Voor de harddenkende Rotterdammer

Wie de kaart van Rotterdam erbij pakt, merkt dat Charlois en Katendrecht vlak bij elkaar liggen. Is het dan niet logisch om deze twee wijken op Zuid met elkaar te verbinden?
Dat moeten de mensen van Stedelinks010 ook gedacht hebben. Voor hen is de verbinding een ontbrekende schakel in het aanbod van wandel- en fietsroutes rondom de stadshavens, het stedelijk panorama en tussen de noord- en zuidoevers van de Nieuwe Maas.
Stedelinks010 is een samenwerkingsverband van kunstenaars en maatschappelijke instellingen dat in 2011 een prijsvraag won die uitgeschreven was door het toenmalige Pact op Zuid – de voorloper van het huidige nationaal programma. Zo verwierf het budget om Rotterdam-Zuid meer kunst en cultuur te bieden. Dit wordt gedaan met de zogenoemde ‘Investeringscampagne voor mede-eigenaarschap van de stad’.
De campagne is bedoeld om bewoners op Zuid te stimuleren activiteiten te ontplooien waar de stad wat aan heeft. Tot aan 2020 onderneemt Stedelinks010 diverse projecten om Zuid in haar kracht te zetten of beter aan te laten haken bij ontwikkelingen op de noordoever.
Verreweg het meest in het oog springende project van Stedelinks010 is VeerpontZuid, een verbinding over water tussen Charlois en Katendrecht. De plannen voor het pontje zijn zeer concreet. Alleen het geld ontbreekt nog. Op de Coolsingel wordt er dan ook actief voor gelobbyd.

VeerpontZuid Charlois
Zicht op Katendrecht vanaf Charlois Beeld door: beeld: Rosanne Dubbeld

De Hef verslepen

Het begon allemaal met het plan voor een ‘Verbinding tussen Charlois en Katendrecht’, in 2013. Als burgerinitiatief werd dit ingediend in de Rotterdamse gemeenteraad om de stedelijke bereikbaarheid te verbeteren, woon-werkverkeer te verduurzamen en uitwisseling tussen scholen in Charlois en op Katendrecht mogelijk te maken.
Voor de nieuwe oeververbinding was geen voorkeursvariant: behalve een veerdienst werd ook voorgesteld De Hef naar de Maashaven te verslepen of een nieuwe stadssnelweg (!) over de Maas aan te leggen. Het toenmalige stadsbestuur zag potentie in eerstgenoemde idee. Dit bleek het startschot voor VeerpontZuid.
VeerpontZuid is in de eerste plaats een investering in de bereikbaarheid. Eerder werd geopperd dat de pont een welkome aanvulling is op de bestaande oeververbindingen per brug en tunnel. Als vanaf 2017 de Maastunnel twee jaar dicht gaat voor een grondige renovatie wordt VeerpontZuid wellicht ook echt noodzakelijk. Hoewel weinig inwoners van Charlois momenteel gebruik maken van de verbinding onder water.

Nooit naar overkant

Kamiel Verschuren, mede-oprichter van Stedelinks010, initiatiefnemer van VeerpontZuid én geëngageerd inwoner van Charlois, pleit daarom voor een verbinding die de mensen wél in beweging brengt. “Zestig procent van de kinderen hier is nog nooit aan de andere kant van de Maas geweest. Het pontje is daarom ook een investering in laagdrempelig vervoer. Vervoer voor iedereen.”
Dit dient het woon-werkverkeer, maar faciliteert ook een nieuwe vorm van recreatie. De veerpont maakt een nieuwe route naar het centrum mogelijk, zonder plichtmatig rondom de Maashaven te hoeven gaan. Eenmaal op de Kaap bereik je via de Rijnhavenbrug al lopend of fietsend de Wilhelminapier. Daarna ligt de stad aan je voeten.
Maar de fysieke component is slechts een deel van het verhaal. VeerpontZuid is ook een impuls voor het sociaal-culturele klimaat op de linker Maasoever, vindt Stedelinks010. Enkele voorbeelden illustreren die stelling.
Op de veerpont delen reizigers hun ervaringen, belevenissen en verhalen. Het plan bestaat om radio-uitzendingen te maken vanaf de veerpont, zogezegd om de ‘Rotterdamse stemming’ te peilen. En Stedelinks010 is van plan de veerdienst aan een ander project te koppelen. Paviljoen … aan het Water, “een eerste publieke plek aan het waterfront van Charlois”, aan de Maashavenkade achter de leegstaande afvalcentrale (vanaf 2017 omgetoverd in Speelstad Rotterdam), wordt in de toekomst mogelijk voorzien van een aanlegsteiger. In het paviljoen wordt samen gekookt en gegeten, met een programmering die ruimte biedt aan tentoonstellingen, presentaties en artists in residence. Om te vieren wat Zuid Zuid maakt.

Betrokkenheid Zuid laag

De investeringscampagne op Zuid lijkt geen overbodige luxe. Verschuren betoogt namens Stedelinks010 dat de betrokkenheid op Zuid achter blijft bij de rest van de stad. Bovendien zijn Zuiderlingen structureel lastig te mobiliseren. “Van heel Nederland zijn de inwoners van Rotterdam-Zuid het moeilijkst te bereiken. Ze openen hun post niet, nemen de telefoon niet op, doen de deur niet open.”
Daarnaast weten bewoners op Zuid de rechter Maasoever maar moeilijk te vinden. Hoe maak je deze bewoners dan mede-eigenaar van de veerdienst? Stedelinks010 vroeg aan bezoekers van haar website hoe de pont moest gaan heten. Ruim vier honderd suggesties kwamen binnen, zoals Chardrecht en Vaarlois, maar ook Hoerensloep en Kaatje Tippel. Historisch bewustzijn kan de indieners van deze namen niet worden ontzegd.
Online deelname is natuurlijk vrijblijvend. Een enquête over nut en noodzaak van een veerdienst tussen Charlois en Katendrecht geldt daarom als belangrijk instrument voor het meten van lokaal draagvlak. Uiteindelijk hebben een kleine negenhonderd respondenten de enquête ingevuld, die in een oplage van 25.000 stuks huis aan huis werd verspreid in de wijken van Charlois.
Aansluitend zijn er op strategische locaties zoals supermarkten, bij winkelcentrum Zuidplein en voor de fietsersingang van de Maastunnel flyers uitgedeeld om mensen eraan te herinneren de enquête in te vullen. Verschuren wilde zeker weten dat iedereen in die mogelijkheid werd gesteld. Toch zijn het bij een laag reactiepercentage vaak de voorstanders die de moeite nemen zo’n enquête in te vullen. Response bias, in de techniek van statistisch onderzoek. Je kunt je afvragen of dat hier aan de orde is.

VeerpontZuidKatendrecht
Zicht op Charlois vanaf Katendrecht Beeld door: beeld: Rosanne Dubbeld

Resultaten peiling

Uit de enquête kan het volgende worden opgemaakt. Het overgrote deel van de respondenten denkt gebruik te gaan maken van de nieuwe veerdienst en ziet het als een goed alternatief voor een dichte Maastunnel – blijkens de enquête veruit de meest gebruikte oeververbinding. Opvallend: meer dan tachtig procent van de respondenten geeft aan het pontje te gebruiken in het weekeinde, overdag.
Zij gaan vast niet allemaal naar hun werk. Bijna de helft van de respondenten stelt in de enquête dat eventuele vervoerskosten een belemmering vormen. Geen zin om te betalen, of toch een smalle beurs? Stedelinks010 heeft becijferd dat er per jaar ruim anderhalve ton nodig is voor een gratis oversteek van zes uur per dag, vijf dagen per week. Dit overstijgt ruimschoots het budget dat bij de stichting nog op de plank ligt. En dus moet er iemand bijspringen.
Onlangs heeft Verschuren de resultaten van de enquête aangeboden aan wethouder Langenberg, die mobiliteit in zijn portefeuille heeft. In de behandeling van een voorstel voor beter vervoer via het water heeft de wethouder zich voorzichtig enthousiast getoond over VeerpontZuid, maar betwijfelt of het valt te betalen. Er moet water door de Maas, zoals het heet. Wellicht valt er binnen het kredietvoorstel voor renovatie en restauratie van de Maastunnel, à raison van €262 miljoen, nog wel wat los te peuteren. Bovendien heeft de gemeenteraad in de afgelopen jaren met moties de wethouder aangespoord het idee voor een veerpont te ondersteunen.
In het burgerinitiatief ‘Verbinding tussen Charlois en Katendrecht’ werd gesteld dat je in Rotterdam niet goed kunt dwalen, de “highlights vragen erom aaneengeregen te worden”. Highlights zoals de Maastunnel, Veerhaven, Erasmusbrug, Wilhelminapier, SS Rotterdam. Wellicht kan het Charloisse Hoofd hier in de toekomst aan worden toegevoegd? Met VeerpontZuid wordt een nieuwe brug geslagen, wordt het stedelijk panorama voltooid. Maaswater als verbindend element.

De sectie Stedelijke Ontwikkeling & Architectuur wordt mede mogelijk gemaakt door AIR, het Architectuur Instituut Rotterdam. (meer info)

Voordat je verder leest...

Wij kunnen alleen bestaan dankzij support van lezers. Help jij ons om onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk te blijven maken? Vanaf 6 euro per maand ben je supporter!

Nee, ik lees eerst het stuk verder

dscf1653

Jaap Rozema

Auteur

Jaap Rozema (1983) schrijft over wetenschap en economie. Hij probeert niet om het wetenschappelijke verhaal te ontdoen van al haar vooronderstellingen, maar juist te betogen dat deze bijdragen aan waarheidsschepping. Tevens is hij fractiemedewerker bij de Partij voor de Dieren in Rotterdam.

Profiel-pagina
Rosanne Dubbeld

Rosanne Dubbeld

Rosanne Dubbeld (1987) is psycholoog en fotograaf, en combineert die twee identiteiten graag in haar werk en privéleven. Denk aan het fotograferen van ‘mens en gedrag’, of series als ‘hoe kijken verschillende mensen naar hetzelfde kunstwerk?’ Momenteel maakt ze buiten Vers Beton websites voor mensen met autisme. Verder kun je haar verblijden met spannende kunst en pure chocola.

Profiel-pagina
Lees 4 reacties
  1. Profielbeeld van L van Heel
    L van Heel

    De waterbus een extra stop laten maken bij het Charloise Hoofd lijkt mij de ideale oplossing…..
    de bus stopt nu aan de overkant…alles ligt er al…ik snap gewoon niet dat deze voor de handliggende oplossing al lang niet is toegepast……wie bepaalt dat?

  2. Profielbeeld van Mike
    Mike

    Fietsen van de Doklaan naar de Rijnhavenbrug is 10 minuten en van de Maastunnel naar de SS Rotterdam 15 minuten. Okay de route is niet al te aantrekkelijk maar kom daar maar eens met een pontje onder.

    Wat betreft lopen is het wel een verbetering maar ik voorzie zeer weinig mensen die van de SS Rotterdam of de Rijnhavenbrug m.b.v. de pont naar Charlois lopen.

    Wat mij betreft is het geld voor een veerpont beter besteed aan het verbeteren van fietsroutes of verder doorsparen voor een brug i.p.v een pont.

  3. Profielbeeld van Frederique.
    Frederique.

    Waarom niet gewoon de waterbus een extra stop laten maken? Dat lijkt je een me een stuk goedkoper. Die vaart toch al?
    Ik maak heel veel gebruik van de waterbus en woon zelf op Katendrecht. Het gaat heel snel. Eigenlijk vind ik dat er nog meer stops moeten komen, bijvoorbeeld bij het maritiem museum, nog dichter bij de stad.

    1. Profielbeeld van Mike
      Mike

      Als er meer waterbus stops komen dan gaat het steeds minder snel.

      Dat is een van de redenen waarom in de stad de fiets bijna altijd sneller is dan de bus.

Om te reageren moet je ingelogd zijn. Inloggen kan je hier. Als je nog geen account hebt meld je nu aan als supporter of maak hier een gratis reageerdersaccount aan.

Advertentie

Logo_giraffe_01_600x500