Stedelijke ontwikkeling & architectuur8 december 2015

‘Slimme stad’ heeft nog wat lobbywerk nodig

Rotterdam is uitgeroepen tot één van twintig ‘Smart Cities van 2015′ door The New Economy. Wat houdt dat in, een smart city? Waarom wordt Rotterdam alom bejubeld? En wat merken we hiervan in ons dagelijks leven?

Waterplein
Het Waterplein kan bij regenoverlast 1,7 miljoen liter water bergen Beeld: Frank Hanswijk

Vers Beton interviewde eerder directeur Stadsontwikkeling Paula Verhoeven over haar rol en de grote opgaven waar Rotterdam de komende tijd voor staat. Ze mocht drie opgaven uitlichten. Dat zijn: ‘Stuur Digitalisering’, ‘Sluit Kringlopen’ en ‘Transformeer Energievoorziening’. Vandaag de eerste: ‘Stuur Digitalisering’.

Onze sociale sfeer is in rap tempo vergroeid met de digitale ruimte sinds we overal toegang hebben tot informatie en kunnen zoeken naar mensen, plekken en diensten. Dit alles wordt geschaard onder de noemer smart city en is van grote invloed op het dagelijks leven en onze omgeving. Online winkelen verandert bijvoorbeeld de winkelgebieden in en om de stad. Het ‘nieuwe werken’ transformeerde de vraag naar kantoorruimte en het gebruik van openbare ruimte en door robotisering en 3d-printen keert mogelijk de maakindustrie terug naar de steden.

Open data

Door alle beschikbare data vormt de stad een steeds beter informatiesysteem. Onderzoekers kunnen aan de hand van grootte en populatie steeds betere voorspellingen doen over het wel en wee van steden: hoeveel infrastructuur er nodig is, hoe de gezondheid is en zelfs hoe hard we lopen. We staan nog aan de vooravond van grootschalige toepassing en toegankelijkheid van deze ruimtelijke informatie, door bijvoorbeeld open data projecten.

Een smart city gaat om meer dan digitalisering op zich. Technologie is één van de instrumenten om de stad te verbeteren, door nieuwe manieren van samenwerking en nieuwe vormen van sociale interactie. Er zijn legio manieren waarop Rotterdam de stad met technologie ‘slimmer’ maakt.

Technologie is één van de instrumenten om de stad te verbeteren

Zo wordt er bijvoorbeeld gewerkt met sensoren in papiercontainers die checken hoe vol ze zijn, zodat ze minder vaak of juist vaker geleegd moeten worden. Ook is er ‘slimme’ verlichting die alleen aangaat als er beweging in de buurt is. Een deel van deze vernieuwingen gebeurt bijna buiten ons blikveld om. We merken wellicht alleen dat de papierophaaldienst minder vaak de straat blokkeert.

Waterplein

Een gebied waar Rotterdam zich misschien wel het meest als smart city profileert, is de wateraanpak. In de dichtbevolkte stad neemt de wateroverlast toe. Regenval wordt incidenteel steeds heftiger, wat voor capaciteitsproblemen zorgt voor riolering en singels. Met het ‘waterplein’ op het Benthemplein, voor de deur van het Hofpleintheater, wordt goed zichtbaar wat er verandert.  Een voorbeeld van de combinatie van nieuwe technologie, de samenwerking tussen gemeente, bedrijfsleven en burger die Aboutaleb bepleit en een innovatieve benadering.

Bij mooi weer is er op dit plein ruimte voor de jongeren uit de buurt, bij zware regenval vangen de bassins het regenwater van het plein en de daken op en is het een ‘waterplein’, met bergingsruimte voor 1,7 miljoen liter water. Ook op andere plekken zijn er in Rotterdam vernieuwende oplossingen om water op te vangen. Bijvoorbeeld extra waterbergingen in nieuwe bouwwerken, groene daken en een kenniscentrum voor drijvend bouwen. Hiermee is Rotterdam voorloper en inspiratiebron geworden voor andere steden.

Regenradar

Daarnaast is Rotterdam één van de vier pilotsteden voor het project RainGain. Op de dak van Delftse Poort (het ‘Nationale Nederlanden gebouw’) staat een regenradar die vele malen nauwkeuriger is dan de buienradar die wij allemaal kennen en die het lokale neerslagpatroon in kaart brengt. Door de nauwkeurige informatie die wordt verzameld, kan beter ingespeeld worden op neerslagpatronen en wateroverlast voorkomen worden.

Om ook inwoners te laten zien dat zij in een slimme stad leven heeft Rotterdam nog wat lobbywerk te doen

Het is zonde, vindt Paula Verhoeven, dat veel van de dingen die Rotterdam een smart city maken, weinig inzichtelijk zijn voor de Rotterdammers. Digitalisering en smart city zijn vrij ongrijpbare begrippen. Om ook de bewoners van een stad te laten zien dat zij in een slimme stad leven en dat de stad keihard werkt aan het oplossen van problemen door middel van slimme technologie en samenwerking, heeft Rotterdam nog wel wat communicatie en lobbywerk te doen. Zodat we niet alleen op de internationale ranglijstjes staan, maar ook lokaal trots kunnen zijn.

De tijd van de grote Nota’s van het Rijk is voorbij – de ruimtelijke inrichting is een samenwerkingsproces tussen veel verschillende partijen geworden. 2015 is het Jaar van de Ruimte, het jaar waarin het Ministerie van Infrastructuur en Milieu, samen met een scala aan partijen, kijkt naar de toekomstige inrichting van Nederland. Wat zijn de grote opgaven van de komende 25 jaar en hoe gaan we deze aanpakken? Als startschot van het Jaar van de Ruimte maakte Vereniging Deltametropool de publicatie Maak Ruimte, met daarin twaalf onvermijdelijke opgaven.

De sectie Stedelijke Ontwikkeling & Architectuur wordt mede mogelijk gemaakt door AIR, het Architectuur Instituut Rotterdam. (meer info)

Lees meer:

Reageer of deel op Social Media

Tags:digitalisering, smart city, stadsontwikkeling, technologie en waterplein

Sectie: Stedelijke ontwikkeling & architectuur

kaart: Benthemplein, Watersquare, Simonstraat, Agniesebuurt, Rotterdam, Nederland

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *