Economie16 juli 2015

Privaat geld moet jongeren aan een baan helpen

Rotterdam pioniert met sociaal ondernemerschap

De gemeente Rotterdam zit zonder geld. Daarom zoekt ze naar nieuwe partnerschappen met burgers, organisaties en bedrijven om maatschappelijke problemen aan te pakken. Een manier hiervoor is een Social Impact Bond, waarvan de eerste in Rotterdam anderhalf jaar geleden is gestart. De gemeente zet sinds dit voorjaar haar deuren open voor een volgende SIB. Vanwaar dit enthousiasme?

Op uitnodiging van de gemeente Rotterdam investeren private partijen sinds 2013 in het terugdringen van de jeugdwerkloosheid. Adviseur bij de gemeente Rosanne Koning startte in 2012 gesprekken met onder andere ABN AMRO over het uitproberen van een dergelijke cofinanciering van maatschappelijke oplossingen: een Social Impact Bond.

Een SIB is een financieringsarrangement dat in de regel neerkomt op het kwantificeren van een maatschappelijk probleem, zoals jeugdwerkeloosheid, waardoor de oplossing meetbaar is en in euro’s kan worden uitbetaald. Deze manier van publiek-private samenwerking is overgewaaid uit het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten, waar sinds 2010 de eerste SIB’s lopen. De gemeente roept sinds dit voorjaar andere sociale ondernemers op ook een SIB in te richten, hoewel de eerste resultaten van de huidige bond pas in september worden verwacht.

 

De spelers

De Rotterdamse SIB is de eerste van Nederland. Er werken vier partijen samen: de twee investeerders ABN AMRO en vermogensfonds Start Foundation, de gemeente Rotterdam en de uitvoerder van de methode: de (sociale) onderneming Buzinezzclub BV. Het doel is om binnen twee jaar 160 Rotterdamse jeugdwerklozen tussen 18 en 27 jaar uit de uitkering te krijgen. Als dit lukt, keert de gemeente de investeerders een rendement uit dat kan oplopen tot 12%.

Ik wil mijn eigen buzinezz

De Buzinezzclub is in 2009 opgericht door Leo van Loon, met als doel Rotterdamse jongeren met een uitkering de juiste kennis en een netwerk bieden om een eigen bedrijf te beginnen. Van Loon is medeoprichter en eigenaar van de Creative Factory, een bedrijfsverzamelgebouw aan de Maashaven op Rotterdam-Zuid. Hij ontdekte in zijn jaren als adviseur voor de gemeente dat 60% van de jongeren op Rotterdam-Zuid met plannen voor een eigen onderneming rondloopt. De bestaande subsidieregelingen om ondernemerschap te stimuleren, bereiken deze jongeren echter amper. Daarbij maakt Van Loon zich druk om het feit dat veel subsidies voor bestrijding van jeugdwerkloosheid onvoldoende gebruikt worden om van werklozen werkzoekenden te maken.

Aan het werk met de SIB Beeld: Rachel Sender

Iedereen kan een bedrijf beginnen

“Iedereen met een goed idee kan een bedrijf beginnen, je moet alleen weten hoe. Wij leren de jongeren om zichzelf te motiveren via intensieve lessen in ondernemerschap”, vertelt Van Loon. “De jongeren krijgen alles aangereikt om hun eigen buzinezz op te zetten, in de vorm van trainingen, stage- en netwerkmogelijkheden. De nadruk op het starten van een eigen bedrijf vanuit hun droom, dat is de aanpak van de Buzinezzclub. Met hun eigen droom in het achterhoofd zijn de jongeren gemotiveerder om hiervoor een opleiding te volgen, in loondienst te gaan óf direct de stap te zetten naar een eigen onderneming”.

De jongeren in deze SIB zijn member van de Buzinezzclub en hebben vaker re-integratietrajecten doorlopen. “Deze groep is daadkrachtig en ambitieus, maar stoot overal hun neus”, aldus Van Loon. “Ze zijn net na de crisis op de arbeidsmarkt gekomen, waardoor zij nu veel moeilijker aan werkervaring komen dan voor 2008. Bovendien zijn de meeste jongeren opgegroeid in een omgeving waar een uitkering, in plaats van ondernemerschap, zorgt voor bestaanszekerheid.”

 

Iedereen met een goed idee kan een bedrijf beginnen, je moet alleen weten hoe

Leo van Loon

Risico nemen

De Rotterdamse constructie verschilt wezenlijk van de bestaande Social Impact Bonds in Engeland. Daar kregen de sociale ondernemers geld uitgekeerd bij resultaat, maar financierden zij niet zelf voor. Als bedrijfseconoom én ondernemer begrijpt Van Loon dat de investeerders in de SIB verlangden dat hij zelf ook risico droeg in de investeringen in de Buzinezzclub. Sinds 2012 heeft hij dan ook ruim twee ton gestoken in onder meer de ontwikkeling van de software en de voortdurende scholing van zijn medewerkers. Van Loon vertelt dat deze aanpak doorwerkt op de werkvloer. “De jongeren krijgen in hun allereerste gesprek met de Buzinezzclub te horen dat als zij niet in beweging komen, ook de Buzinezzclub niet krijgt uitbetaald.”

Meetbaarheid vergroot het vertrouwen

Het aantal jongeren dat dankzij de Buzinezzclub aan werk of studie is geholpen, bepaalt het succes van deze SIB. De monitoring van de werkzaamheden is wezenlijk onderdeel het project. Deloitte meet als onafhankelijke assessor de resultaten. De constructie die nu is bedacht, heeft als gevolg dat de gemeente alleen uitbetaalt als door Deloitte is aangetoond dat de jongeren met behulp van de Buzinezzclub structureel minder uitkering ontvangen dan een vergelijkbare groep jongeren. In september presenteert Deloitte haar eerste bevindingen.

Belangen

Wat hebben de partijen er tot nu toe aan? “De SIB is op kleine schaal gestart, nadrukkelijk bedoeld als pilot. Het risico voor ABN AMRO is daarom beheersbaar”, aldus Erik Buckens, manager bij ABN AMRO Foundation. Het meedoen aan de eerste SIB van Nederland levert de bank positieve marketing én ervaring op met een interessant, maatschappelijk product waarin vermogende klanten kunnen investeren. Van Loon heeft als zijn methode de test doorstaat een gevalideerde oplossing in handen voor een van de grote problemen van gemeentes. Tjalling de Vries, opvolger van Koning bij de gemeente, geeft ook toe dat deze SIB een eerste test is waaruit veel te leren is, onder andere over hoe moeizaam het is om de gemeente op een andere manier te laten functioneren. Of het harde werk rendeert zal dus in september moeten blijken.

Meer Rotterdamse SIB’s?

Terwijl andere gemeenten en consultants met veel nieuwsgierigheid de presentatie van de eerste resultaten afwachten, crowdsourced de gemeente Rotterdam alvast naar de volgende sociale ondernemers om een volgende SIB op poten te zetten. Op de website van de gemeente staat een zevenstappenplan, bedoeld als leidraad voor ondernemers die op deze manier willen investeren. De opstartkosten zijn gemaakt, de contracten liggen klaar en de bereidheid in Rotterdam en bij de financiers is groot om een dergelijke constructie opnieuw op te tuigen. Er zijn alleen weinig sociale ondernemers met een bewezen methode die zich aan een dergelijk avontuur durven en kunnen wagen.

 

Kijk voor meer informatie over de SIB op sibrotterdam.nl, lees het uitgebreide rapport van ABN AMRO, bekijk het filmpje van McKinsey of zie Rotterdam.nl het zeven-stappen-plan voor sociale ondernemers.

Lees meer:

Reageer of deel op Social Media

Tags:buzinezzclub, jeugdwerkloosheid, sociaal ondernemerschap en social impact bond

Sectie: Economie

kaart: Coolsingel 40, Rotterdam, Netherlands

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *