Voor de harddenkende Rotterdammer

Als bèta in Rotterdam is er genoeg om je over te verwonderen. Neem de wachttijdregistratie bij de RET: hoe kan het dat er een nul op het display staat en je nog geen bus ziet? Egge van der Poel ging voor Vers Beton op onderzoek uit.

3, 2, 1 en…

…niks. Iedereen kent het wel. Het gevoel dat er iets moet gebeuren, maar er komt niks. Een spaceshuttle waarvan de motoren niet willen opstarten, een startpistool waar geen geluid uit komt, een snoepautomaat waar niks uit komt rollen. Een anticlimax.

MarcelKollen-Tram0.16-06-2015
Hoezo nul? Beeld door: beeld: Marcel Kollen

Dat is wat ik voelde toen ik op de bus stond te wachten met mijn zoontje in zijn kinderwagen. We stonden daar al enige tijd en ik hield het informatiebord in de gaten. De verwachte aankomsttijd werd keurig aangegeven, daar houd ik van, maar nu stond er al enige minuten een nul op het display zonder dat de bus was aangekomen. Als bèta krijg ik hier jeuk van. Nul betekent dat er geen tijd meer zit tussen nu en het arriveren van de bus. Waarom was de bus er dan nog niet? Wat ging hier mis? Er kon in Rotterdam maar één partij zijn die het antwoord kent…

De RET

Ik nam contact op met de RET en die leerde mij dat een aparte afdeling (DRI-StaRR) de circa vijftienhonderd informatieborden in de gehele Stadsregio beheert. DRI-StaRR is voor de informatievoorziening afhankelijk van alle vervoerders in de Stadsregio, waaronder dus de RET. De RET alleen heeft op ieder moment van de dag honderden trams, bussen, metro’s en ook nog één boot onderweg. Ieder voertuig van de RET communiceert haar positie met de computersystemen op de Centrale Verkeersleiding die op haar beurt de computersystemen van DRI-StaRR informeert. Dit gebeurt elke tien seconden. De RET Centrale Verkeersleiding houdt het overzicht op eventuele (ver)storingen en grijpt in wanneer het nodig is, bijvoorbeeld door extra voertuigen in te zetten. Alles om de reiziger tot dienst te zijn en zo snel en soepel mogelijk van A naar B te brengen.

De praktijk

Tot zo ver de theorie. Wat ik wil weten is hoe de getallen op de informatieborden tot stand komen. En daar word ik verrast door de volgende methode: stel een bus moet van halte A naar halte B rijden. Laten we zeggen dat het volgens dienstregeling vijf minuten duurt om de afstand van vijfhonderd meter van A naar B te rijden (ik weet dat dit een hele langzame bus is, maar deze getallen rekenen nou eenmaal lekker voor…). Wat er gebeurt zodra de bus gaat rijden is dat de afgelegde afstand wordt geregistreerd door een hodometer. Dat is een mechanisch apparaat waarmee de afgelegde afstand gemeten wordt door de het aantal wielomdraaiingen te tellen. Als de bus nul meter gereden heeft richting halte B zal er vijf minuten op het bord staan en als de bus driehonderd meter onderweg is en dus nog tweehonderd meter te gaan heeft zal er twee minuten op het bord staan.
Hoe het zit met afronden? Dat gebeurt niet. De keuze is gemaakt om de minuten af te kappen, dat wil zeggen dat de seconden worden afgesneden: als de bus nog 197 meter te gaan heeft duurt het nog één minuut en 59 seconden voordat hij aankomt maar zal er wel al één minuut op het bord staan…

De nul

Een nul op bord betekent dus dat er naar verwachting nog 59 of minder seconden tussen nu en aankomst van de bus zit. Ok, maar hoe kan het dan gebeuren dat er minutenlang een nul op het bord staat? Ik krijg twee mogelijke verklaringen:

  • De bus rijdt meer meters tussen de haltes, bijvoorbeeld door een onverwachte omleiding. Hierdoor zijn de ‘verwachte meters’ eerder opgesnoept en wordt onterecht een nul doorgegeven naar het informatiebord.
  • Er is een opstopping in de laatste minuut van de bus opgetreden. Bijvoorbeeld een brug die open staat, maar ook een file kan dit veroorzaken. Omdat rijsnelheid niet van belang is maar slechts de afstand komt ook in dit geval onnodig lang een nul op het bord.

Beide scenario’s leveren mij als reiziger een betekenisloze nul op…

De toekomst

Er valt nog genoeg te verbeteren, dat is duidelijk. De methode van de hodometer lijkt mij persoonlijk wat ouderwets in deze tijd van goede GPS signalen en slimme analyses: TomTom en Google zijn steeds beter in staat om de verwachte reistijd op basis van real-time file-informatie te geven. Laten we hopen dat de RET hiervan leert om de betekenisloze nul de wereld uit te helpen. Daar zou deze bèta in ieder geval erg blij mee zijn.

Met dank aan de RET
Bij de RET vonden ze mijn vraag terecht en ik kreeg een vriendelijke uitnodiging voor een gesprek met twee experts. Mijn dank gaat uit naar Frouke Albers voor de snelle bemiddeling en naar Wim Schalk en Marcel van de Ree voor een minicollege informatievoorziening in Rotterdam. Dat de RET goede prestaties levert is bekend; dat de informatievoorziening niet perfect is wordt ook volmondig erkend. Goede en tijdige informatievoorziening voor de reiziger is een speerpunt van de RET. Vandaar dat ze recentelijk een nieuwe app hebben gelanceerd die real-time informatie over de locatie van RET voertuigen op een inzichtelijke manier presenteert.

Vers Beton heeft jouw support nodig!

Voordat je verder leest: Vers Beton kan alleen blijven bestaan dankzij support van onze lezers. Maak jij ook onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder

Egge van der Poel

Egge van der Poel

Egge van der Poel is een bèta met een alfa randje. Nieuwsgierigheid drijft hem voort. Tot ver buiten Rotterdam voor het werk, maar altijd honkvast in 010 voor de gezelligheid.

Profiel-pagina
Marcel Kollen

Marcel Kollen

Marcel Kollen (1972) is een Rotterdamse fotograaf. Hij legt graag het dagelijks leven vast: straattaferelen, verlaten landschappen of eenzame wandelaars. In 2014 maakte hij het boek ‘Off Rotterdam’ over Rotterdamse muzikanten. Rotterdam voelt voor hem na lange reizen als thuis. Hij houdt van de duidelijkheid van Rotterdammers en de positieve vibe van de laatste jaren.

Profiel-pagina
Lees 14 reacties
  1. Profielbeeld van Rob Kaper
    Rob Kaper

    Volgens mij gebruikt de Connexion al DRIMs die tijden aangeven op basis van GPS lokatie. Ik vermoed dat de RET hier ook al lang een projectje voor heeft. Men blijft natuurlijk wel afhankelijk van budget en planning om de juiste hardware en software over het gehele wagenpark te verspreiden. Die uitdaging is vaak groter dan de technische.

  2. Profielbeeld van Diego
    Diego

    Leuk stuk Egge, ik verbaas me er ook altijd over. Ik heb ooit een kort college gevolgd over dienstregelingen van het OV in combinatie met verkeerslichten. Zeer interessant. Destijds hadden ze het over een systeem waar de bus/tram zich meldt en zodoende het verkeerslicht zo kon regelen dat de bus/tram zo snel mogelijk door kan rijden wanneer deze aan. Ook toen geen opmerking over gebruik van GPS.

    Overigens raad ik je af om naar Den Haag te gaan, het informatiesysteem is daar volgens mij alleen maar handig voor straatverlichting. Bij station HS staat het getal daar zonder probleem minuten lang op 0. Om vervolgens “ingehaald” te worden door een tram die pas over 4 minuten zou moeten arriveren. Voor een bèta erg magisch allemaal.

    overigens.. in de bus met je zoontje.. je moet het maar durven!

  3. Profielbeeld van Ronald
    Ronald

    Beste Egge,
    als je even had gezocht had je geweten dat de RET een Real Time App heeft met de locatie van elke tram bus of metro. Hartstikke fijn :)

    Grt, Ronald

  4. Profielbeeld van Daan
    Daan

    Beta’s kunnen niet met chaos omgaan. Ik heb ooit een paar jaartjes wiskunde gestudeerd en daar werd ik behoorlijk ‘Ordnung muss sein’ van. Je tolereert op een gegeven moment geen enkele afwijking meer. Soort Kurt Gödel, het wiskunde-genie dat overleed tgv zn obsessief-compulsieve stoornis. Gelukkig ontdekte Gödel ook dat de wiskunde niet sluitend te maken is als systeem en dat de grondslag van alles chaos is. Tot grote ontzetting van andere controle-neuroten om hem heen.

    Dus Egge, ik zou dat alfa-randje van je maar omarmen!

    1. Profielbeeld van Diego
      Diego

      Valt best mee hoor. Einstein liet ooit optekenen “If a cluttered desk is a sign of a cluttered mind, of what, then, is an empty desk a sign?”

      1. Profielbeeld van Bøs Showfør
        Bøs Showfør

        Dát is nou weer een typische bètaopmerking. een beetje alfa had hem kunnen duiden dat “Ein Stein ist kein Stein, Zwei stein ist ein halber Stein. Drei Stein ist ein Österstein.” Natuurlijk, het is flauwekul. Laat dat nou precies zijn wat omarmd moet worden! Zelf heb ik met mijn alfalogica al eens een hoogleraar van de TU in Delft in opperste verwarring gebracht over….. juist, de wiskunde. Ook jij bent van harte welkom in De War!

  5. Profielbeeld van Peter S.
    Peter S.

    Eén opmerking die ze je bij de RET hadden moeten vertellen: het is geen aankomsttijd maar een vertrektijd. Lost natuurlijk je ‘probleem’ niet op.

    O ja, betekenisloos zou ik de nul niet willen noemen. Zelfs als de bus helemaal niet meer komt, weet je dat ‘ie vlakbij is geweest. Er vanuit gaande dat je niet bij de beginhalte stond. ;-)

  6. Profielbeeld van Egge
    Egge

    Bedankt voor de reacties op mijn eerste bijdrage! Leuk om te lezen ook, de reacties. Een korte reactie terug van mijn kant:
    @Rob: GPS wordt wel gebruikt ter synchronisatie bij de halte. Dat speelt geen rol voor dit verhaal van ‘de betekenisloze nul’ maar geeft wel aan dat GPS wordt gebruikt. De verdere uitrol van deze ‘vernieuwende’ technieken kent inderdaad meer uitdagingen dan slechts de technische ;-)
    @Diego: thanks!
    @Ronald: zie kader onderaan stuk, daar vermeld ik de App waar jij volgens mij aan refereert…
    @Daan: da’s een boude uitspraak: “Beta’s kunnen niet met chaos omgaan”. Daar ben ik het, oa hierom niet mee eens ;-) En dank, ik zal mijn alfa-randje blijven omarmen.
    @Peter: over smaak valt niet te twisten. Betekenisloos of niet, ik ben blij dat ik nu beter snap waar de nul vandaan komt…

    1. Profielbeeld van Bøs Showfør
      Bøs Showfør

      Trouwens, Egge…. als jij op het bord van lijn 23 stond te kijken waar de bus bleef, zul je vast en zeker teleurgesteld zijn geweest: lijn 23 is geen buslijn, maar een tramlijn. Subtiel, doch niet onbelangrijk verschil…. ;)

      1. Profielbeeld van Melissa van Amerongen
        Melissa van Amerongen

        En als jij had opgezet, Bos, had je gezien dat de foto niet door Egge maar door Marcel is gemaakt. Het stuk gaat dan ook niet over een bus die op een zeker moment niet arriveerde ondanks dat het bord zei van wel, maar over een heel informatiesysteem, waar iedereen wel een beeld bij kan hebben ;-)

  7. Profielbeeld van Janus
    Janus

    Ik heb er als alpha dan weer last van dat er bij een verhaaltje met een bus een plaatje van een tramhalte staat.

    1. Profielbeeld van Melissa van Amerongen
      Melissa van Amerongen

      Dat lijkt me eerder een staaltje latent beta-schap in jou. Gefeliciteerd :)

  8. Profielbeeld van Henry Koster
    Henry Koster

    Huhh Alpha? Huhh Béta? Ik raakt een beetje van de leg, blijkbaar ben ik dus een Delta?

Reageren is voorbehouden aan Vers Beton-supporters. Meld je hier aan als supporter of log in.