voor de harddenkende Rotterdammer

Peter van Heemst vraagt zich in zijn column af wie in Rotterdam de strijd aangaat tegen het economisme.

Peter van Heemst
Peter van Heemst Beeld door: beeld: Jeroen Van de Ruit

Rotterdam noemt zich graag een proeftuin, ja mooier nog, een laboratorium voor maatschappelijke vernieuwing. Maar soms lopen we ook hopeloos achter de feiten aan. Een goed voorbeeld daarvan is de discussie over het economisme, de trend dat cijfers in de politiek een steeds grotere rol zijn gaan spelen. De wortels daarvan vinden we in de jaren ‘90 – de tijd van marktwerking en privatisering – en in de periode 2002- 2006 bereikte het economisme in Rotterdam zijn piek. Het stadsbestuur maakte toen goede sier met targets en prestatieafspraken, werkzaamheden voor burgers en bedrijven werden omgedoopt tot “producten” en wethouders hadden de mond vol over output en outcome.

Er waren wel  tegengeluiden te horen. Soms aarzelend. Soms luid. Privatiseringen brachten niet altijd wat er over beloofd was. Marktwerking leverde vaak niet meer dan grote salarisverhogingen en bonussen voor de bazen op. En targets maakten van de burger een klant en van de uitvoerder een tijdschrijver.

Niet alles heeft een prijs

Mede daarom staat sinds vorige week dit “economisme” volop in de belangstelling. Landelijk tenminste. Met dank aan Jesse Klaver, de nieuwe politieke leider van GroenLinks in de Tweede Kamer. “Niet alles heeft een prijs“, was vorige week de kop boven een interessante analyse in Trouw over de strijd tegen dit economisme.

Uitgerekend op die dag kreeg ik van de gemeente Rotterdam een e-mail dat mijn melding over een vernield boompje op de Meent (echt een zielig gezicht, ga maar kijken: pal voor de Coffee Company) was “afgehandeld”. In eerste instantie was ik blij met deze snelle reactie: hij kwam al binnen twee weken. Maar toen ik verder las, sloeg dat om in ergernis. Er kwam geen nieuw boompje, zo bleek, want er was “breder onderzoek nodig.” En met die wonderlijke verklaring kon mijn vraag het archief in.

Afhandelen

Dat is dus wat het stempel ‘afhandelen’ bij de gemeente Rotterdam betekent. Stadsbeheer moét simpelweg klachten binnen 14 dagen afdoen. Haalt ze die norm niet, dan wordt eerst de directeur en daarna de wethouder boos. Dat de burger met nietszeggende antwoorden verbouwereerd achterblijft is minder erg. Dat is hoe targets werken.

Nog een voorbeeld: een paar jaar geleden had ik contact met een docente van een school op Zuid. Haar leerlingen speelden in de pauze op een veldje naast de school. Het was niet echt veilig, maar veel andere mogelijkheden waren er niet in de buurt. Er lagen pijpleidingen, er stak draad uit de grond en ze struikelden regelmatig over restanten puin. Een reeks telefoontjes naar de gemeente had echter niets opgeleverd.

Ik ging er achter aan. De ene gemeentelijke dienst, Stadsontwikkeling, was eigenaar van het veldje. De andere, Stadsbeheer, moest het onderhoud doen. Maar het terrein zou worden overgedragen aan de deelgemeente en dat leverde een patstelling op. De deelgemeente wilde het veldje namelijk schoon opgeleverd krijgen. Maar stadsontwikkeling wilde geen kosten maken voor een terrein dat ze direct daarna zou moeten overgedragen. En Stadsbeheer kon pas wat doen als ze de opdracht kreeg het product “schoonmaken van een terrein” te leveren. Vette pech dus voor de leerlingen die daar in de pauze wilden voetballen.

Het zijn twee voorbeelden uit een lange, lange reeks. Voorbeelden van economisme dat het wint van de burger en de ondernemer. Hoe mooi zou het zijn als politiek Rotterdam geld en menskracht verplaatst van beheer en administratie naar uitvoering en dienstverlening? Van systemen naar mensen. En van de organisatie naar de Rotterdammer. Wie gaat er voor zorgen dat Rotterdam daarin van achterblijver een koploper wordt? Wie is de Rotterdamse Jesse Klaver?

Vers Beton heeft jouw support nodig!

Voordat je verder leest: Vers Beton kan alleen blijven bestaan dankzij support van onze lezers. Maak jij ook onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder

peter-van-heemst

Peter van Heemst

Peter van Heemst was Staten-, Tweede Kamer-, gemeenteraadslid en in 2006 lijsttrekker van de PvdA in Rotterdam. Tegenwoordig is hij onder meer politiek analist van Vers Beton.

Profiel-pagina
Jeroen van de Ruit kopie

Jeroen Van de Ruit

Profiel-pagina
Lees 5 reacties