Voor de harddenkende Rotterdammer

Voor de bouw van Forum, het winkelcentrum tussen de Coolsingel en de Lijnbaan, wordt een deel van de Lijnbaan gesloopt. Ferrie Weeda pleit ervoor om hét icoon van de wederopbouw in zijn geheel intact te laten .

Forum-Rotterdam-001
Forum Rotterdam Beeld door: beeld: Multi Corporation bv

Deze week presenteerde vastgoedontwikkelaar Multi de aangepaste plannen voor het Forum, het nieuwe winkelcentrum tussen Coolsingel en Lijnbaan. Van het oorspronkelijke ontwerp van OMA – de ‘koopkubus’ – is weinig over. Wat in 2008 begon als een enorme kubus met ronde gaten (associatie: enorm kaasblok), werd een iets kleinere kubus met ‘verpixelde’ gaten (denk aan tetris), waarna een simpeler poortgebouw ontstond, dat in de huidige plannen is teruggebracht tot een plintgebouw met een woontorentje. Geen ‘nieuwe typologie voor de stad’, geen combinatie met bioscoop, dakpark en museum, geen multifunctioneel complex ‘in voortdurend contact met de stad’, geen ‘nieuwe kwaliteit voor het midden’ waarbij de bezoeker omhoog wordt getrokken naar het niveau tussen maaiveld en wolkenkrabbers.
Wel: de grootste Primark van Europa.

Impressie: Forum aan de Lijnbaan (OMA)

Lees meer

Van Prada naar Primark

De ambitie voor winkelcentrum Forum Rotterdam is flink naar beneden bijgeschroefd, merkt S

Ach tja, misschien wel prima zo. Je zou het bijna vergeten, maar door de bank genomen is Rotterdam niet glamourous, niet geraffineerd en zeker niet rijk. Primark vindt hier meer aftrek dan Prada, in weerwil van het hysterische geronk over de hipheid en populariteit van onze stad.
Wat niet prima is: in het huidige plan wordt een deel van de Lijnbaan gesloopt. In tegenstelling tot eerdere ontwerpen voor het Forum, worden de panden Lijnbaan 102 tot 138 ontmanteld, om in het complex te worden geïntegreerd. Ze worden opgetopt (tot 3 verdiepingen) en voorzien van een ‘spectaculaire glazen pui’. In feite blijft er niets van het oorspronkelijke ontwerp van Van den Broek en Bakema over.
Deze aantasting van de Lijnbaan is onbegrijpelijk, gezien de status van dit (steden)bouwkundig wederopbouwproject. De Lijnbaan is hét icoon van de wederopbouw, van internationale cultuurhistorische waarde. Deze winkelstraat werd daarom in 2010 tot rijksmonument uitgeroepen, inclusief de omringende flats en binnenhoven. Vanaf komend jaar – het wederopbouwjaar – zal de Lijnbaan zelfs compleet gerestaureerd worden. Robert Winkel, van Mei architecten, zal de oorspronkelijke grandeur van het complex herstellen. Recent verbouwde hij al de panden Lijnbaan 77 (JD Sports) en Lijnbaan 102 (Hollister), waarbij hij alle partijen overtuigde van de subtiele bouwkundige kwaliteit van het oorspronkelijke ontwerp. Zo werden de houten luifels teruggebracht, raampartijen open gemaakt, en grindbetonnen elementen weer zichtbaar. Knap gedaan, maar op de promotieplaatjes van Forum is het gerestaureerde pand Lijnbaan 102 verdwenen.

Forum-Rotterdam-003
Forum Rotterdam Beeld door: beeld: Multi Corporation bv

Het feit dat Lijnbaan 102-138 geen rijksmonument is, wordt als rechtvaardiging van de sloop gebruikt. In tegenstelling tot het noordelijke deel, is het stuk Lijnbaan waar Forum op aansluit inderdaad géén rijksmonument. Dit deel van de Lijnbaan, tussen Van Oldenbarneveltplaats en Binnenwegplein, kon pas in 1966 worden gerealiseerd. Vòòr die tijd stond hier het Coolsingelziekenhuis nog. In 2010 kon dit deel nog geen rijksmonument worden, omdat het nog geen 50 jaar oud was.
Het onderscheid tussen ‘monumentale’ en ‘niet-monumentale’ Lijnbaan is kunstmatig. Wat betreft functie en ontwerp sluiten de delen naadloos op elkaar aan. De ‘Forum-panden’ zijn zelfs identiek aan die op de ‘noordelijke’ Lijnbaan. In het oorspronkelijke ontwerp vertonen ook de andere panden veel overeenkomsten. Niet vreemd, want ze zijn ontworpen door dezelfde architecten. De ‘Forum-panden’ vormen bovendien de visuele verbinding met de monumenten op het Binnenwegplein. Deze panden, voorheen de warenhuizen van Ter Meulen en De Klerk, zijn óók door Van den Broek en Bakema ontworpen, in dezelfde stijl, en gepositioneerd om op de Lijnbaan aan te sluiten.
Als de huidige plannen voor het Forum doorgaan, verliest het zorgvuldig ontworpen Lijnbaan-ensemble zijn samenhang. Terwijl het ene deel van de Lijnbaan als wederopbouw-icoon wordt gerestaureerd, wordt het andere deel gesloopt voor de Primark. En dat gaat dan plaatsvinden tijdens het ‘wederopbouwjaar’… Goed bezig jongens!
Niet doen dus. De gevel handhaven, of een nieuwe gevel nauwkeurig laten aansluiten bij de stijlvolle reconstructie van de ‘monumentale’ Lijnbaan. Dus niet alleen staal en glas, maar ook hout en beton. En daarna gaan we lekker shoppen.

De sectie Stedelijke Ontwikkeling & Architectuur wordt mede mogelijk gemaakt door AIR, het Architectuur Instituut Rotterdam. (meer info)

Voordat je verder leest...

Je kunt dit artikel gratis lezen, maar wij kunnen het niet gratis maken. Vers Beton kan alleen bestaan dankzij een bijdrage van lezers. Vanaf 6 euro per maand maak jij onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk!

Nee, ik lees eerst het stuk verder

Ferrie

Ferrie Weeda

Ferrie Weeda (1977) studeerde geschiedenis en Nederlands. Zijn wieg stond aan de Coolhaven – nog steeds zijn domein. Ferrie houdt van publiek en van de stad. Hij is voorzitter van BuurtBestuurt Coolhaveneiland. Als stadsgids en schrijver deelt hij zijn betrokken en bevlogen verhalen over geschiedenis, samenleving en cultuur. Gerrit, Ferries jack-russell uit Tiel, is vernoemd naar Erasmus.

✉ ferrie@versbeton.nl

Profiel-pagina
Lees 18 reacties
  1. Profielbeeld van Karel Appel
    Karel Appel

    Slopen die hap en die verschrikkelijke flats ook. Alles beter dan deze ruimte verkwanselende ellende met expeditie straten, geen grandeur van te maken wel een mooie container terminal.

  2. Profielbeeld van Jamie
    Jamie

    Het is toch wat dat de lijnbaan dé winkelstraat is van je stad. Had zo een winkelcentrum in Capelle kunnen zijn. Rotterdam verdient na alle goede ontwikkelingen de laatste tijd echt een dikke upgrading van dit gebied.

    1. Profielbeeld van Bart W
      Bart W

      Als je het dan hebt over het dertien-in-een-dozijn karakter van de Lijnbaan: die ‘spectaculaire glazen pui’ zal het dan niet veel beter maken. Volgens mij hebben ze die zelfs al in Capelle, of in ieder geval op andere plekken waar Multi zijn winkelplinten bouwt. Volgens mij is de schrijver (en terecht) niet tegen die upgrade, maar verzet hij zich tegen de sloop van een cultuurhistorisch belangrijk gebouw voor een inwisselbare glazen gevel.
      Terugkerend thema in de hele Forum-soap is volgens mij dan ook dat de gemeente zich elke keer weer in de luren laat leggen door de gouden bergen van een slimme winkelontwikkelaar. Eerst het verhaal van Koolhaas dat werd ingewisseld door de Prada en de flagship stores, inmiddels komt Multi al weg met een ‘spectaculaire glazen pui’. Hou toch op…

      1. Profielbeeld van Ferrie Weeda
        Ferrie Weeda

        De Lijnbaan heeft zeker een upgrade nodig! Sterker nog: die upgrade staat voor volgend jaar in de planning. Dan wordt het deel dat rijksmonument is gerestaureerd, waarbij het zijn modern-luxueuze uitstraling van de jaren ’50/’60 terugkrijgt.

        Het is schizofreen om één deel van de Lijnbaan te restaureren vanwege zijn unieke waarde, en tegelijkertijd het andere deel af te breken. De plannen voor Forum saboteren een herstel van de cultuurwaarde (én luxere commerciële aantrekkingskracht) van het Lijnbaangebied als geheel.

        Bovendien is de architectuur die ervoor terugkomt bedroevend. OMA zou zich moeten schamen voor dit slappe aftreksel van een oorspronkelijk ambitieus plan. Het programma en het ontwerp zijn de naam ‘Forum’ onwaardig.

      2. Profielbeeld van Jamie
        Jamie

        @ferrie weeda
        De ‘modern-luxeuze uitstraling’ is wmb ver te zoeken

        @ferrie weeda
        ‘Het is schizofreen om één deel van de Lijnbaan te restaureren vanwege zijn unieke waarde, en tegelijkertijd het andere deel af te breken.’

        Laten we eerlijk zijn dit deel van de lijnbaan, wat vervangen zal worden door de zogenoemde spectaculaire glazen pui, is totaal niet vergelijken met het deel wat eigenlijk de ‘echte’ lijnbaan vormt (die pas vanaf de burger king begint). Het deel wat er nu vervangen gaat worden ziet er echt onbegrijpelijk droevig uit en is niet hoofdstraat waardig…

        1. Profielbeeld van Ferrie Weeda
          Ferrie Weeda

          @Jamie
          De modern-luxueuze uitstraling van de jaren ’50/’60 wordt vanaf volgend jaar teruggebracht, dus nu moet je nog goed zoeken. De panden die reeds gerestaureerd zijn, vind je op nrs 74, 77 en 102. Het betreft een restauratie/reconstructie op basis van het oorspronkelijke ontwerp. Misschien is dit ontwerp naar jouw oordeel niet modern-luxueus, maar dan verschil je van mening met legio cultuurhistorici én met het oorspronkelijke succes van de Lijnbaan als chique winkelcentrum.
          Overigens zal een vestiging van de Primark niet bijdragen aan een modern-luxueuze uitstraling van welke orde dan ook.

          @Jamie
          Het deel van de Lijnbaan dat géén rijksmonument is, is uitstekend vergelijkbaar met het deel dat wél rijksmonument is. De panden op de nrs. 102 t/m 108, die tbv Forum moeten worden gesloopt, zijn zelfs geheel IDENTIEK aan het deel van de Lijnbaan dat rijksmonument is.
          De Lijnbaan is van kop tot staart door hetzelfde architectenbureau (Van den Broek en Bakema) ontworpen in dezelfde periode. Nrs 102 t/m 108 zijn zoals gezegd identiek aan het middendeel van de Lijnbaan. Nrs. 110 t/m 138 vormen de overgang naar de architectuur van het pand HH de Klerk, een gemeentelijk monument van dezelfde architecten. Samen met de panden aan de westzijde van de Lijnbaan (deels ‘Lijnbaanplein’, nrs 101-171) is deze bebouwing een uiting van nieuwe denkwijzen van Jaap Bakema.
          Op de nrs. 101-171 is door verbouwingen en nieuwbouw een rommelig uiterlijk ontstaan. Maar dat geldt – nogmaals – niet voor de panden die voor Forum moeten worden gesloopt. Bovendien: Als de staat van onderhoud en de gevolgen van goedkope verbouwingen als uitgangspunt voor waardebepaling worden genomen, in plaats van de intrinsieke waarde, dan kun je de helft van alle (potentiële) monumenten wel slopen.

  3. Profielbeeld van Nick
    Nick

    Met alle respect voor de schrijver van dit stuk, maar de Lijnbaan is afschuwelijk. Mag dan leuk monumentale waarde hebben, maar het is gewoon echt afgrijselijk. Donkere urinesteegjes en laagbouw met nietszeggende gevels. Als geboren en getogen Rotterdammer ben ik én heel veel met mij ervoor de Lijnbaan per direct te slopen!!

  4. Profielbeeld van Jeroen
    Jeroen

    Het slopen van de Lijnbaan kan mij niet snel genoeg gebeuren. Dat gebied is dodelijk voor elke vorm van levendigheid en ziet er niet uit, zeker met al die in het zicht liggende expeditiestraten. Daarnaast voldoen de units allang niet meer aan hedendaagse standaarden, niet voor niets veranderd de korte Lijnbaan inmiddels al in een desolaat gebied.

  5. Profielbeeld van Paul
    Paul

    Primarkt moet je niet toelaten in het centrum!!! Het wordt een pauper centrum met alle Blokkers, Xenos, Kruidvat, Action, Primarkts.
    Bouwen om het bouwen slaat nergens op. Stop eens met slopen en opbouwen van het centrum!

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.

Advertentie

Logo_giraffe_01_600x500