Kunst & Cultuur7 oktober 2015

Rotterdam is echt wel te filmen, maar wie doet het?

Drie internationale AFFR-films die een Rotterdamse versie nodig hebben

De onderwerpen voor een zinderende Rotterdamse stadsfilm liggen letterlijk op straat, betoogt Wies Sanders (programmeur Architecture Film Festival Rotterdam). Ze plukte drie films uit het programma van het AFFR die volgens haar een Rotterdamse versie nodig hebben.

Beeld: Maus Bullhorst

Met de realisatie van de recente stadsiconen en het opbloeien van energieke, soms omstreden ondernemersinitiatieven in de stad, liggen de onderwerpen voor een zinderende Rotterdamse stadsfilm voor het oprapen. In 2013 maakte de Rotterdamse kunstenaar Gyz La Rivière Rotterdam 2040, en deze zomer vertoonden we in de Geheime Tuin het prachtige Portrait of a Garden (2015) van de Rotterdamse art director Rosie Stapel. Twee indrukwekkende recente debuutfilms over respectievelijk stad en landgoed, maar het zijn eigenlijk uitzonderingen.

Rotterdamse stadsfilms bestaan grosso modo uit Rotterdam-is-fantastisch-tamtam en pretentieus-artistieke films. Het Architecture Film Festival Rotterdam (AFFR) heeft dit jaar daaruit met moeite twee shorts en één wandelapp geselecteerd die over de Maasstad gaan. Rotterdam is echt wel te filmen, maar we zijn gewoon effe met wat anders bezig.

Spetters

Dat ligt niet zozeer aan het verdwijnen van de filmindustrie of het uitdunnen van de architectuursector sinds 2007, wat je misschien zou vermoeden. In het lijvige werk Cinematic Rotterdam geeft Floris Paalman een overzicht van de filmische representatie van Rotterdam sinds het ontstaan van het filmmedium. Over de hele linie put hij voornamelijk uit commerciële bedrijfs- en educatieve films, een enkele uitzondering als Spetters (1980) daargelaten. Dat zijn nú leuke vintage films om naar te kijken, maar destijds waren het bepaald geen bioscoophits. Het Rotterdamse stadsfilmklimaat is dus altijd wat killetjes geweest, zeker vergeleken met het warme bad van de stadsfotografie.

De programmering van het AFFR heeft dit jaar echter niet geleden onder het beperkte Rotterdamse aanbod, aangezien er in de rest van de wereld genoeg films worden geproduceerd die de moeite waard zijn. Met de groei van steden is ook het filmen van wat er in die steden aan de hand is – noem het stedelijk filmisch onderzoek – over de hele wereld toegenomen.

Deze stad is een verhaal

Onafhankelijke filmmakers koppelen een persoonlijke fascinatie aan een groter stedelijk kader. Als journalisten filmen ze corrupte of eclatant foute politieke processen, als historici graven ze in archiefmateriaal om te leren van het gefilmd verleden, als kunstenaars tonen ze vervreemdende beelden van doodgewone ruimten en als antropoloog winnen ze het vertrouwen van mensen, om zo fascinerende beelden van de achterkant van de stad te tonen die je normaal niet ziet.

Dat zijn soms unieke films waarvan ik echt blij word dat ze gemaakt zijn, en ik vind dat de stad Rotterdam ook dat soort filmaandacht verdient. Deze stad is een verhaal – warm, haarscherp en vol contrasten, daar moet een beetje filmmaker toch voor warmlopen? Ter inspiratie heb ik uit de honderd films die het AFFR dit jaar vertoont drie films gekozen, waarvan ik droom dat ik daar ooit een Rotterdamse versie van te zien krijg.

1. Divine Location (Duitsland, 2014)

Jarenlang is het project Phoenix Meer in Dortmund gefilmd. Op de plaats van een oude staalfabriek wordt een groot meer met dure woningen aangelegd; het moet een goddelijke locatie worden. Maar het meer is er vooral voor de nieuwe, zorgeloze bewoners. Terecht twijfelt de bestaande gemeenschap, die afhankelijk was van de staalfabriek, wat ze nu helemaal met die investering opschieten.

Rotterdams hoofdpersoon: de Fenixlofts

In Rotterdam valt het plan voor de Fenixlofts niet in goede aarde bij de Delipleiners. Maar die protesteerders zitten er vaak zelf ook nog maar tien jaar. Van wie is het Deliplein eigenlijk? Wat zou het smullen zijn om dat proces op film te zien: de projectontwikkelaar, de overlegprocessen, de protesten, de planaanpassingen en hoe bewoners (oud en nieuw) op elkaar reageren. En dat met de ondergaande zon achter Katendrecht en de skyline van de Wilhelminapier.

2. The Land of Many Palaces (China, 2015)

Ordos in Mongolië is een leegstaande stad. Dat is de reden dat de regering actief boeren herhuisvest in de kant-en-klare appartementen in het gebied.

Rotterdamse titel: The Land of Empty Offices

De kantorendans door de stad zorgt voor flink wat lege kantoren. Niet dat je dat onmiddellijk ziet, want het wordt ook wat gecamoufleerd. Dit onderwerp snakt naar een documentaire. Hoe is die leegstand nu werkelijk ontstaan en wie zijn die beleggers die de gevolgen voelen? Volg de kantoorklerk in zijn verhuizing door de stad, film de failliete broodjeszaak en de buurman zonder buurman. En natuurlijk: de krampachtige pogingen om de onhippe kantoren weer te vullen met pop-up creatieven. Deel twee: de winkelpanden.

3. The Chinese Mayor (China, 2015)

Filmmaker Hao Zhou volgde twee jaar lang het leven en werk van de controversiële Chinese communistische burgemeester Geng Yanbo (bijnaam: Demolition Geng), die de stad Datong radicaal hervormt. Geng wil de stinkende mijnstad op de kaart zetten door de verdwenen antieke stadsmuur te herbouwen, maar daarvoor moeten maar liefst 500.000 mensen worden geherhuisvest.

Rotterdamse titel: The Rotterdam Mayor

The Rotterdam Mayor heeft een simpele taak vergeleken met Yanbo, want die half miljoen Rotterdammers zitten er gewoon, hij hoeft ze alleen aan het werk te houden. En wat zou Rotterdam nou helemaal met een herbouwde stadsmuur moeten, de Markthal beveiligen? Ahmed is bezig met lobbyen bij multinationals, stadsstrategieën bespreken met collega-burgemeesters, het oor te luisteren leggen bij de burger en de winkelier, een praatje op de buis, politici voorzitten en tenslotte thuis op de bank een gedicht voorlezen aan zijn vrouw. Vooruit, misschien is deze geschikter voor een reality-tv-serie, maar voor de rest: maken die films!

Het Architecture Film Festival Rotterdam gaat vandaag van start in Lantaren Venster en duurt nog t/m 11 oktober.

Lees meer:

Reageer of deel op Social Media

Tags:Aboutaleb, AFFR, Architecture Film Festival Rotterdam, Fenixlofts, films, Kantoren en leegstand

Sectie: Kunst & Cultuur

kaart: LantarenVenster, Otto Reuchlinweg, Kop van Zuid, Rotterdam, Nederland
Ontvang de wekelijkse Vers Beton newsletter!

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *