Voor de harddenkende Rotterdammer

Veel Rotterdammers keken gisteren naar het optreden van Aboutaleb in Zomergasten. Vincent Cardinaal deed dat ook voor Vers Beton. Onze burgemeester zat goed in zijn vel en had de touwtjes in handen, toch heeft Vincent wel een advies: show, don’t tell, Ahmed. Ook illustrator Femke van Geffen geeft haar eigen interpretatie van de uitzending.

dewegnaarschool
‘De weg naar school’ Beeld door: beeld: Femke van Geffen

Beste Ahmed,

Zo, daar zat je, aan tafel bij een andere Rotterdammer in een studio in Hilversum. De ogen van heel intelligent Nederland, en misschien ook wel iets minder intelligent Nederland, op je gericht. We zagen beelden van een man, joggend langs de Kralingse Plas en van diezelfde man, een stuk jonger – docerend in een of andere redactieruimte. Of was het een klaslokaal? We zagen je met de ambtsketen om de nek aan de Coolsingel, op de dag dat je burgemeester werd.
Je gaf in het introductiefilmpje aan dat je de ‘mens’ achter de burgemeester wilde laten zien. Een aantal van je burgers zaten zondagavond samen in de bioscoop, om collectief naar je optreden te kijken. Dan ben je als eerste burger van een stad geslaagd. De mensen vertrouwen je, en zijn trots op je.

De menspoliticus

Wilfried de Jong viel met de deur in huis, en vroeg zich af waarom iemand de ‘mens’ achter zijn professie wilde laten zien. Je kwam er niet helemaal uit, behalve dan dat het je heilzaam leek als de kijker je als iets anders dan een burgemeester zou zien. Gek misverstand, dat bij wel meer politici heerst – alsof we er allemaal vanuit gaan dat jullie géén mensen van vlees en bloed zouden zijn.
Met je wens om de ‘mens Aboutaleb’ te laten zien schetste je onbewust de transformatie die dit programma heeft doorgemaakt. Ooit was het de speeltuin van intellectueel Nederland – en ging het gesprek over de fragmenten van de gast, vaak een wat stichtelijke en pretentieuze ‘ideale tv-avond’. De laatste 15 jaar is het een marathoninterview geworden. De fragmenten staan nu in dienst van de opdracht om zo veel mogelijk los te peuteren over het persoonlijk leven van de gast.
Het aardige aan jouw uitzending – en ik gebruik nadrukkelijk jouw – was dat eigenlijk vanaf de start duidelijk werd dat jij beide uitersten van het concept Zomergasten vertegenwoordigt. Ja, je wilde de mens tonen, maar die was per definitie verbonden aan de politicus. Ik kan denk ik niemand opnoemen bij wie die combinatie zo natuurlijk is. Je bent de menspoliticus in optima forma.
Je gaf college, en je hield de touwtjes in handen. Wat zat je verder goed in je vel – deze rol schikt je. Je hield het drie uur moeiteloos vol.

De kleine bokser

Het eerste fragment sprak boekdelen. Mohammed Ali tegen Joe Frazier, in Manilla. Je repte van een kleine Marokkaanse jongen, een Berber, en dat dit zijn eerste tv-herinneringen waren. Dat wil ik best geloven, maar we konden ook direct aan de slag met de metaforische kwaliteit van deze keuze. Je vertelde van zeven kilometer wandelen naar school, van pestkoppen vermijden, van je langzaam losmaken van je geboortedorp. De kleine Ahmed, in de wieg gelegd om zich een weg naar een beter bestaan te boksen. Daarna ontstond de eerste rode draad – poëzie. Of, hoe je een geboren communicator bent. Nee, je had zelf niet voor de poëzie gekozen. Waarom werd niet echt helder. Even dacht ik omdat je vindt dat zoiets voor vrouwen is, maar het was volgens mij eerder een gevolg van ‘roeping’. Zie daar de tweede rode draad van deze uitzending – je ziet de politiek als een roeping. Niet voor niets ging het tweede gedeelte bijna helemaal over profeten. Daarover straks meer.

zachtekracht2
‘zachte kracht’ Beeld door: beeld: Femke van Geffen

Ik wil je eerst nog even meegeven dat ik het ‘Idols-voor-poëzie’-fragment waanzinnig vond. Helaas verpestte je het bijna zelf door direct na afloop de kwaliteiten van een vrouw met hoofddoek te gaan roemen. “Zie je wat allemaal onder die hoofddoek zit!?” – je hijgde er zelfs een beetje bij. Terwijl – het door iedereen van gebrek aan ziel betichte Abu Dhabi, dat zomaar een miljoenenprogramma over gedichten maakt…en wij in het westen maar holle talentenjachten brengen. Die konden we ook zonder je schoolmeestertoevoeging collectief in de zak steken. Show, don’t tell, Ahmed.

De regisseur

Daarna kwamen we bij het midden van je uitzending. Inmiddels deed je ook zelf geen moeite meer om te verbergen hoezeer persoonlijke drijfveren voor jou verbonden zijn aan je beroep. Ook werd duidelijk hoezeer je deze uitzending had geregisseerd. Een – fraai – betoog over stad boven staat volgde, en daarna, exáct halfweg dit college kwamen Wilders en Charlie Hebdo op de proppen.

Was het toeval dat de regie je gezicht al in full close-up had toen je over je vader in relatie tot Wilders begon? Het doet ook er ook niet echt toe, want Nederland kreeg een politicus te zien die zonder een centje pijn het persoonlijke universeel maakte. Hier werd deze aflevering definitief een masterclass die tot in lengte van jaren gedoceerd zal worden bij mediatrainingen. Je vraagt je af waarom je partij nog dweept met Samsom en Asscher. Maar dat terzijde. Je stelde de indringende vraag of Geert Wilders misschien persoonlijk aan je vader wil uitleggen waar hij heen moet volgens hem.
Wel was je denk ik iets te zeker van het succes van deze passage, want aansluitend bracht Wilfried je nog bijna in de problemen. Eerst kwam er een vreemd twistspel over hoe je als ‘politicus’ en als ‘mens’ verschillend tegen de aangiftekwestie aankeek. Toen een warrig betoog of je al dan niet het premierschap ambieert. “Je zou hier toch als mens zitten?” riposteerde Wilfried dan ook terecht.

Hanswijk_Aboutaleb

Lees meer

Ahmed Aboutaleb: “Ik doe niet aan politiek, ik heb een stad te managen”

In juli kreeg hij het fiat van de gemeenteraad en in eind november legde hij de eed af in…

De uitlegger

Het meest veelzeggende gedeelte over wie jij bent als menspoliticus kwam met de ‘Rot op!’-passage. Het volgende viel De Jong niet op, maar mij wel. Ik parafraseer: “Ik heb Rot op! uitgelegd in Washington, in Parijs, in Abu Dhabi. En ik kom het op verzoek overal uitleggen.” Uitleggen. Niet praten, niet debatteren, discussiëren of wat dan ook, nee – je komt het uitleggen. Hier kregen we een écht kijkje in de ziel. Ahmed Aboutaleb – een roepingspoliticus, die de ‘lead pakt’ (jouw woorden) en het uítlegt.
Na dit mocht het geen verrassing zijn dat je een lofzang op profeten begon. We kregen Gandhi, Mandela, Jezus, Mohammed. Stiekem was dit het spannendste deel van de avond. Je zei dat een natuurlijk leiderschap voor jou prevaleert. Dan hoef je niet eens democratisch verkozen te zijn. Neem Mandela, misschien wel het meest ambivalente product van verkiezingen versus leiderschap. Het presidentschap kwam hem bijna als geboorterecht toe, vond je. De bewondering straalde onze huiskamers in.
Er zat een vreemde opwinding in hoe je zélf tegen het charisma van dit ‘natuurlijk leiderschap’ aanschurkte, en tegelijk bescheiden probeerde te zijn. Een keer trapte je in de val van Wilfried. Hij memoreerde een ‘man die sprak na Van Gogh en Charlie Hebdo’. “En die heet Aboutaleb” – zo sprong je net wat te gretig in op zijn suggestie.
Dat geeft overigens niets. Ik denk dat we politici veel te vaak belonen voor (valse) bescheidenheid. En ook ik heb liever een profeet dan een premier. Een mens die losstaat van de partijen, en poëzie en retorica tot de max kan toepassen in zijn metier. Daar hebben we zeker behoefte aan.

De man met roeping

Zo kwamen we bij het einde. Wat ik van je geleerd heb staat hierboven. Wel vond ik het opmerkelijk dat je graag benadrukte dat natuurlijke leiders niet verkozen zijn, alsof je kanttekeningen plaatst bij het democratisch proces. Daar ben je zelf toch ook 100 procent een product van? Alhoewel: verkozen ben je volgens mij zelden. Behalve toen je in 2006 op de lijst van de Amsterdamse PvdA stond. Je koos ervoor wethouder te blijven, ondanks de meeste stemmen. Daarna ging je in gestrekte pas van staatssecretaris naar burgemeester. Vind je de volksvertegenwoordiging een te langzaam voertuig? Ik zou het bijna gaan denken. Pas je op dat je jezelf niet teveel een uitverkorene begint te voelen?
Je passage in Zomergasten was doorleefd, berekenend, soms dubieus en altijd enerverend. Dat je college gaf, en daarmee stiekem campagne voerde, zal ik je niet kwalijk nemen. Dat is als een vos verwijten te gaan watertanden zodra deze het kippenhok waarneemt. Wel nog een kritiekpuntje. Goed, laten het er zelfs twee zijn.
Waar waren de vrouwen? We zagen ze als artiesten, maar een leidinggevende rol leek je ze niet toe te dichten. En hoewel je humaan overkwam, en voor een politicus zeer benaderbaar was, heb ik toch niet veel over de privémens-Ahmed geleerd. Waar was je tijd in Amsterdam? Je familie? Wat doe je eigenlijk buiten het politicus-zijn? Mijn gok: niet veel, behalve voor je vader zorgen, poëzie vertalen en naar de moskee gaan. Je hebt nu eenmaal een roeping, he?
Blijf je nog even bij ons voor je naar Den Haag gaat? Als het trouwens maar niet die vreselijke Europese Commissie wordt over zes jaar.
Warme groet,
Vincent
PS – Waarom in ’s hemelsnaam Out of Africa als keuzefilm? Je liet bijna tien minuten uit Gandhi zien – notabene je held! Het is nog een betere film ook.

vrijheidaaniedereendieschept
‘vrijheid aan iedereen die schept’ Beeld door: beeld: Femke van Geffen

Vers Beton heeft jouw support nodig!

Voordat je verder leest: Vers Beton kan alleen blijven bestaan dankzij support van onze lezers. Maak jij ook onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder

Vincent Cardinaal

Vincent Cardinaal

Vincent Cardinaal (1982) is schrijver en spreker. Geboren op een zondag in het Havenziekenhuis, zoon van Crooswijk. Neuroot en berucht onhandig. Laat geen servies in zijn nabijheid slingeren.

Profiel-pagina
Femke van Geffen

Femke van Geffen

Illustrator Femke van Geffen maakt mandalas, illustreert kinderboeken en maakt beelden van boeken.

Profiel-pagina
Lees 29 reacties
  1. Profielbeeld van Henk
    Henk

    Drie uur lang naar een gespind optreden van een politicus zitten kijken waarin deze de kijker heeft vermoeid met het benoemen van Jezus, Gandhi, Mandela en Mohammed als persoonlijke held? Vind ik knap Cardinaal!

    1. Profielbeeld van Henk
      Henk

      Als ie nou de vraag ‘wie zijn jouw persoonlijke helden?’ had beantwoord met “Adolf Hitler, Pol Pot en Charles Manson!” had het volgens mij een veel interessanter avond geworden.

  2. Profielbeeld van Karin
    Karin

    Wow, Vincent, dat heb je erg goed geanalyseerd en geschreven!

    Vooral het “Pas je op dat je jezelf niet teveel een uitverkorene begint te voelen?” zou de burgemeester ter harte moeten nemen. Ik zag iets te vaak naar mijn smaak een profeet met ook dubieuze denkbeelden (natuurlijke- vs gekozen leiders) die dreigt te bezwijken onder de recente, internationale ‘rot op’ roem. Soit, ik vergeef het hem, zoals eigenlijk alles.

    Je laakt tot slot ‘Out of Africa’, terwijl de keuze voor die film juist veel zegt over Aboutaleb als mens, iets dat tijdens Zomergasten nauwelijks uit de verf kwam. Deep down is hij gewoon een ‘sentimental sucker’. Net als ik, topfilm dus!

  3. Profielbeeld van Tycho Mol
    Tycho Mol

    Was persoonlijk benieuwd naar de Rotterdammer Aboutaleb, maar ik snap dat het grote publiek dat niet zoveel uitmaakt. Vind politiek heel interessant maar heb een halfuur voor het einde toch een korte pauze genomen, omdat ik het minder interessant begon te vinden. Wel trots op hoe hij zich presenteerde en leuk om je te verdiepen in onze burgermeester.

  4. Profielbeeld van Kees Versteeg
    Kees Versteeg

    Mijn complimenten voor dit knap geschreven stuk van Vincent Cardinaal. En zeker ook mijn complimenten voor Femke van Geffen. Vooral ‘De weg naar school’ – wat een zeggingskracht heeft die illustratie!

    Nog iets over de inhoud. Erg goed dat Aboutaleb over de grote steden begon. Met de nationale staten over hun hoogtepunt heen en de bestaande politieke ideologieën – zowel die van links als van rechts – sterk verouderd, kan een internationale Burgemeestersbeweging snel aan kracht winnen. De EU telt zo’n 100.000 burgemeesters (alleen Frankrijk telt er al 36.000) en het lijkt me heel gezond als die zich meer laten gelden omdat ze een stuk dichter bij het volk staan dan nationale bestuurders en dus ook beter de maatschappelijke werkelijkheid zien.

    Het is nog te vroeg om een etiket te plakken op hun ideeën – de
    Burgemeestersbeweging moet eerst meer op gang komen – maar de benaming Nieuwe Derde Weg lijkt me tegen die tijd een goede kandidaat. Een betrouwbare centrumbeweging met op elk maatschappelijk terrein verfrissende ideeën. Dat is denk ik waar we heen gaan en dat is denk ik ook waar we heen moeten.

    1. Profielbeeld van Kees Versteeg
      Kees Versteeg

      Vergat ik nog te zeggen dat het de integratie van de Berberse gemeenschap zeer ten goede zou komen als er een speelfilm werd gemaakt over de door Aboutaleb aangehaalde Berberse vrijheidsstrijder Al-Khattabi. Een internationale co-productie die z’n première beleeft op Film International. De tijd is er rijp voor.

  5. Profielbeeld van Kees Versteeg
    Kees Versteeg

    Identiteit Karin, identiteit. Jongeren met een sterke identiteit, die goed weten waar ze vandaan komen en dus ook waarnaar ze op weg zijn, zullen veel minder gevoelig zijn voor de lokroep van het extreme dan jongeren met een gebrekkig ontwikkelde identiteit. De grootste bedreiging voor de maatschappelijke vrede in de grote Europese steden is de vage identiteit die miljoenen jongeren van niet-westerse komaf bezitten. Het is in ieders belang dat deze jongeren een sterkere “Europese” identiteit ontwikkelen. Het tonen van respect voor hun voorgeschiedenis is één manier om dat te bereiken. De Berberse vrijheidsstrijd is een voorgeschiedenis die het volledig waard is om verfilmd te worden.

  6. Profielbeeld van Karin
    Karin

    De lijfspreuk van Al-Khattabi was: “We willen vrij en onafhankelijk leven zodat niemand buiten Allah ons mag regeren”

    Snap je waar ik heen wil, Kees?

    1. Profielbeeld van Kees Versteeg
      Kees Versteeg

      Ja Karin. En ik ben zo benieuwd naar het antwoord van Antonio Banderas.

      1. Profielbeeld van Karin
        Karin

        Antonio Banderas is altijd +1. Maar de verheerlijking van een jihadist die ongelovigen in de pan hakt (hoe nobel het doel dan ook was in die barbaarse tijd) en die een staat wilde stichten op Islamitische grondslag? Over jouw link tussen identiteit en integratie (origineel, dat wel): zo’n film lijkt me juist een aansporing om een enkeltje Raqqah te boeken.

  7. Profielbeeld van Karin
    Karin

    Het staartje:

    GeenStijl “Aboutaleb Zomergasten: van begin tot eind gescript?” gaat jennen/wobben en vraagt inzage van “kopie van brieven, memo’s, nota’s, verslagen, emails, vragenlijsten, fragmenten en andere documenten, zowel analoog als digitaal, die tussen 1 juli 2014 en heden (ex nunc) uitgewisseld zijn tussen ambtenaren, voorlichters, stagiaires, externe krachten en anderszins medewerkers van de gemeente Rotterdam, de PvdA en het kantoor van de heer Aboutaleb, met redactieleden, freelancers, stagiaires en anderszins medewerkers van de VPRO en VPRO Zomergasten”

    en verwijst ook naar een Volkskrant- en Parool-recensie: “De politicus won” en “Zelden had een Zomergast vooraf zo voor de spiegel staan oefenen”

    1. Profielbeeld van Lucette Mascini
      Lucette Mascini

      Wie weet wat eruit komt.
      Wat ik overigens niet comme il faut vond was dat Wilfried de Jong Aboutaleb ‘lafaard’ noemde toen hij niet wilde ingaan op de premier-vraag.
      Ik zou ook van zijn antwoord balen: ‘ik kan mijnleven niet plannen’. Nee hehe, maar wie wel. Je weet heus wel of je iets wilt of niet.
      Maar je kan dan als interviewer ook zeggen dat je de conclusie trekt dat hij die rol zeker wel ambieert. Anders zeg je gewoon: ‘nee’, dat wil ik niet.
      Zoals bijvoorbeeld Henk Kamp meer dan eens ‘nee’ gezegd heeft tegen het fractieleiderschap van de VVD in de Tweede Kamer.

      1. Profielbeeld van Karin
        Karin

        Hoe meer ik erover nadenk en lees, ben ik steeds meer geneigd mee te gaan met de recensie in het Parool. Politici in ZG zijn eigenlijk een format-killer, je krijgt hooguit een glimp van de mens te zien en voor de rest is het berekening. Met volle medewerking van de NPO.
        Enfin, bij Wouter Bos kreeg ik bijkans een hersenbloeding, daarbij vergeleken stak de burgemeester gunstig af.
        En premier? Waarvan? haha

    1. Profielbeeld van Karin
      Karin

      Hans, stook jij het vuurtje eens lekker op, daar kan ik me nu al op verheugen. Wat vond jij eigenlijk van Zomergasten? Volzinnen graag.

  8. Profielbeeld van Hans van Willigenburg
    Hans van Willigenburg

    @Karin

    Dank voor het in mij gestelde vertrouwen.

    Voorlopig ben ik drie weken op zomervakantie.

    Wie weet daarna… vuur!!!

  9. Profielbeeld van Hans van Willigenburg
    Hans van Willigenburg

    @Karin

    Vooropgesteld dat Vincent Cardinaal zich mijns inziens – op die ‘warme groet’ na – heel behoorlijk van zijn taak heeft gekweten, vrees ik dat tegenover elk VPRO-lid n Cinerama en elke enthousiaste lezer van @VersBeton Rotterdammers staan, die bezig zijn ‘over de rand’ te vallen en dat Aboutaleb in #zg15 opvallend weinig blijk gaf daar oog voor te hebben, zeker voor een sociaal-democraat. Iets te veel ‘hoog en droog’ en ‘one man show’, dus… Lees voor de internationale dimensie van de dreigende ‘Verelendung’ vooral deze link

    http://www.theguardian.com/books/2015/jul/24/how-to-think-about-islamic-state?CMP=share_btn_fb

    1. Profielbeeld van Henk
      Henk

      Waarom zou je als politicus oog hebben voor een probleem (over de rand vallen) dat de meeste mensen in Nederland geen probleem vinden? Volgens mij is 90% van de Nederlanders voor het verder over het randje duwen van Grieken en is 99% van de Nederlanders voor een verdere Verelendung van uitkeringstrekkers en marginalen.

      Wat dat betreft is het stellen van een premier-vraag aan een PvdA’er vreemd. Volgens mij moet je een relatief grote en – vooral – rechtse partij zijn om daar uberhaupt aan te denken. En de PvdA is een marginale partij. Sociaal en solidairiteit zijn uit in Nederland. Het adagio waarmee je tegenwoordig stemmen wint is ‘terugsturen of afknijpen’.

      En Wilders veroordelen wegens zijn ‘minder’-uitspraak… dat zal enkel de afkeer van rechters onder het volk vergroten. Het volk wil hier het liefst rechters die gedaagden in te grote broek zonder riem voor het hekje staan veroordelen op basis van pure emotie, afkomst en uiterlijk.

      1. Profielbeeld van Henk
        Henk

        ik bedoel ‘adagium’ (sorry, teveel muziek geluisterd de afgelopen tijd…)

      2. Profielbeeld van Henk
        Henk

        De gein is dat vooral uitkeringstrekkers en marginalen zelf op rechtse partijen stemmen die marginalen en uitkeringstrekkers willen uitknijpen. Dat is een eigenaardig psychologisch mechanisme dat ooit al eens door Geert Mak is beschreven in zijn ‘Reizen zonder John’. En ook hier wordt daar op ingegaan:

        http://www.theguardian.com/world/2012/oct/29/working-class-voters-america-republican

        De kans is groot dat zich onder de PVV-stemmers relatief veel Marokkanen en Turken bevinden, op basis van datzelfde mechanisme. En wat dat betreft kan ik mij voor5stellen dat wanneer Aboutaleb werkelijk premier zou willen worden, hij eens met de PVV moet gaan praten. Er is sowieso een zekere kruisbestuiving tussen links (vooral PvdA) en de PVV. Zal ook wel een psychologisch mechanisme achter zitten. Opposites attrackt oid, of dat je je ‘vijand’ nodig hebt. Gemengd met een snufje Stockholm-syndroom. Veel PvdA’ers zijn ooit overgestapt naar de PVV.

      3. Profielbeeld van Henk
        Henk

        … daar komt nog bij dat het racisme en de discriminatie nergens zo groot is als onder groepen die daar volgens de mainstreamgedachte slachtoffer van zouden zijn. Dat heeft Prem ooit eens opgemerkt over Suriname. Die Surinamers discrimineren elkaar op een manier waarvan Joop Glimmerveen zou zeggen ‘zo kan ie wel weer!’ Maar ook Arabieren onderling, Marokkanen onderling, en zelfs dorpsgenoten onderling. Die mensen staan echt raar op te kijken dat wij daar in Nederland zo’n punt van maken.

        Kortom, de wereld bestaat enkel op zn kop! En dus Aboutaleb de nieuwe leider van de PVV!

    2. Profielbeeld van Karin
      Karin

      @Hans Verwijs je naar de analyse in The Guardian, omdat je het ermee eens bent?
      Zo ja, dan zijn we alweer uitgepraat. hahaha

  10. Profielbeeld van Paul
    Paul

    Vooraf afgesproken verhaal. Ab zal straks de lijsstrekker worden om de eerste ‘allochtone’ MP (proberen) te worden, dat staat vast! Proberen durf ik zelfs tussen haken te zetten, want ben daar zelfs van overtuigd dat ook dat geregeld is.

Reageren is voorbehouden aan Vers Beton-supporters. Meld je hier aan als supporter of log in.