Stedelijke ontwikkeling & architectuur3 december 2015

Grootstedelijke woonwensen op kleine schaal

Rotterdam blijft groeien. Drie genomineerde projecten voor de Rotterdam Architectuurprijs geven inzicht in de woonwensen van deze nieuwe generatie stadsliefhebbers. Van cabriodak tot klushuis.

Het Cabriohuis
Het 'Cabriohuis' van Nadine Roos en Bart Cardinaal heeft een elektrisch bedienbaar serredak Beeld: Frank Hanswijk

Wie bij Nadine Roos en Bart Cardinaal op bezoek komt, loopt twee trappen op. Eerst een dubbele watervaltrap met zwarte wanden beplakt met fluorescerende roze stippen – ‘een kunstwerk van VollaersZwart’ – dan een kleinere, op maat gemaakte houten hoektrap die naar de zolderetage leidt. “Vroeger waren hier de slaap- en badkamer. Door het schuine dak en de kleine dakramen kwam er nauwelijks licht naar binnen”, vertelt Cardinaal die is opgeleid als architect en samen met Roos het ontwerpbureau HUNK-design vormt.

Daktuin

Hoe anders is dat nu. De zolderverdieping met krappe hokjes is gepromoveerd tot één grote, open ruimte met keuken, eet- en zitkamer waar het licht van alle kanten naar binnen stroomt. Aan de voorgevel is de schuine dakconstructie intact gebleven, terwijl de ruimte eronder is getransformeerd tot een erker met knusse zitkuil. Cardinaal wijst naar een driehoekig venster in één van de hoekpunten: “Ik wilde daar per se een raam om de torens van Nationale Nederlanden te kunnen zien. Voor mij is de skyline namelijk één van de pluspunten van wonen in Rotterdam.”

De overzijde biedt een totaal ander – ‘haast dorps’ – uitzicht: een rijtje puntdaken van 19e-eeuwse huizen en een kerktoren. Hier heeft de puntkap plaatsgemaakt voor een breed dakterras met transparante overkapping die elektrisch met een druk op de knop opent en sluit. De zijwanden kunnen handmatig worden ingeklapt. De ontwerpers noemen de flexibele ‘serre’ hun Cabriohuis, een verrassende vondst waarvoor ze zijn genomineerd voor de Rotterdam Architectuurprijs 2015.

“Ik wilde daar per se een raam om de torens van Nationale Nederlanden te kunnen zien”

“Even hebben we overwogen om te verhuizen”, zegt Roos. Ze zit aan de lange eettafel die is gemaakt van balken afkomstig van het oude dak. “Een tuin stond hoog op ons wensenlijstje, maar we wilden daarvoor niet naar de andere kant van de stad verkassen. Wat betreft de wijk zaten we al goed op onze plek. Uiteindelijk besloten we daarom om de bovenwoning die we al enkele jaren huurden te kopen en te verbouwen.” Nu hebben ze alles wat ze wensten, in hun vertrouwde Provenierswijk: meer licht en lucht, een tuin annex buitenspeelplek voor hun dochter én de stadsdriehoek op loopafstand.

Roos en Cardinaal zijn niet de enigen die de stad verkiezen boven een dorp of randgemeente. Uit onderzoek blijkt dat de bevolking in grote steden groeit doordat meer jongeren naar de stad trekken en daar blijven, ook als ze eenmaal een gezin hebben gesticht. Alleen de ruime gezinswoningen met tuin liggen niet altijd voor het oprapen.

Vergeten ‘gaatjes’

Het herenhuis op Noordereiland, ontworpen door Kühne & co, vult een van de 'vergeten gaatjes' op Beeld: Frank Hanswijk

Een tuin op hoogte kan dan uitkomst bieden, vindt ook Paul Lageschaar van Kühne & Co. Dit Rotterdamse architectenbureau heeft zich de laatste jaren gespecialiseerd in het opvullen van vergeten ‘gaatjes’ in het centrum, veelal door hoogwaardige stadswoningen mét daktuin. Exemplarisch is het herenhuis op Noordereiland (eveneens genomineerd voor de Rotterdam Architectuurprijs) dat is ingeklemd tussen het talud van de Hef en een stel 19e-eeuwse panden.

“Het kavel is nog geen 5 meter breed en 14 meter diep, maar doordat het huis naar boven toe breder wordt, is het woonoppervlakte ruim 240 vierkante meter”, vertelt Lageschaar die het huis ontwierp voor een particuliere opdrachtgever en zijn gezin. “De indeling is hierop afgestemd: op de begane grond is parkeerplek, daarboven bevinden zich de slaapkamers en op de bovenste verdieping is een royaal woonvertrek. Het dak is één groot terras met fantastisch uitzicht over de stad.”

Maatpak

Lageschaar noemt het huis ‘een haute-couturewoning voor stadsliefhebbers die iets te besteden hebben’. “En een lange adem hebben”, voegt hij eraan toe. “Want het bouwen van zo’n maatpak op een onconventionele locatie vraagt nu eenmaal meer tijd dan catalogusbouw. Het goede nieuws is dat de gemeente de lege restplekken in de stad ook liever gevuld ziet. Al in 2012 is daarom het ‘Klein en Fijn loket’ in het leven geroepen. Architecten en particulieren die een vergeten ‘gaatje’ in de binnenstad scouten, kunnen hier aankloppen met hun plannen voor kleinschalige woningbouw.”

Verdichting in de binnenstad levert veel op, vindt Lageschaar. “Meer mensen in de stad betekent meer ogen op straat en meer draagvlak voor voorzieningen, wat leidt tot meer reuring en bedrijvigheid.”

Bolwerk van bedrijvigheid

Ashley Nijland maakte het kopblok aan de Pretorialaan tot een bolwerk van creatieve bedrijvigheid Beeld: Frank Hanswijk

Een andere strategie om de stad te verlevendigen, is het aantrekken van ondernemende types die begaan zijn met hun omgeving. Zo iemand is Ashley Nijland, mede-oprichter en eigenaar van RAAF (Rotterdam, Art, Adventure & Food). Samen met haar compagnon Elke Donders runt zij een lunchroom, cultureel podium en beheert ruimte voor verhuur in de Maassilo. Onder de vleugels van RAAF is hier ook het informatiepunt van Zuid (DITISZUID) gevestigd.

In 2012 benaderde woningcorporatie Vestia haar met de vraag of ze een kluswoning in het kopblok aan de Pretorialaan wilde huren. “Het is een prachtig pand in mijn favoriete Afrikaanderwijk en op steenworp afstand van RAAF, dus daar hoefde ik niet lang over na te denken. Dat ik de woning naar eigen smaak mocht indelen en afwerken was een grote plus.”

Na een half jaar intensief klussen is het kopblok, een ensemble van zes panden, getransformeerd tot een bolwerk van creatieve bedrijvigheid. In de plint huizen jonge ondernemers, daarboven wonen Nijland, haar vrienden en collega’s. “Iedereen heeft er zijn of haar droomhuis van gemaakt. Zo hebben mijn buurjongens, twee animatoren en een illustrator, een podium midden in de woonkamer gebouwd en ik heb een slaapkamer met badkamer-en-suite, inclusief douche met dakraam.”

“De stad blijft ons verrassen, elke dag opnieuw”

Verliefd

Het liefst blijft Nijland voor altijd in het huis wonen, maar ze is verliefd en het appartement is niet groot genoeg voor twee. “Zodra de benedenbuurman verhuist, maak ik van mijn en zijn etage één grote woning. Al moet ik eerst natuurlijk afwachten of ik de woning van Vestia mag overkopen.” Mocht haar plan mislukken, dan denkt ze er niet over om uit de stad te vertrekken. “In de stad verveel je je nooit. Als je de voordeur achter je dicht trekt, ligt de wereld aan je voeten. Bovendien wordt Rotterdam steeds leuker! Neem Zuid, daar gebeurt van alles. We moeten er alleen voor waken dat de oorspronkelijke, vaak minder koopkrachtige, bewoners door al die nieuwe ontwikkelingen niet worden weggedrukt.”

Ook Nadine Roos en Bart Cardinaal zijn niet van plan om ooit nog te verhuizen. “Iemand vroeg me laatst of het huis door de verbouwing in waarde is gestegen”, vertelt Roos. “Daar had ik tot dan toe helemaal niet over nagedacht. Verkopen? Misschien als we héél oud zijn en niet meer zelfstandig de trappen op en af kunnen lopen, maar voorlopig zitten we hier goed. De stad blijft ons verrassen, elke dag opnieuw.”

Stem!Stemmen op de genomineerden voor de Rotterdam Architectuurprijs kan nog tot 5 decemberEen stem uitbrengen kan op deze plek

De sectie Stedelijke Ontwikkeling & Architectuur wordt mede mogelijk gemaakt door AIR, het Architectuur Instituut Rotterdam. (meer info)

Lees meer:

Reageer of deel op Social Media

Tags:bouwen, particulier opdrachtgeverschap, Rotterdam Architectuurprijs en wonen

Sectie: Stedelijke ontwikkeling & architectuur

kaart: Klein Coolstraat 25b, Rotterdam, Nederland

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *