voor de harddenkende Rotterdammer

Je kunt er heerlijk aan het strand liggen, maar Hoek van Holland heeft ook een interessante geschiedenis. Deze tien dingen over de Hoek wist je vast nog niet…

Hoek van Holland
Beeld door: beeld: Nina Fernande

1. Naamgeving

Hoe komt Hoek van Holland eigenlijk aan zijn naam? Waarom heet het geen Hoek van Nederland of Hoek van Zuid-Holland? Holland was in vroeger tijden de naam van een graafschap dat ongeveer het huidige Noord-Holland en Zuid-Holland samen besloeg. Er zijn verschillende theorieën over de herkomst van de naam Holland. Een ervan is dat de naam afkomstig is uit Frans-Vlaanderen, afgeleid van een woord dat waterloop betekent.

2: Zandplaat

Vóór de aanleg van de Nieuwe Waterweg was Hoek van Holland oorspronkelijk een zandplaat, de meest zuidelijke punt van de Hollandse duinenrij. Op de oude landkaart Hollandia Comitatus uit 1640 van Willem Janszoon & Joan Blaeu staat het gebied dan ook aangeduid als ‘Sant plaet’. Door de aanleg van de Nieuwe Waterweg werd deze zandplaat doormidden gesneden.

3: Nieuwe Waterweg

Via de Nieuwe Waterweg stroomt niet de Maas de zee in, maar de Rijn. Vanwege capaciteitsproblemen in de 19e eeuw moest er een plan bedacht worden om de Rotterdamse haven beter bereikbaar te maken. Naar een plan van waterbouwkundig ingenieur Pieter Caland werd besloten de Rijnmonding door te trekken tot aan zee. In 1872 was de Nieuwe Waterweg af.

De Nieuwe Waterweg is niet het eerste grote kanaal in deze streek. Bijna 2000 jaar geleden liet de Romeinse bevelhebber Gnaius Domitius Corbulo een kanaal graven tussen Katwijk en Naaldwijk, parallel aan de kust.

4: De Oude Hoek

Het dorp Hoek van Holland is eigenlijk pas rond 1865 ontstaan. In tegenstelling tot bijvoorbeeld Pernis, Charlois en Maassluis is er in Hoek van Holland daarom geen middeleeuwse kerk.  De nederzetting ontstond toen arbeiders en hoger personeel van Rijkswaterstaat zich er vestigden vanwege de aanleg van de Nieuwe Waterweg. Oorspronkelijk heette deze nederzetting de Oude Hoek. Dit deel van Hoek van Holland is tijdens de Tweede Wereldoorlog bijna geheel gesloopt vanwege de aanleg van de Atlantikwall door de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog.

5: Naar Engeland

Hoek van Holland fungeert pas sinds 1893 als aankomst- en vertrekplaats van veerboten naar Engeland. Voordien vertrokken die vanaf de Willemskade en Boompjes in Rotterdam. Tegenwoordig vaar je in ongeveer 6 1/2 uur van Hoek van Holland naar Harwich.

6: Rotterdams gebied

Aanvankelijk was de Hoek onderdeel van ‘s-Gravenzande, maar al in 1914 werd het dorp geannexeerd door Rotterdam. Inwoners waren blij met de verandering, omdat ze zich verwaarloosd voelden door de gemeente ‘s-Gravenzande. In 1973 werd Hoek van Holland een deelgemeente van Rotterdam en sinds 2014 wordt het beheerd door een gebiedscommissie. Of Hoek van Holland alle aandacht krijgt van de gemeente die het verdient, daarover verschillen de meningen. Sommige Hoekenezen dromen nog steeds van zelfstandigheid.

7: Badplaats

Het was pas ná de Eerste Wereldoorlog dat Hoek van Holland zich begon te ontwikkelen als badplaats. In de nabije toekomst moet het gebied uitgroeien tot een vierseizoenenbadplaats met zo’n 15.000 inwoners, zoals omschreven in het ontwikkelplan Waterwegcentrum.

8: Architectuur

Hoek van Holland is in alle architectuurhandboeken terug te vinden. Naar ontwerp van de Rotterdamse stadsarchitect Jacobus Johannes Pieter Oud (1890-1963) werden tussen 1924 en 1927 blokken witte arbeiderswoningen aan de Scheepvaartstraat gebouwd. De woningen zijn tegenwoordig Rijksmonumenten.

Een ander Rijksmonument is vuurtoren het Hoge Licht. In 1893 werd de vuurtoren aan de Willem van Houtenstraat gebouwd naar ontwerp van architect A.C. van Loo. Het betreft een gietijzeren vuurtoren van 21 meter hoog.

9: De Beer

Vroeger lag er een 1300 hectare groot natuurgebied in de Hoek, met de naam De Beer. Er kwamen allerlei soorten vogels voor, zoals de grote stern en de morinelplevier. Door de aanleg van Europoort is veel natuur verloren gegaan. Slechts de naam Beerkanaal in Europoort herinnert nog aan dit gebied.

10: Bekende Hoekenezen

Uit Hoek van Holland komen heel wat bekende Nederlanders. Bijvoorbeeld acteur Sjoerd Pleijsier en radio- en TV presentator Karel van de Graaf, bekend van de talkshow Karel en winnaar van de Zilveren Reismicrofoon voor zijn radiowerk. Frans Moor, voormalig kamerlid voor de PvdA, werd er geboren en PVV’er Richard de Mos groeide er op. In 2010 werd bekende Hoekenees Yakup Aydin Nederlands kampioen barista.

Vers Beton heeft jouw support nodig!

Voordat je verder leest: Vers Beton kan alleen blijven bestaan dankzij support van onze lezers. Maak jij ook onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder
guusvreeburg

Guus Vreeburg

Kunst- en architectuurhistoricus Guus Vreeburg (1954) woont sinds 1987 in Rotterdam. Hij is verbonden aan de Willem de Kooning Academie en daarnaast zelfstandig onderzoeker. Ook is hij curator van Het Plafond, ‘ruimte voor kunst en cultuur in het woonhuis van Guus Vreeburg en Willem Besselink’, aan de Gedempte Zalmhaven in Rotterdam.

Profiel-pagina
05_Nina Fernande_integratie

Nina Fernande

Nina Fernande (1987) is een illustrator. Ze woont en werkt in Rotterdam. Als ze niet aan Franstalige chansons werkt, kleurt, faxt en streept ze simpele maar krachtige platen. Ze typeert haar werk als cartoonesk zonder het grafische element te verliezen.

Profiel-pagina
Lees één reactie