Stedelijke ontwikkeling & architectuur27 november 2015

Forum sloopt architectuur Lijnbaan

Voor de bouw van Forum, het winkelcentrum tussen de Coolsingel en de Lijnbaan, wordt een deel van de Lijnbaan gesloopt. Ferrie Weeda pleit ervoor om hét icoon van de wederopbouw in zijn geheel intact te laten .

Forum Rotterdam Beeld: Multi Corporation bv

Deze week presenteerde vastgoedontwikkelaar Multi de aangepaste plannen voor het Forum, het nieuwe winkelcentrum tussen Coolsingel en Lijnbaan. Van het oorspronkelijke ontwerp van OMA – de ‘koopkubus’ – is weinig over. Wat in 2008 begon als een enorme kubus met ronde gaten (associatie: enorm kaasblok), werd een iets kleinere kubus met ‘verpixelde’ gaten (denk aan tetris), waarna een simpeler poortgebouw ontstond, dat in de huidige plannen is teruggebracht tot een plintgebouw met een woontorentje. Geen ‘nieuwe typologie voor de stad’, geen combinatie met bioscoop, dakpark en museum, geen multifunctioneel complex ‘in voortdurend contact met de stad’, geen ‘nieuwe kwaliteit voor het midden’ waarbij de bezoeker omhoog wordt getrokken naar het niveau tussen maaiveld en wolkenkrabbers.

Wel: de grootste Primark van Europa.

Lees ookStedelijke ontwikkeling & architectuurVan Prada naar PrimarkOpinie

Ach tja, misschien wel prima zo. Je zou het bijna vergeten, maar door de bank genomen is Rotterdam niet glamourous, niet geraffineerd en zeker niet rijk. Primark vindt hier meer aftrek dan Prada, in weerwil van het hysterische geronk over de hipheid en populariteit van onze stad.

Wat niet prima is: in het huidige plan wordt een deel van de Lijnbaan gesloopt. In tegenstelling tot eerdere ontwerpen voor het Forum, worden de panden Lijnbaan 102 tot 138 ontmanteld, om in het complex te worden geïntegreerd. Ze worden opgetopt (tot 3 verdiepingen) en voorzien van een ‘spectaculaire glazen pui’. In feite blijft er niets van het oorspronkelijke ontwerp van Van den Broek en Bakema over.

Deze aantasting van de Lijnbaan is onbegrijpelijk, gezien de status van dit (steden)bouwkundig wederopbouwproject. De Lijnbaan is hét icoon van de wederopbouw, van internationale cultuurhistorische waarde. Deze winkelstraat werd daarom in 2010 tot rijksmonument uitgeroepen, inclusief de omringende flats en binnenhoven. Vanaf komend jaar – het wederopbouwjaar – zal de Lijnbaan zelfs compleet gerestaureerd worden. Robert Winkel, van Mei architecten, zal de oorspronkelijke grandeur van het complex herstellen. Recent verbouwde hij al de panden Lijnbaan 77 (JD Sports) en Lijnbaan 102 (Hollister), waarbij hij alle partijen overtuigde van de subtiele bouwkundige kwaliteit van het oorspronkelijke ontwerp. Zo werden de houten luifels teruggebracht, raampartijen open gemaakt, en grindbetonnen elementen weer zichtbaar. Knap gedaan, maar op de promotieplaatjes van Forum is het gerestaureerde pand Lijnbaan 102 verdwenen.

Forum Rotterdam Beeld: Multi Corporation bv

Het feit dat Lijnbaan 102-138 geen rijksmonument is, wordt als rechtvaardiging van de sloop gebruikt. In tegenstelling tot het noordelijke deel, is het stuk Lijnbaan waar Forum op aansluit inderdaad géén rijksmonument. Dit deel van de Lijnbaan, tussen Van Oldenbarneveltplaats en Binnenwegplein, kon pas in 1966 worden gerealiseerd. Vòòr die tijd stond hier het Coolsingelziekenhuis nog. In 2010 kon dit deel nog geen rijksmonument worden, omdat het nog geen 50 jaar oud was.

Het onderscheid tussen ‘monumentale’ en ‘niet-monumentale’ Lijnbaan is kunstmatig. Wat betreft functie en ontwerp sluiten de delen naadloos op elkaar aan. De ‘Forum-panden’ zijn zelfs identiek aan die op de ‘noordelijke’ Lijnbaan. In het oorspronkelijke ontwerp vertonen ook de andere panden veel overeenkomsten. Niet vreemd, want ze zijn ontworpen door dezelfde architecten. De ‘Forum-panden’ vormen bovendien de visuele verbinding met de monumenten op het Binnenwegplein. Deze panden, voorheen de warenhuizen van Ter Meulen en De Klerk, zijn óók door Van den Broek en Bakema ontworpen, in dezelfde stijl, en gepositioneerd om op de Lijnbaan aan te sluiten.

Als de huidige plannen voor het Forum doorgaan, verliest het zorgvuldig ontworpen Lijnbaan-ensemble zijn samenhang. Terwijl het ene deel van de Lijnbaan als wederopbouw-icoon wordt gerestaureerd, wordt het andere deel gesloopt voor de Primark. En dat gaat dan plaatsvinden tijdens het ‘wederopbouwjaar’… Goed bezig jongens!

Niet doen dus. De gevel handhaven, of een nieuwe gevel nauwkeurig laten aansluiten bij de stijlvolle reconstructie van de ‘monumentale’ Lijnbaan. Dus niet alleen staal en glas, maar ook hout en beton. En daarna gaan we lekker shoppen.

De sectie Stedelijke Ontwikkeling & Architectuur wordt mede mogelijk gemaakt door AIR, het Architectuur Instituut Rotterdam. (meer info)

Lees meer:

Reageer of deel op Social Media

Tags:Forum Rotterdam, Lijnbaan, monument, Monumentenbeleid, Multi vastgoed, sloop en sloopdebat

Sectie: Stedelijke ontwikkeling & architectuur

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *