Kunst & Cultuur25 november 2015

Bronzen boom met levende wortels

Elevazione aan de Westersingel, van Giuseppe Penone

Sara Wiersma kijkt iedere maand naar buitenkunst voor Vers Beton. Wat betekent het en wat vinden de mensen ervan? Deze keer: een in brons gegoten boom, die nog altijd leeft.

'Elevazione' van Giuseppe Penone

Aan de Westersingel staat een boom die tegelijk ook een kunstwerk is. Het is zo sterk uitgevoerd dat hij, zeker in de zomer, nauwelijks valt te onderscheiden van de vijf échte bomen die er om heen staan. In de herfst lukt dat al beter, maar ook dan wordt de suggestie met een kunstwerk nog niet geheel gewekt. Het lijkt dan eerder een dode boomstam. Deze sculptuur, een Italiaanse boom van brons genaamd Elevazione, staat sinds 2001 in Rotterdam.

Het is een werk van Giuseppe Penone, telg van een boerenfamilie uit Garessio. In de bossen rond Turijn vond hij een omgewaaide boom. De wortels waren uitzonderlijk lang en staken ver boven de grond uit. Hierdoor was de negen meter hoge boom niet stevig genoeg in de grond verankerd geweest. Penone was er zo door gefascineerd, dat hij hem in brons liet afgieten. Elevazione was geboren.

De bronzen boomstam is door Penone samengevoegd met vijf levende bomen. De lange wortels, die als knokige vingers naar de grond rijken, lijken te zweven. Ze zijn echter bevestigd in de stammen van de vijf levende bomen. Die worden gevormd door een beuk die er al stond en vier, tegelijk met het kunstwerk geplante elzen. Sommige wortels worden gestut door stalen buizen. Het brons zal een spoor trekken in de vijf groeiende bomen. Hoe groter de bomen worden, hoe beter je het spoor zal gaan zien. De tand des tijds verbeeld: Penone’s bedoeling is dat je na jaren in de stammen van de groeiende bomen de tijd kunt aflezen.

Het werk van Giuseppe Penone wordt gerekend tot ‘arte povera’, letterlijk vertaald: arme kunst’. In de praktijk betekent dit het gebruik van eenvoudige materialen. Penone wil met zijn kunst terug naar de natuur. Hij maakt dan ook veel beelden en installaties van natuurlijke materialen – steen, planten, hout en klei. Het gaat hem om de relatie tussen mens en natuur. Zo bestaat één van zijn kunstwerken, In boom vergroeide hand (1986), bijvoorbeeld uit zijn in brons gegoten hand die een levende, jonge boomstam vastgrijpt. Door het groeien van de boom worden hand en boom uiteindelijk één. Penone’s werk handelt over groei, verandering en vergankelijkheid.

'Elevazione' van Giuseppe Penone Beeld: Bronzen boom met levende wortels

Weer eens iets anders

Vlak naast Elevazione tref ik Thomas (29): “Ik vind het mooi, vooral omdat je niet gelijk ziet dat het van brons is. Om eerlijk te zijn is het beeld me nooit eerder opgevallen, omdat het er zo echt uitziet.” Claudia (55) denkt er anders over: “Ik word er niet blij van. Vooral de paaltjes waarmee het in de grond staat, vind ik jammer, die doen er echt aan af. Ik dacht eerst dat het een echte boom was, dat is wel grappig.” Reza (36): “Ik had echt niet door dat dit geen echte boom is! Terwijl ik hier dagelijks loop. Eigenlijk heb ik ook nooit goed gekeken, haha! Leuk toch, een boom in brons, het zet iedereen op het verkeerde been.”

Veel mensen lijken niet direct te zien dat Elevazione een boom is van brons, terwijl hij toch al veertien jaar tot het straatbeeld van de stad behoort. Eigenlijk lijkt de boom zo zeer haar plek te hebben veroverd, dat voorbijgangers meteen aannemen dat deze boom bij de ‘echte’ hoort. En dat is wel weer mooi, aangezien de kunstenaar het tijdloze wilde verwezenlijken met het vergankelijke. De wortels groeien, rondom en onder het brons. De tijd zal zich onherroepelijk laten zien in de stammen van de vijf bomen eromheen. Waardoor Elevazione zal worden opgetild door de levenden.

Reageer of deel op Social Media

Tags:buitenkunst, elevazione, giuseppe penone, sculptuur en westersingel

Sectie: Kunst & Cultuur

kaart: Westersingel 103, 3015 LD Rotterdam, Nederland
Ontvang de wekelijkse Vers Beton newsletter!

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *