Human interest8 juli 2015

Een wijk als Spangen – Slopen of kopen

Voor haar afstudeerproject aan de Willem de Kooning Academie liep Justien Beijn maandenlang rond in Spangen. Komt de beeldvorming rondom de wijk overeen met de realiteit? In deze tweedelige serie legt ze haar ervaringen in beeld en tekst vast. Deze keer: kluswoningen. 

Beeld van Justien Beijn

Waar de voetbalvelden van Spangen me vooral karakter lieten zien, geven de woningen een beter inzicht in de tegenstellingen in de wijk. Kranten schrijven over het succes van kluswoningen – huizen die voor niets of voor een zeer laag bedrag werden verkocht en door de kopers zelf zijn opgeknapt. Ook is er te lezen dat er in de afgelopen jaren meer dan duizend woningen gesloopt zijn.

Thuis wordt er een beeldscherm onder mijn neus geschoven: “Leuk huis joh, daar zou ik later wel willen wonen!” Ik bekijk de foto’s en knik goedkeurend. Vriendlief grapt dat ik dan wel een fatsoenlijke baan zal moeten vinden, want met eigenzinnige kunstprojecten zal ik me dit huis nooit kunnen veroorloven. Wanneer hij op de straatnaam wijst, dwalen mijn gedachten weer door Spangen.

Lees ookHuman interestEen wijk als Spangen – Gevaarlijk spel

Dichtgeschroefde ramen

De Vosmaerstraat is een van de straten die mij het meest intrigeert. Deze lijkt de verschillen en veranderingen in de wijk samen te vatten. Sloop en renovatie gaan 
in elkaar over en welvarend en behoeftig liggen pal naast elkaar. De deftig gerenoveerde klushuizen grenzen er aan een blok dat rijp is voor de sloop en de door Woonbron opgeknapte appartementen kijken uit over een lege bouwkavel.

Ik sta minutenlang stil in de Vosmaerstraat en tuur naar de vele witte panelen op de gevel. Ik zou graag eens binnen kijken, of terug in de tijd, om te zien waar deze dichtgeschroefde ramen ooit op uitkeken. Maar de durf om aan te bellen ontbreekt.

Onder zo’n wit paneel zit een vrouw op een bankje. Voor ze naar binnen gaat geniet ze nog even van de zon, met de boodschappentas naast haar voeten. Haar man opent de deur naast haar en stapt naar binnen. De stille harmonie van het echtpaar en de warme zon maken dit tot een lieflijk tafereel, maar wanneer ik bij de buren iemand een bakfiets vol Marqt-producten naar binnen zie sjouwen, knaagt er toch iets.

Bilderdijk Beeld: Justien Beijn

Justus van Effencomplex

Noem me jong, onervaren, wereldvreemd en telg van welgestelde burgers, maar voordat de man zijn sleutel in het slot stak, dacht ik dat zijn voordeur naar een opberghok leidde, naar een gemeenschappelijk trappenhuis of een kelderbox. Niet naar een woonkamer. Al die witte, vuil geworden platen voor de ramen, waarom is dat?

Ik loop verder naar het Justus van Effencomplex, dat gebouwd is in dezelfde tijd als het pand van het echtpaar uit de Vosmaerstraat. Het oogt totaal anders. Na als een ware architectuurliefhebber wat oh’s en ah’s te hebben uitgeslagen zie ik het hek. Potdicht.

Maar ik wilde meer zien! Ik wilde ook over de luchtstraat lopen! Op een briefje is te lezen dat het hek voor acht uur ‘s avonds open is. In het weekend trouwens ook. Mooi is dat, dit gerenoveerde complex was toch een verbetering voor Spangen? Waarom wordt het dan zo afgesloten van diezelfde wijk? Zou ik dan naast jong, onervaren en wereldvreemd ook nog naïef zijn?

Een ander imago

Een bewoonster aan het Bellamyplein vindt van niet. Ik spreek haar aan terwijl ze driftig haar ramen staat te lappen. Ook zij weet nog niet wat ze moet vinden van de nieuwkomers in de wijk. “Wel best,” denkt ze hardop. Na een kletspraatje over haar huis is ze op dreef en doet ze een boekje open over haar buren: “Allemaal aso’s. Alleen ík werk!”

Vragend kijk ik naar de panden aan de andere kant van het plein. Grote woningen met luxe keukens. “Nee, die niet, daar zitten de Hollanders die hun huizen niet uitkomen.” Die kwamen hier omdat ‘die mensen die het geld uitgeven’ een ander imago voor Spangen wilden. “Daarom zijn dat koophuizen geworden, maar in één jaar zijn er al drie verhuisd. Misschien vonden ze het niet leuk hier, stond de wijk ze niet aan. Ik heb het ze niet gevraagd.”

Wallisweg Beeld: Justien Beijn

Nooit compleet

Ik baan me een weg door stukgeslagen autoruiten en rondvliegende plastic zakjes, gluur via ruime woonkamers en designbanken naar groene binnentuinen en kom via de bedompte Staringstraat uit op de Delfshavense Schie. Beetje bij beetje leer ik het karakter van de straten beter kennen: sommige vind ik prachtig, andere maken me bedroefd en overal zijn hartelijke bewoners te vinden. Maar hoe langer ik door Spangen zwerf, hoe minder ik kan bepalen wat nu werkelijk Spangen is. Bij elke karakterbeschrijving lijkt een weerlegging nodig te zijn.

Terwijl de oproep voor het vrijdaggebed over het water schalt en hardlopers langs de kade aan hun conditie werken, leg ik de laatste hand aan mijn afstudeerproject: een portret van Spangen, waarmee ik hoop weer te geven dat de wijk niet in één beeld te vangen is, omdat dit enkele beeld nooit compleet zal zijn.

‘Een wijk als Spangen’ van Justien Beijn is – samen met het afstudeerwerk van 300 andere studenten aan de Willem de Kooning Academie – van 8 t/m 12 juli te zien tijdens WDKA Finals in de Hofpoort. 

Lees meer:

Reageer of deel op Social Media

Tags:klushuizen, kluswoningen en Spangen

Sectie: Human interest

kaart: Vosmaerstraat, Rotterdam, Nederland
Ontvang de wekelijkse Vers Beton newsletter!

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *