Oude Koeien10 augustus 2015

Hoek van Holland wil maar geen badplaats worden

Honderd jaar vechten tegen de bierkaai

Vanaf het moment dat Rotterdam Hoek van Holland annexeerde, probeert de stad het Hoekse strand om te toveren tot zijn heerlijke badplaats. Het lukt maar matig, er zijn steeds weer andere kapers op de kust.

Als het aan de gemeente Rotterdam ligt groeit Hoek van Holland de komende jaren uit tot een “kwalitatief hoogwaardige vierseizoenenbadplaats”. Er komen meer verblijfsaccommodaties: hotels, bed & breakfasts, en standplaatsen voor campers. De RET wil de huidige spoorlijn tussen Hoek van Holland en de stad omvormen in een lightrailverbinding die doorloopt tot aan het strand. En er wordt geïnvesteerd in meer attracties: zo staat er een (tropisch) zwembad op het verlanglijstje en wie weet een zeejachthaven.

Hoek van Holland, 1935 Beeld: anoniem

De ambities om van Hoek van Holland een bloeiende badplaats te maken zijn niet nieuw. Integendeel, ze zijn stokoud. Al sinds Rotterdam in 1914 Hoek van Holland annexeerde, wordt erover gediscussieerd. Toeristen en badgasten zijn immers goed voor de lokale economie. Er volgden meestal ook investeringen, maar het resultaat viel bijna altijd tegen. Hoe komt dat toch?

Toeristische dreumes

Het begin was in elk geval voortvarend. Direct na de inlijving had Rotterdam een Gemeentelijke Strandcommissie in het leven geroepen. Die moest toezien op de ontwikkeling van Hoek van Holland als zeebadplaats. Al snel verschenen er plankiers om de wandeling naar het strand te veraangenamen. Een particuliere ondernemer kreeg verlof om een ‘ververschingsgebouwtje’ te plaatsen. In 1921 nam de gemeente zelf de exploitatie van het strand voor haar rekening. Ze schafte badkoetsjes, stoelen en kleedhokjes aan. Later kwam er ook een kampeerterrein – afgezet met prikkeldraad, nauwelijks verlichting en gebrekkig sanitair.

In de jaren daarna werden de voorzieningen langzaam beter en Hoek van Holland groeide in populariteit. Maar in vergelijking met andere kustplaatsen bleef Hoek een toeristische dreumes. Had Scheveningen begin jaren dertig twee zeebadinrichtingen die samen meer dan 400.000 kaartjes verkochten, Hoek van Holland had er maar één, die in een goed seizoen 12.000 dagkaarten aan de man bracht. En waar Scheveningen in die jaren tientallen hotels telde, waren er in Hoek van Holland slechts twee. Het ene – Hotel Harwich – brandde in 1932 af en het andere overleefde ternauwernood de crisisjaren.

Mijnenveld

Om uit te groeien tot een badplaats van formaat waren investeringen nodig, vooral in de infrastructuur. Maar daar zat de gemeente in tijden van economische crisis niet op te wachten. Daar kwam nog bij dat Rotterdam over een deel van het Hoekse grondgebied niks te zeggen had, omdat het militair terrein was. Het gold dan ook als een succesje dat in het kader van de werkverschaffing in 1939 eindelijk een boulevard langs het strand kon worden aangelegd.

Lang konden de recreanten er niet van genieten. Met het oog op de oorlogsdreiging werd Hoek van Holland in 1940 verboden gebied. Tijdens de Duitse bezetting veranderde het dorp zelfs in een ware vesting. Waar vóór de oorlog de badgasten lagen, kwamen versperringen en werden mijnen gelegd.

Ontstellend veel vijanden

De bevrijding betekende allerminst het einde van de problemen voor badplaats Hoek van Holland. Integendeel zelfs. Hoewel het strand in 1946 alweer gedeeltelijk openging voor badgasten, liet een wederopbouwplan voor het zwaar gehavende dorp bijna tien jaar op zich wachten. En toen de gemeente dat plan vervolgens wilde uitvoeren, dook de ene na de andere hindernis op. De grond waar huizen, hotels, cafés, winkels en pensions moesten verrijzen, was militair terrein en Defensie wilde dat niet kwijt. Ook Rijkswaterstaat trapte op de rem, met het oog op de uitbreiding van de Rotterdamse haven. Uitwijken naar het noorden was geen optie, want daar was het kassengebied. Bovendien maakte Hoogheemraadschap Delfland er bezwaar tegen, omdat het ten koste kon gaan van de zeewering.

De Rotterdamse wethouder van Openbare Werken, de antirevolutionair H. Bavinck, moest in 1960 dan ook toegeven dat er sinds de lancering van het plan weinig vooruitgang was geboekt. Maar, zo betoogde hij, dat lag niet aan Rotterdam. De buitenwacht lag dwars. ‘Het is gewoon ontstellend zoveel “vijanden” wij op onze weg ontmoeten’, aldus Bavinck.

Hoek van Holland, 1973 Beeld: Lex de Herder

Flaneren

In de jaren negentig was er in elk geval één belangrijke ‘vijand’ minder: het ministerie van Defensie. Sinds de val van de Berlijnse Muur en de ontbinding van het Warschaupact was Hoek van Holland in militair opzicht minder belangrijk geworden. Daardoor zou Defensie nu eerder bereid zijn grond af te staan, zo was de verwachting. Tijd voor een nieuw plan.

Naast strandgangers en scheepsspotters, die meestal maar een paar uur bleven, wilde de gemeente nu meer toeristen naar Hoek van Holland lokken. Niet alleen in de zomer, maar het hele jaar door. Daarvoor moest onder andere geïnvesteerd worden in woningen, winkels, attracties, horeca én de bereikbaarheid van de badplaats. De bestaande spoorlijn zou daarom worden doorgetrokken tot aan het strand.

Nog vóór de eeuwwisseling was de eerste mijlpaal uit dit plan een feit: de Koningin Emmaweg, die uitzicht bood op de Nieuwe Waterweg, werd herschapen in een heuse flaneerboulevard. Maar daarna stokte het. Opnieuw.

Lees ookCategorieOude KoeienWie het verleden kent, begrijpt het heden beter. Jacques Börger en Anne Jongstra blikken maandelijks terug op gebeurtenissen in het verleden van Rotterdam.

Hagedis

Eerst eiste Rijkswaterstaat aanpassing van de plannen. Rotterdam wilde namelijk buitendijks gaan bouwen en dat mocht niet meer na alle overstromingen van de jaren negentig. Vervolgens tekenden natuurorganisaties bezwaar aan, vanwege de bijzondere hagedissen en kevers die op het beoogde bouwgebied leefden. Ook havenondernemers kwamen in het geweer, omdat ze bang waren dat de plannen de uitbreiding van de haven zouden doorkruisen. Alsof dat niet genoeg was, kwam daar in 2008 de economische crisis overheen, die alle plannen op losse schroeven zetten.

Nu gaan we het toch opnieuw proberen.

Reageer of deel op Social Media

Tags:Hoek van Holland, oude koeien en strand

Sectie: Oude Koeien

kaart: Zeekant 23, 3151 HW Hoek van Holland, Nederland
Ontvang de wekelijkse Vers Beton newsletter!

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *