Stedelijke ontwikkeling & architectuur29 september 2015

Collectiegebouw: Graag op de juiste plek

Dissident geluid wordt vakkundig de mond gesnoerd

Namens Vrienden van het Park waarschuwt Hans Ophuis de gemeenteraad goed na te denken over de plek van het Collectiegebouw. Hij vindt de keus voor het Museumpark ‘filantropie met het pistool op de slaap’.

 

 

Collectiegebouw als gegeven paard Beeld: Marjolein Dekker

Na het zomerreces heeft het college van burgemeeester en wethouders vol frisse moed het initiatief genomen om de samenwerking tussen de kunstinstellingen rond het Museumpark te verbeteren. Ook zijn plannen uitgewerkt om de financiële hobbels rond het Collectiegebouw weg te nemen. Een ‘offer you can’t refuse’ ligt op de mat. Een voorstel voor volledige private financiering van het Collectiegebouw wordt straks aan de gemeenteraad gepresenteerd. De raadsfracties kunnen hun borst nat maken.

Dissident geluid wordt op vakkundige wijze de mond gesnoerd zolang de verzoeningspoging tussen de culturele voorzieningen rond het park loopt. Je moet straks als raadslid over een rechte rug beschikken. Waarom zou je nú nog de realisatie van een nieuwe innovatieve en iconische culturele voorziening midden in het Museumpark laten passeren, en aan willen sturen op een zorgvuldig overwogen alternatief op een andere locatie? Toch is dat precies wat de Vrienden van Het Park stichting graag ziet dat er gebeurt.

Het college heeft actief bijgedragen aan een fraai geënsceneerd sprookje. Namelijk het sprookje van Museum Boijmans van Beuningen en stichting De Verre Bergen dat de succesvolle verwezenlijking van een openbaar kunstdepot in wereldstad Rotterdam alleen midden in het Museumpark binnen een straal van 250 meter rond het bestaande museum mogelijk is. Het gemeentebestuur schoffeert daarmee zijn inwoners. Ongevraagd gaat een uiterst belangrijke openbare ruimte op de schop. Ongevraagd wordt een bestemmingsplan gewijzigd om een veel te groot gebouw met een voornamelijk doods programma midden in een park te bouwen. Ongevraagd wordt met gemeenschapskosten tegen de zin van velen een dure promotiecampagne gestart voor de bouw in het Museumpark. Adviseurs van naam en faam worden ingehuurd om vol minachting voor omwonenden een ongekend staaltje eenrichtingsverkeer te legitimeren.

Gijzelen door de gulle gever

De beoogde bouwlocatie, een waardevolle groene long in het stadscentrum, wordt neergezet als een mislukte en onbruikbare grindbak. Op volstrekt on-Rotterdamse wijze wordt hier stedenbouw met het pistool op de slaap bedreven.

“Als deze locatie het niet wordt, dan gaat het hele verhaal niet door” dreigen de initiatiefnemers. Het college laat zich, zo lijkt het, gijzelen door de gulle gever: wie betaalt bepaalt. Terwijl in werkelijkheid de bijdrage van De Verre Bergen nog geen tien procent is van de totale kosten die de gemeenschap de komende 40 jaar minimaal voor het collectiegebouw moet gaan ophoesten, uitgaand van €17 miljoen van De Verre Bergen als onderdeel van minstens €170 miljoen voor bouw en exploitatie, inclusief rentelasten en indexatie. En er wordt minimaal €35 miljoen gemeenschapsgeld wordt overgedragen aan een private partij. Ondertussen weet De Verre Bergen zich op fiscaal uiterst vriendelijke wijze verzekerd van een unieke ruimte op een toplocatie.

De vraag of de financiële bijdrage van De Verre Bergen de stad niet veel beter ten goede kan komen op een andere locatie, durft het college niet te stellen, laat staan beantwoorden. Bang dat de bijdrage van De Verre Bergen daarmee voorgoed van de baan is? Bang om voorwaarden te stellen en nee te durven zeggen tegen geld?

Waar is het zelfvertrouwen van Rotterdam gebleven? Mag het gegeven paard niet in de bek worden gekeken? Is filantropie niet opgewassen tegen kritiek? Zijn prestigieuze iconen, internationale ranglijstjes en gedroomde grote aantallen bezoekers van buiten de stad belangrijker dan de leefbaarheid van gewone Rotterdammers? Ziet Rotterdam niet meer wat een unieke schatkamer de stad met het Museumpark in huis heeft?

Pijnlijk gezichtsverlies

Sinds de huidige plannen voor het Collectiegebouw in het Museumpark publiek bekend zijn geworden, zijn de bezwaren tegen de locatie talloos en afkomstig uit zeer diverse hoek. Stuk voor stuk voorzien van heldere en goed onderbouwde argumenten. Met haar radicale afwijzing van alle bezwaren gedraagt de gemeente zich ronduit feodaal. Het gemis aan serieuze reflectie is beschamend en het bestuur van een wereldstad als Rotterdam onwaardig. Het lijkt wel alsof de ijzeren eis om zo nabij het huidige museum te willen bouwen de verantwoordelijke partijen in een verkrampte spagaat heeft geduwd waaruit men zich uitsluitend ten koste van enorm gezichtsverlies kan bevrijden.

De huidige poging om de samenwerking tussen de instellingen rond het Museumpark te verbeteren, zal dit probleem niet oplossen. Als het op het wel of niet doorgaan van het Collectiegebouw in het Museumpark aankomt, zal de huidige patstelling omtrent het Collectiegebouw alleen maar scherper op tafel komen te liggen. Hoelang kun je met elkaar blijven volhouden ‘in goed overleg te zijn’ als je het eigenlijk al lang met elkaar eens bent geen overeenstemming te hebben?

Waarom niet als de duvel alle energie erin steken, om de prachtige en goed onderbouwde alternatieve locaties, die door ons en andere partijen aangedragen zijn, nu eens echt serieus te bekijken? En dan wel met de vraag: “Wat kan een nieuw Collectiegebouw betekenen voor Rotterdam?” In plaats van andersom. Er is veel denkkracht onder de inwoners van de stad. Voor het college zou dit bij uitstek een dossier moeten zijn om te laten zien dat burgerparticipatie meer is dan een wassen neus. Waarom zou de raad een college niet terug naar de tekentafel kunnen sturen? Eén of twee jaartjes extra Metaalhof, het huidige depot, overleeft de Rotterdamse collectie echt wel.

Al geruime tijd staan wij, Vrienden van het Park, niet alleen in de opvatting dat doorzetten van de huidige koers de initiatiefnemers in hun geloofwaardigheid ondermijnt en onnodig kwetsbaar maakt. Wat ons betreft hoeft het dossier Collectiegebouw niet te eindigen in pijnlijk gezichtsverlies voor een ambitieuze museumdirecteur en dito college. Rotterdam kan niet zonder ambitie, en zou zonder ambitie nooit zo ver gekomen zijn als het nu is. Misplaatste ambitie is daarentegen niet goed voor de stad. Dat is wat ons betreft nu aan de orde. Je kunt kritische geluiden negeren van omwonenden, van andere museumdirecteuren of, tot twee maal toe, van de Rotterdamse Raad voor Kunst en Cultuur. Maar hoe Oost-Indisch doof wil je blijven als zelfs de grootste werkgever in het centrum van Rotterdam en directe buur van het Museumpark – het Erasmus MC en het Sophia kinderziekenhuis – met goede argumenten zegt: “Doe dit niet hier!”

Filantropie met het pistool op de slaap is geen filantropie. Parken zijn er niet voor niets, en niet te koop. Laten we wel wezen: Rotterdam is groot genoeg voor een innovatief Collectiegebouw, maar dan wel op de juiste plek.

Woensdag 30 september, 9.30 uur, wordt het Collectiegebouw Museum Boijmans van Beuningen besproken in de commissie Bouwen, Wonen en BuitenruimteCommissievergadering

De sectie Stedelijke Ontwikkeling & Architectuur wordt mede mogelijk gemaakt door AIR, het Architectuur Instituut Rotterdam. (meer info)

Reageer of deel op Social Media

Tags:collectiegebouw, college b&w Rotterdam, gemeenteraad en museumpark

Sectie: Stedelijke ontwikkeling & architectuur

kaart: Melkkoppad 15, 3015 CR Rotterdam, Nederland

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *