Ontwikkeling & Architectuur wordt mede mogelijk gemaakt door AIR, het Architectuur Instituut Rotterdam. (meer info)

Voordat je verder leest...

Wij kunnen alleen bestaan dankzij support van lezers. Help jij ons om onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk te blijven maken? Vanaf 6 euro per maand ben je supporter!

Nee, ik lees eerst het stuk verder

Bart Witteman

Bart Witteman

Bart Witteman is bij toeval in Rotterdam terecht gekomen, voor zover je daarvan kunt spreken als je stedenbouw hebt gestudeerd in Delft. Inmiddels woont hij er lang genoeg om niet meer weg te willen en verkeert hij dagelijks in de verwachting ooit iets te begrijpen van de stad, haar plannen en haar bewoners.

Profiel-pagina
frank hanswijk

Frank Hanswijk

Fotograaf

Frank Hanswijk (Rotterdam, 1971) is een Rotterdamse fotograaf. Hij ontwikkelde zich breed met werk in journalistiek, reclame, theater en architectuur. De laatste jaren concentreert zijn werk zich steeds meer op architectuur en landschap. Hij benadert de architectuur niet als object maar als plek waarin de mens, al dan niet op de foto aanwezig, een cruciale rol speelt.

Profiel-pagina
Lees 15 reacties
  1. Profielbeeld van matthijs de boer
    matthijs de boer

    Al draagt een aap een gouden ring…. Is die oubollige uitdrukking hier van toepassing? Het is inderdaad de vraag of je een ranzig programma kunt overstijgen met strakke transparante architectuur. Ik wed dat het veel niet-architecten niet eens opvalt dat er een nieuw gebouw staat. Het oude gebouwtje was toen het nieuw was ook strakke transparante architectuur. Morsig geworden door de functie, het gebruik. Dat kan het nieuwe gebouw ook overkomen. Mooi dat Robert Winkel hamburgers kan bakken, maar ik vrees dat hij ook snel als schoonmaker aan de slag moet om zijn gebouwtje fris te houden.

    1. Profielbeeld van Kees
      Kees

      De gemiddelde gemeente staat te popelen om een McD binnen de grenzen te halen. ‘Werkgelegenheid’ is het toverwoord. Ranzig of niet. Ranzig is nu eenmaal wat 75% van de mensen wil, kijk maar naar de gemiddelde programmering op de TV. Zeker in Rotterdam wil men ranzig. De populairste plekken van de stad zijn die van Bram Ladage. En nummer 1 is die door duiven ondergescheten plek aan de Hoogstraat.

  2. Profielbeeld van Kees
    Kees

    Die andere gebouwtjes zijn kiosken izv bestemmingsplan en vallen onder de openbare ruimte, McD heeft een eigen bouwvlak.

    Toelichting BP (par. 4.2.3.1.):
    “In het plangebied staan ook diverse kiosken. Kiosken zijn losstaande gebouwen in een laag in de openbare ruimte en vallen in de bestemming het Verkeer-Verblijfsgebied. Het is niet de bedoeling, beredenerend vanuit de kwaliteit van de openbare ruimte, het aantal kiosken in de toekomst, toe te laten nemen. De bestaande vrijstellingsmogelijkheid om oppervlakte kiosken uit te breiden zal met dit nieuwe bestemmingsplan komen te vervallen. De bestaande kiosken bevinden zich in het verblijfsgebied dat in eigendom is van de gemeente. Deze kioskgebouwen worden in de huidige situatie gebruikt voor horeca en detailhandel en een kiosk voor cultuur en ontspanning. Alle kiosken worden met een functieaanduiding weergegeven op de verbeelding en in de regels wordt per adres aangegeven welk gebruik toegestaan is. Mede als gevolg van de uitvoering van bouw- en inrichtingsplannen zal een aantal kiosken verdwijnen. Het gaat hier om kiosken aan de overzijde van het Stadshuis. Deze kiosken zullen in de komende jaren gesloopt worden. Tot die tijd zullen ze gebruikt worden als schuifruimte voor de tijdelijke opvang van functies uit de directe omgeving die te maken heeft met de bouwactiviteiten aan Cool63. Deze tijdelijke situatie wordt niet bestemd in dit bestemmingsplan.”

    McD valt hier dus niet onder. Ik vraag me af of je zo’n ‘eeuwenoud’ bouwvlak zoals van McD zomaar kunt wegbestemmen. Kost iig klauwen met geld. Bij kiosken minder, neem ik aan…

    Verder: als McD een bouwbestemming heeft en er geen voorbereidingsbesluit oid is, dan moeten ze gewoon een vergunning krijgen als ze willen verbouwen. Zo was dat tenminste onder de oude wetgeving. Hoe dat nu is weet ik niet meer, maar het zal niet heel veel veranderd zijn op terminologie na…

  3. Profielbeeld van Matthijs
    Matthijs

    ah nu snap ik het. Uit het artikel blijkt dat erfpacht het verschil maakt. Want wat ik niet snapte is dat café fout en saint tropez zijn verwijderd en dat McDonalds volledig werd gerenoveerd. Architectonisch misschien fraai. Stedenbouwkundig een misser…

  4. Profielbeeld van Tim de Bruijn
    Tim de Bruijn

    Een stukje meer geschiedenis (zoals dat wat Bernard al aangeeft) was wel leuk geweest, om de nieuwe ontwikkeling in de juiste context te plaatsen.

    Verder stel je deze vraag:

    “En waarom is dit gebouwtje herbouwd aan de vooravond van de vernieuwing van de straat?”

    Goede vraag, maar helaas ben je niet op onderzoek uitgegaan om het antwoord te achterhalen. Ik ben er namelijk ook wel nieuwsgierig naar, de timing lijkt vreemd. Maar nu gaat het niet verder dan speculeren, dat is jammer. De reden dat het aan de overkant wel kon en hier niet is geld. De grond hieronder loopt in de vele miljoenen. Dat zou een erg duur stukje open ruimte worden.

    Een zon die vanaf hier gezien opkomt boven de Skihut is trouwens wel surrealistisch, in het noordwesten. ;)

    1. Profielbeeld van Bart W
      Bart W

      Dat alles is mij bekend, Tim.
      Maar de historisch-geografische beschouwing mag jij dan schrijven.

    2. Profielbeeld van Kees
      Kees

      Tim, verdiep je eens in stedenbouw. Voor leken – zoals jij – kunnen regels ondoorgrondelijk lijken. Maar info daarover, en over de posities van diverse betrokkenen in een ontwikkelingsproces, is gemakkelijk te vinden.

  5. Profielbeeld van Michel
    Michel

    Tja, om de gemeente tegemoet te komen een glazen paviljoen bouwen en het vervolgens inrichten met een rij stalen voorraadkasten direct achter die glazen pui…

    1. Profielbeeld van Kees
      Kees

      Hier hoeft helemaal niemand de gemeente tegemoet te komen. McD heeft gewoon recht op een gebouw daar. Rotterdam mag blij zijn dat McD er uberhaupt iets van heeft willen maken. De gemeente had ook een ‘kartonnen doos’ als bouwaanvraag kunnen krijgen, en dan had ze de vergunning nooit mogen weigeren. Het is hier geen Sovjet-Unie. Overheid heeft nauwelijks iets te zeggen. En als ze dat wel wil, dan moet ze McD voor een hoop poen uitkopen. En als het jou niet aanstaat, moet jij ze voor een hoop poen uitkopen.

      1. Profielbeeld van Michel
        Michel

        Beste Kees,
        Dat de McDonalds daar niet weg te krijgen is, behalve voor heel veel geld, klopt, is al lang bekend en is ook mijn punt niet.
        Dat de gemeente er vervolgens niets over te zeggen heeft klopt natuurlijk niet. Net als bij iedere andere nieuwbouw moet er een bouwaanvraag gedaan worden. Het moet dus onder andere voldoen aan het bestemmingsplan en het beeldkwaliteitsplan. Het maximale bebouwde oppervlak, de hoogte en het beeld liggen dus al grotendeels vast, voorgeschreven door de gemeente. Ook de welstandscommissie zal moeten oordelen over het ontwerp, het is hier geen België.
        Dit geldt voor alle nieuwbouw en dat geldt zeker in dit geval, waar de gemeente dit paviljoen liever kwijt dan rijk is. Juist in dit geval is het zeer goed denkbaar dat de gemeente de eisen flink heeft opgeschroefd en een maximale transparantie heeft geëist.
        Uiteraard waardeer ik de poging van McDonalds en Mei Architecten om er wat moois van te maken en inderdaad is dit een verbetering ten opzichte van de oude McDonalds, maar het valt niet te ontkennen dat er door de inrichting, en dan met name de voorraadkasten direct achter de glazen puien, weinig van die transparantie over is.
        Ik vind dus de term transparant paviljoen hier niet op zijn plaats.

      2. Profielbeeld van Kees
        Kees

        Michel,
        Als een partij een bouwaanvraag indient, speelt een beeldkwaliteitsplan nauwelijks een rol. Welstand heeft na enkele wetswijzigingen nauwelijks meer impact. Lees artikel 2.10 van de Wabo er maar eens op na (http://wetten.overheid.nl/BWBR0024779/geldigheidsdatum_22-05-2015#Hoofdstuk2).

        Iig zijn de tijden waarin gemeenten particulieren konden blijven ‘pesten’ dmv negatieve welstandsadviezen (ooit genoemd ‘welstandsmaffia’) gelukkig lang achter ons. Het komt er nu in wezen op neer dat een gemeente erg goede redenen moet hebben om een bouwplan – hoe ‘lelijk’ (wat is dat eigenlijk?) ook – te verbieden als het binnen bouwvlak en bouweisen (verordening, Bouwbesluit e.d.) past. Anders gezegd: ‘smaak’ speelt geen rol meer en is voor gemeenten geen stok meer om mee te slaan.

        En dat betekent dat McD een veel lelijker en goedkoper plan had kunnen indienen, wat de gemeente had moeten goedkeuren. Het wonderbaarlijke is dan ook dat een niet aan Rotterdam gebonden, zeer commerciële partij als McD, überhaupt iets ‘leuks’ heeft willen doen voor de stad. Ze hadden ook hun middelvinger kunnen opsteken…

  6. Profielbeeld van Bernard Weiss
    Bernard Weiss

    Ter informatie: dit McD loket staat hier niet als een verlengstuk van de oude C’70 paviljoentjes aan de overkant, waarmee het mee vergeleken wordt. Lang daarvoor stond op deze lokatie al een paviljoen met een sigarenmagazijn. Eén van de beste tabakswinkels van Rotterdam. En een erfenis van de vele noodwinkeltjes die hier tijdens en vlak na de oorlog stonden. Dat ene noodwinkeltje kreeg in de jaren zestig een definitief karakter. Vlak na de grote opknapbeurt eind jaren zeventig overleed de eigenaar, zonder een opvolger na te laten. Dat is waar McD in beeld komt: zij namen het zojuist gerenoveerde pandje over en begonnen er hun snekloket. Tot op de dag van vandaag, kennelijk.

    1. Profielbeeld van Martine Heijnen
      Martine Heijnen

      Inderdaad, tot eind jaren 70 was hier de sigarenhandel van mijn opa, Felix Heijnen, gevestigd. Geen van zijn 4 zonen verkoos de zaak voort te zetten. MacDonalds nam over.

      1. Profielbeeld van Bart W
        Bart W

        Leuk om te horen, bedankt voor de volledigheid.
        Ik wist wel dat het paviljoen niet als Mc Donalds is gebouwd.

      2. Profielbeeld van Bernard Weiss
        Bernard Weiss

        Ja, Felix Heijnen! Dat was de naam waar ik niet op kon komen. Zowel mijn opa als mijn vader kwamen daar veel. Mijn opa was een verwoede sigarenroker, en kocht wekelijks zijn voorraadje sigaren hier. Mijn vader was een enthousiaste pijproker (hij had er zo’n stuk of veertig) en kocht jaarlijks wel één of twee pijpen. Altijd hier. En uiteraard zijn vele smaken pijptabak. En de voorraadpotten en -dozen om die in te bewaren.

        Ik kan me nog herinneren dat ze met veel verdriet reageerden op het overlijden van je opa, en op het stopzetten van de zaak. Het was vooral ook zo jammer omdat het overlijden van je opa zo snel na het opleveren van een fraaie nieuwe zaak kwam (zo herinner ik het me althans). Alsof hij er niet echt van heeft kunnen genieten.

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.

Advertentie

Logo_giraffe_01_600x500