Stedelijke ontwikkeling & architectuur13 september 2015

Rotterdam Architectuurprijs 2015: vijf nominaties

De Rotterdam Architectuurprijs staat dit jaar in het teken van woningbouw. Natuurlijk doen wij met Vers Beton ook een duit in het zakje. Vijf redacteuren nomineren vijf recente favoriete woonprojecten en leggen uit waarom juist dit project volgens hen moet winnen.

Musa: voor landrot en zeebonk

Beeld van

Havens en de daarbij behorende bebouwing kennen vaak een eenvoud die van ver te herkennen is. Grote, doorgaans vierkant opgezette panden waarin alles is geoptimaliseerd naar gebruik: de Maassilo, de Feniksloodsen of Las Palmas op de Wilhelminapier – ze waren ontworpen voor opslag van graan, koffie en andere zaken. Als ze eenmaal hun oorspronkelijke functie verliezen is het aan de architect die sterke typologie te matchen met nieuwe wensen. Las Palmas met de ufo van OVG op het dak, de Maassilo die van binnen werd uitgehold – de mogelijkheden zijn vrijwel oneindig.

Musa Katendrecht, van het Eindhovense bureau Diederendirrix Architecten, zou ook zomaar als herbestemd pakhuis kunnen worden gezien. Gelegen aan de voet van Katendrecht, op de hoek van Hillelaan en Maashaven, heeft het een vorm en uitstraling die doet vermoeden dat het er al stond toen de Kaap nog in het hart van de haven lag – en een stuk minder verlaten was.

De donkere baksteenvlakken met betonnen accenten zijn schatplichtig aan de oervorm van het pakhuis, maar komen nergens over als ‘gezocht’. De grote, vierkante vensters geven het gebouw een heldere uitstraling en zijn zowel van afstand als van dichtbij effectief in het overbrengen van een gevoel van schaal. Het programma is typerend voor huidige grootschalige bouw: woningen, een school met sporthal en andere wijkgerichte functies. De laagbouw tussen de twee torens bevat een grote daktuin die zowel voor scholieren als voor bewoners bestemd is. De woningen, huurappartementen (in de sociale én vrije sector), zijn simpel maar doeltreffend ontworpen met veel glas en inpandige balkons.

Musa geeft Katendrecht een smoel aan de Hillelaan, en eindelijk een echte entree tot het eigenzinnige schiereiland. In tegenstelling tot veel gebouwen langs Rotterdams voormalige havenfronten, die toch vooral goed werken vanaf het water maar iets minder wanneer vanaf het land genaderd, is Musa Katendrecht voor landrot en zeebonk gelijk een uitnodigend en geslaagd gebouw.

Door: Marten Dashorst

Wonen met De Hef als behang

Kuhne&Co Noordereiland Beeld: Frank Hanswijk

Op een onmogelijk plekje op het Noordereiland heeft architectenbureau Kühne & Co een bijzonder woonhuis ontworpen. Tussen het talud van De Hef en een negentiende-eeuws bouwblok was nog een restje grond over. Een steegje met een hek ervoor: meer was het niet. Nu staat er een kloek bakstenen pand van vier verdiepingen, met grote ramen die uitkijken op de Nieuwe Maas, het Park, de Willemsbrug én de Hef.

De entree loopt via een schaarhek naar de iets verder gelegen voordeur. Zo ontstaat een open voorruimte aan de straat, ideaal om bijvoorbeeld kliko of fiets te stallen. Een graffiti-restant op de oude zijgevel toont hoe dit huis simpelweg tegen het bestaande blok is aangebouwd. De woning heeft eenvoudige verdiepingen, met een trap in het midden en kamers aan voor – en achterkant. Op de begane grond is de woning 4,7 meter breed – meer ruimte was er niet. Elke verdieping loopt een stukje verder uit richting het talud. De woonkamer op de bovenste verdieping is een grote open ruimte met een breedte van 5,7 meter en ramen in alle drie de gevels. Het uitzicht op de Hef is hier adembenemend.
De afwerking van het huis is kaal en doet bijna spartaans aan. Dit stoere onafgewerkte interieur verhoudt zich met de ruwheid van De Hef, die als kamerbreed behang in de woning aanwezig is.

Bovenop het huis ligt een fraai dakterras met vrij uitzicht. Hier wappert fier de vlag van het Noordereiland. Cadeau gekregen van de bewonersvereniging. Want als je hier woont, ben je een Eilander. En een enorme mazzelpik.

door: Joep Klabbers

The Student Hotel: ‘Duitse’, broodnodige innovatie

Beeld van

Aan de Oostzeedijk, met hoofdingang aan de Willem Ruyslaan, ligt The Student Hotel. Genomineerd voor de Rotterdam Architectuurprijs vraag je je af: is dit gebouw nou zo bijzonder? Trekken de hordes aan nieuwe toeristen massaal naar dit complex? Staat de stad trots te prijken op internationale lijstjes vanwege deze ontwikkeling? Het antwoord: driewerf nee. Toch is The Student Hotel een belangrijke toevoeging aan Rotterdam.

Het concept van The Student Hotel is bedacht door de Schotse ondernemer Charlie MacGregor. Studenten, maar ook starters en andere ‘jonge geesten’, kunnen er tijdelijk huisvesting vinden. Het ‘hotel’ biedt volledig ingerichte luxe kamers en studio’s die te huur zijn voor minimaal een nacht en maximaal een jaar. De huurprijs is inclusief een aantal fijne, extra voorzieningen, waaronder gratis wifi, studeerkamers, ‘game rooms’, en een fitnessruimte. Bewoners die langer dan twee weken blijven, krijgen zelfs een eigen fiets. Het concept is succesvol en trekt een jong, internationaal publiek. Niet alleen in Rotterdam overigens. The Student Hotel heeft ook vestigingen in Amsterdam en Den Haag, en binnenkort opent een nieuwe locatie in Eindhoven.

Voornaamste reden waarom de ontwikkeling van The Student Hotel een Rotterdamse pluim toekomt, is dat het haar omgeving op een positieve manier heeft getransformeerd. Voor de renovatie stond hier een grauw, leegstaand kantoorpand, dat voor een doods en sfeerloos aangezicht zorgde. In de nieuwe situatie brengen 484 kamers, die in twee fases zijn gerealiseerd, een hoop leven in de brouwerij. En met het voor publiek toegankelijke restaurant The Kitchen heeft het gebouw tevens een prima plintfunctie gekregen. Hoewel de architectuur, zoals gezegd, niet spectaculair is, oogt het gebouw fris en degelijk. Het doet zelfs een tikkie Duits aan. Een compliment wat mij betreft.

Door: Clint van der Hartt

De Rotterdam als dromende kolos

De Rotterdam Beeld: Frank Hanswijk

Elke ochtend zie ik tussen de andere hoogbouw van de stad een rijtje kolossen rijzen. De herkenbaarheid ervan staat voor het gevoel dat bij Rotterdam hoort. Onze stad is onderscheidend door de skyline met zijn vele wolkenkrabbers. Dat er sinds vorig jaar een vreemdsoortig blok glazen pilaren tussen staat is voor ons dan ook de normaalste zaak van de wereld.

De Rotterdam van Rem Koolhaas is een gebouw waarin twijfel woont. Het is enorm groot met zijn totale oppervlakte van 160.000 m2. De verschillende blokken lijken met een groot oog voor evenwicht te zijn gestapeld. En toch: in een stad waarin de wind nooit afwezig is leef ik in de angst dat het ooit omgeblazen wordt.

Dat binnenin deze onzekerheid zich “de verticale stad” bevindt vind ik nogal poëtisch gesteld. Een plek waarin wonen, werken en recreëren aan elkaar verbonden zijn en je dus nooit meer het gebouw zou hoeven te verlaten. Met een designhotel, een goed aanbod aan restaurants en potentieel nog meer is dit een droom binnen de werkelijkheid. Als je het geluk hebt om aan de rivierzijde te wonen of te overnachten zie je de wereld-, cruise- en vrachtschepen langsvaren: alles in beweging.

De reden dat de Rotterdam het mooiste nieuwbouwproject is zit niet in de uitvoering maar in de droom.

Door: Gino van Weenen

Bescheiden bungalow wordt mondaine dijkvilla

Dijkvilla Beeld: Luuk Kramer

Iedereen kent ze wel: de wat nietszeggende bungalows die in de jaren zestig veelal aan de randen van de stad verrezen. Bescheiden bouwseltjes van een laag, opgetrokken uit grijs baksteen en met beperkte architectonische ambitie.

Een van die bungalows is onlangs door architect Antonia Reif onder handen genomen. De bestaande bungalow ten noorden van Rotterdam was te klein voor de nieuwe eigenaars en hun twee kinderen, waardoor een uitbreiding onvermijdelijk was. Doordat deze uitbreiding aan de achterkant geplaatst is, is hij bijna onzichtbaar: de bungalow is tegen een dijk aangebouwd waardoor aan de straatzijde maar één van de twee verdiepingen waarneembaar is.

Desalniettemin is het huis in oppervlakte bijna verdubbeld. De verbouwing is aangegrepen om meteen een aantal nadelen van de oude bungalow te herstellen: het donkere interieur en de gesloten gevel aan de tuinkant hebben plaatsgemaakt voor lichte ruimtes en een glazen pui, die het huis veel meer dan voorheen genereus in het groen aan de achterzijde situeert.

Oud en nieuw vormen hier een coherent geheel. Aan de buitenzijde heeft ook het bestaande een update gekregen en bindt een nieuwe dakrand het geheel samen. Binnen sluit de oude entree naadloos aan op de nieuwe keuken aan de achterzijde. Hier vandaan daal je via een gebogen trap af naar de dubbelhoge woonkamer, het nieuwe hart van het huis, die op haar beurt via grote schuifpuien toegang geeft tot de tuin. Van bescheiden woonhuis tot mondaine villa: deze bungalow kan met gemak weer vijftig jaar mee.

Door: Sereh Mandias

Ken je ook een woonproject dat in aanmerking moet komen voor de Rotterdam Architectuurprijs 2015? Projecten voordragen kan tot 30 september op deze plek
Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met AIR, het architectuurcentrum Rotterdam (wat betekent dit?).

De sectie Stedelijke Ontwikkeling & Architectuur wordt mede mogelijk gemaakt door AIR, het Architectuur Instituut Rotterdam. (meer info)

Reageer of deel op Social Media

Tags:Antonia Reif, de Rotterdam, Diederendirrix, kuhne&co, MUSA Katendrecht, OMA, rap010, rottedam architectuurrpijs, the Student Hotel en woningbouw

Sectie: Stedelijke ontwikkeling & architectuur

kaart: Maashaven Noordzijde 5, 3072 AE Rotterdam, Netherlands

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *