Politiek16 mei 2015

“Die peuters zijn de toekomst van deze stad”

De VVD zou nu in de bres moeten springen voor goed taalonderwijs voor onze kinderen.

“Granica”, fluisterde ik. Grens. Het woord viel in een put. Granica, granicą, graniczna, granicę, granicno, granicy, granicznej, granicznym, graniznych. Vervoegingen weerkaatsten over het busstation Rotterdam Centraal. Het was het eind van de jaren tachtig, ik was een jaar of vier en vertrok met mijn moeder naar haar geboorteland Polen. Wachtend hoorde ik verschillende talen. De Poolse woorden die ik niet kende, probeerde ik na te doen. Mijn mond vormde zich naar klanken die onuitspreekbaar leken. Nog steeds zijn sommige Poolse lettercombinaties voor mij onmogelijke hindernissen, maar de basis is er.

Die basis kreeg ik cadeau. Door peuter te zijn en hersens als een spons te hebben. Wonderbaarlijk genoeg leren kinderen hun moedertaal zonder onderwijs. Zij imiteren klanken, doen de mond van hun ouders na. Stap voor stap wordt gebrabbel taal. Een tweede taal leren zij op eenzelfde manier. Mits deze voldoende wordt aangeboden. Dit is exact waarom de afgelopen jaren geld is gestoken in voorscholen, waar kinderen met een taalachterstand terecht kunnen voordat zij met het basisonderwijs starten. Rotterdam telt zeventig van dit soort klassen. Jaren aan investeringen ten spijt werd onlangs bekend dat de staatssecretaris Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen Sander Dekker het plan heeft deze subsidie bij de vier grote steden weg te trekken en te verdelen over kleinere gemeenten. De verdeling is nu niet naar rato. Sander van Dam (woordvoerder staatssecretaris Dekker): “MOE-landers wonen bijvoorbeeld net zo goed in kleinere gemeenten. Wij zijn dit nu in overweging aan het nemen.”

Taalonderwijs Beeld: Alexandra Smorenberg (via ONGEkUNSTELD)

3.200 vs. 1.000

Niemand zal het ermee oneens zijn dat alle kinderen goed onderwijs verdienen. Alleen is het voorstellen van een herverdeling een vals dilemma. Een dilemma waar duizenden kinderen de dupe van worden.

Rotterdam is de afgelopen jaren niet minder laagopgeleiden gaan tellen of minder inwoners die buiten Nederland zijn geboren, twee belangrijke redenen van taalachterstand. Bovendien blijft het verschil in vocabulaire jaren doormodderen. Kinderen zonder taalachterstand kennen op hun vierde 3.200 woorden. Kinderen met ouders die in het buitenland zijn geboren vaak maar duizend. Wanneer zij twaalf zijn is dit 17.000 op tienduizend. Omdat de gehele schoolperiode in het Nederlands wordt lesgegeven, worden alle vakken een probleem. Schrijnend en onverantwoord, want als zij die steun wél krijgen, kunnen ze mogelijk een hogere opleiding volgen.

Waar hopen de meeste problemen zich uiteraard weer op? Op de plek met de meest kwetsbaren. In dit geval Rotterdam-Zuid. Hier wordt vaak niet voor kinderopvang gekozen. Ouders die niet werken, krijgen geen toeslag en hebben dus geen geld voor opvang. Wanneer de voorschool wegvalt, verdwijnt een kind uit beeld. Tot de basisschool. Hier komt hij of zij, inclusief taalachterstand, in een klas terecht. Zonder docent die de tijd of kennis heeft om te helpen. Waardoor het probleem wordt weerlegd. Het is vreemd dat in Nederland kinderopvang als arbeidsmarktinstrument wordt gezien en niet als educatie. Terwijl iedereen zijn mond vol heeft van de kenniseconomie. Met name staatssecretaris Dekker. Tweetaligheid wordt gestimuleerd (mits Engels de tweede taal is), excellente scholen krijgen extra aandacht.

Het hakt erin

VVD Rotterdam hing een jaar geleden de stad vol met posters die weinig uitleg hoefden: ‘In Rotterdam spreken wij Nederlands’. Hij was bedoeld om te “prikkelen”. En zo geschiedde: hij hakte erin. Rotterdammers waren verontwaardigd en gekwetst. Maarten van der Donk (VVD-raadslid, woordvoerder onderwijs) over bovenstaande plannen van partijgenoot Dekker: “We vinden het jammer, maar begrijpen een eventuele herverdeling. Mocht Rotterdam het geld kwijtraken, dan vragen wij het college dit aan te vullen.”

'In Rotterdam spreken wij Nederlands’

Maar dit nieuws is niet ‘jammer’. Als iets het verdient erin te hakken dan is dit het. Wanneer het in verkiezingstijd de moeite is een copywriter ‘In Rotterdam spreken wij Nederlands’ te laten verzinnen, dan is nu het moment om luidkeels voor onze kinderen in de bres te springen, de barricades op te gaan, de staatssecretaris te overtuigen het geld elders te halen. Spreek je niet alleen uit tijdens verkiezingstijd, maar laat ook daarbuiten van je horen. Júist als je niet in het gemeentebestuur zit, is dit het uitgelezen moment om te laten zien waar de ruggengraat van de partij zit. Dat die posters ergens op gebaseerd waren dat verder reikt dan politiek populisme. En met name: dat er aandacht is voor kinderen die deze steun het hardst nodig hebben.

Ik had het geluk in een omgeving te verkeren waarin het Nederlands mij voldoende werd aangeboden. De vocabulaire achterstand, waar ieder tweetalig kind mee te maken heeft, haalde ik moeiteloos in. Docent in het Rotterdams voortgezet onderwijs Halil Karaaslan verontrust: “Straks zitten wij wederom met een generatie die niet goed Nederlands spreekt. Vergeet niet: die peuters zijn de toekomst van deze stad.”

Voor de zomer wordt uitsluitsel verwacht over de te nemen bezuiniging van 20 miljoen euro op het achterstandenbeleid in de vier grote steden.

Dit artikel verscheen vrijdag in de Rotterdam-bijlage van NRC.

Reageer of deel op Social Media

Tags:taalonderwijs en VVD

Sectie: Politiek

Ontvang de wekelijkse Vers Beton newsletter!

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *