Voor de harddenkende Rotterdammer

Politici maken gretig gebruik van enquêtes, peilingen en ander politiek meetspul om hun gelijk te onderstrepen. Maar met de uitslag van een referendum valt niet te marchanderen. Peter van Heemst hoopt dat er meer komen.

Peter
Peter van Heemst Beeld door: beeld: Jeroen Van de Ruit

Waar blijft het toch? Het voorstel van D66 en Leefbaar Rotterdam om een referendum te houden over de opvang van vluchtelingen in Rotterdam. Peilingen? Enquêtes? Onderzoeken? Politici zijn er dol op. En dus zijn ze er in alle soorten en maten. Van een handtekeningenactie tot een heus referendum. Ook de Rotterdamse dames en heren raadsleden lusten er pap van. Om de haverklap voeren ze actie om mijn standpunt of handtekening los te peuteren. En ik? Ik doe er graag aan mee.
De ene keer vraagt GroenLinks om te stemmen voor of tegen de aanleg van rijksweg A13-A16. Een volgende keer stelt de VVD een meldpunt in waar ik mijn klachten over smerige en vuile straten kwijt kan. De PvdA wil graag mijn handtekening onder een petitie tegen het wegbezuinigen van Jeugdvakantieland. En dankzij D66 kon ik – en alle andere Rotterdammers van 12 jaar en ouder met mij – stemmen over de besteding van heel veel geld aan een wandelbrug of ijsbaan. En nu, nu wil de SP handtekeningen ophalen voor een referendum over het drieste plan in onze stad twintigduizend goedkope huurwoningen te slopen.
Ze zijn er dol op. Tenminste, als de lokale politici de peiling, enquête, het meldpunt of weet ik wat kunnen gebruiken om hun eigen inhoudelijke punt goed duidelijk te maken. En dus wordt de eigen achterban vaak in stilte opgetrommeld om massaal te gaan stemmen, zodat de actie geen fiasco wordt. Want stel dat een overweldigende meerderheid in de enquête van GroenLinks voor de aanleg van dat nieuwe stukje rijksweg had gestemd, zou ze dan echt à la minute van standpunt zijn veranderd? En wat als niemand, maar dan ook niemand de petitie van de PvdA had gesteund, zouden de Rotterdamse sociaaldemocraten dan zonder morren de bezuiniging op een groot kinderfestijn hebben geaccepteerd?
Met zo’n politieke actie is niks mis. Maar vaak is het niet meer dan een hulpmiddel om het eigen gelijk te onderstrepen. Iedereen doet maar wat. Iedereen rommelt maar wat. Iedereen bedenkt maar wat. Eigenlijk – maar nu zeg ik het wel erg oneerbiedig – zijn al die peilingen niet meer dan een politiek speeltje.

Bij een referendum ligt dat anders. Rotterdam heeft er een heuse verordening voor gemaakt. De spelregels zijn dus duidelijk. Het verloop is controleerbaar. Aan de uitslag valt niet te morrelen. Toch is het meer dan twintig jaar geleden dat de Rotterdammers in een referendum hun mening konden geven: 7 juni 1995. De opkomst was hoog, de uitslag overtuigend: ruim 86 procent wees het plan van burgemeester Peper af om Rotterdam op te laten gaan in een stadsprovincie.
Nog één keer leken die spannende tijden terug te keren. In 2008 wilden Leefbaar Rotterdam en een deel van de PvdA een referendum over de nieuwe burgemeester. Het voorstel sneuvelde omdat referendumpartij D66 het verrassend genoeg niet zag zitten de Rotterdammers daarover een beslissende stem te geven.
Nu, na een winterslaap van twintig jaar, lijkt het referendum te zijn herontdekt. De SP wil er een gaan houden over de grootschalige sloopplannen van het stadsbestuur. Twintigduizend betaalbare woningen moeten tegen de vlakte. De eerste stap is het ophalen van voldoende handtekeningen van Rotterdammers die zo’n volksraadpleging zien zitten. En als er een schaap over de dam is? Dan volgen er meer. Hoop ik. Want waarom peilt de ChristenUnie wel mijn mening over ‘De bochtafsnijding van de Delftse Schie’, maar niet over het nieuwe Feyenoordstadion of de opvang van asielzoekers? Waarom wil Leefbaar Rotterdam mij wel strikken voor een landelijk referendum over samenwerking met de Oekraïne, maar niet over de werkelijk belangrijke vragen in mijn eigen stad? Dus kom maar op, SP, D66, Leefbaar Rotterdam, ChristenUnie en GroenLinks. Serieuze vragen verdienen meer dan een ludieke peiling, snelle enquête, makkelijke handtekeningenactie of partijpolitiek meldpunt.

Voordat je verder leest...

Vers Beton heeft jouw support nodig! Wij kunnen alleen blijven bestaan dankzij support van lezers. Maak jij onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder

peter-van-heemst

Peter van Heemst

Peter van Heemst was Staten-, Tweede Kamer-, gemeenteraadslid en in 2006 lijsttrekker van de PvdA in Rotterdam. Tegenwoordig is hij onder meer politiek analist van Vers Beton.

Profiel-pagina
Jeroen van de Ruit kopie

Jeroen Van de Ruit

Illustrator

Profiel-pagina
Lees 27 reacties
  1. Profielbeeld van Henk
    Henk

    Die GroenLinks-jongeren zijn tegen referenda, bijvoorbeeld dat referendum inzake Oekraiene (http://www.volkskrant.nl/opinie/red-de-democratie-ga-niet-stemmen-voor-geenpeil-referendum~a4154840/). Ze roepen zelfs op om dat referendum te frustreren door niet te gaan stemmen.

    Men roept dat het Associatieverdrag met Oekraiene te complex is om bij wijze van referendum aan burgers voor te leggen. Wat men in Den Haag en in de media echter niet altijd goed beseft, is dat die burger gemiddeld genomen hoger opgeleid is dan de gemiddelde politicus en al helemaal hoger opgeleid dan de gemiddelde journalist.

    Als je dan vraagt wat voor onderwerpen dan wel geschikt zouden zijn om bij wijze van referendum aan de domme burger voor te leggen, roept men steevast ‘snelwegen!’ Ook in het stuk hierboven (A13-A16). Maar hebt u zich wel eens verdiept in de vele m.e.r.-rapportages die in het kader van Tracé-besluiten worden opgesteld? In de fijnstofproblematiek, de Flora en Fauna wet, bodemgesteldheid etc.?

    Tracé-besluiten zijn nog 500 maal ingewikkelder dan associatievedragen.

    Dan: sloopplannen van het bestuur. Ook dat is vele malen complexer dan een associatieverdrag. Aan het slopen van panden en wijken liggen dikke stapels onderzoeken ten grondslag, financiele onderbouwingen, stichtingskostenoverzichten, architectonische onderzoeken etc..

    Nee, politici houden niet van burgers. En hoewel die burger vaak slimmer en hoger opgeleid is dan een politicus (de premier heeft de ‘pretstudie’ Geschiedenis gestudeerd: Dat deden alle kneusjes op het VWO, naast de rechten- en politicologiestudenten) vindt de politicus hem niettemin dom. Zoals wij vroeger thuis altijd al zeiden: ‘als je helemaal niks kan, kun je altijd nog de politiek in.’

  2. Profielbeeld van Henk
    Henk

    Nog meer GroenLinks anti-referendum-sentiment:

    http://www.groenlichtarnhem.nl/kerst-2015/opinie-stem-tegen-het-referendum

    Hoe is het toch mogelijk dat politici, zoals meneer Van Heemst hierboven, voortdurend ‘X’ zeggen maar ‘Y’ doen? In bovenstaand artikel neemt ie het op voor referenda maar in stilte minacht GL de burger en hekelen ze referenda. Net als D66: die hele ‘Nacht van Wiegel’ was een toneelstuk.

    Dat paaien van burgers door die politici, zoals Van Heemst hierboven kennelijk doet (‘X’ zeggen, maar ‘Y’ bedoelen): moet daar niet eens een einde aan komen? Wordt het niet eens tijd voor eerlijke politici? Kunnen deze mensen niet gewoon opstappen? Ik kan geen politicus meer zien. Kan ze niet horen. Misselijk word ik van ze. Ga iets zinnigs doen met je leven! In plaats van koste wat kost met je postzegel in de media willen en daartoe dingen roepen die je niet meent.

  3. Profielbeeld van Henk
    Henk

    Zo’n Van Heemst zal op mijn inhoudelijke reactie niet eens reageren. Stukkie getikt, burger met onwaarheden gepaaid en nu weer in stilte diezelfde burger minachten.

    Besef echter 1 ding heel goed: Het is de burger die ú minacht. In handen van politici verander alles in een Fyra. Je zou bijna denken: politici zijn staatsgevaarlijk…

  4. Profielbeeld van Henk
    Henk

    Ik vraag me ook wel eens af wat voor aandoening daar nou achterzit, achter dat politicus willen zijn. Ik noem die aandoening inmiddels zelf ‘Peter R. de Vries’. Peter R. de Vries is een journalist (daar heb je het weer: gemiddeld genomen lager opgeleid dan een burger) die op een gegeven moment in de media riep dat ie wel de politiek in wilde, maar dan alleen als ie meer dan 25 zetels zou halen zodat ie ook direct ‘van betekenis’ zou kunnen zijn. Hij vond namelijk dat ie dermate knap, intelligent, briljant en besnord was dat alleen een functie a la Kim Jung Un in Nederland voor hem geschikt zou kunnen zijn.

    Een vele malen lichtere vorm van deze aandoening heet ‘narcisme’. In optima forma heet de aandoening echter ‘Peter R. de Vries’. En het schijnt dat vooral in Den Haag velen daaraan lijden.

    WTF denk je nu eigenlijk over jezelf als je besluit de politiek in te gaan? Dat jij wel even dingen kan gaan besluiten voor ‘de burger’? Dat je verheven bent boven die burger?

    Het zijn van politicus is dan ook een van de criteria voor de diagnose ‘Peter R. de Vries’.

  5. Profielbeeld van Hans Roodenburg
    Hans Roodenburg

    Ik kies juist politici – landelijk en regionaal – om voor mij afwegingen te maken. Zij moeten niet over alles brede mening van burgers weten. Besluiten ze in mijn ogen verkeerd dan kies ik de volgende keer een andere partij. Basisdemocratie werkt niet! Getrapte democratie wel. Hoe kun je burgers uitleggen over het al dan niet accepteren van EU-verdrag met Oekraine.

    1. Profielbeeld van Henk
      Henk

      Hoeveel van de 150 kamerleden hebben dat associatieverdrag gelezen denk je? Mijn inschatting: nul…

      Hoeveel Europees Parlementsleden hebben dat verdrag gelezen? -> nul.

      De vraag is dus tevens: “Hoe kun je politici uitleggen over het al dan niet accepteren van EU-verdrag met Oekraine.”

      Het associatieverdrag is geschreven door juristen en economen van Shell e.d. en wordt steekproefsgewijs gelezen door EU-ambtenaren.

    2. Profielbeeld van Inge Janse
      Inge Janse

      Mee eens, Hans. Ik kies op hoofdlijnen, zodat ik niet meer hoef te kiezen op details.

      Maar tegelijkertijd ook met Peter: al die instrumenten die partijen nu inzetten, zijn óók tanden- en consequentieloos (dank voor de realisatie hiervan, Peter!).

      Rest de vraag: welk instrument is wél nuttig?

      1. Profielbeeld van Peter v Heemst
        Peter v Heemst

        “Wat dan wel?”. Da’s een goeie vraag, Inge. Een hele goeie-:) Wat je antwoord ook wordt. Het is en blijft behelpen, vrees ik

    3. Profielbeeld van Peter v Heemst
      Peter v Heemst

      Ik in beginsel ook Hans. Maar ik heb liever dat politiek me op een serieuze manier benadert om mijn mening te weten te komen dan met de tientallen vrijblijvende pretacties die nu elke werk voorbij komen.

  6. Profielbeeld van Nienke Binnendijk
    Nienke Binnendijk

    Ik ben het volkomen met je eens en ik hoop met je mee.

    De poll van Mark de Boer op twitter over de Schie zag ik ook voorbijkomen. Leuk voor de onderbuik, maar eigenlijk is het een gedrocht. Want wat zegt de uitslag? Dat er twintig twitteraars iets vinden van de mening van Mark over het afsnijden van de Schiebocht?

    Waarom heeft het zolang geduurd? Ik denk dat het komt omdat de volgorde in de procedure rondom het aanvragen van een stedelijk referendum verkeerd is.

    Op de website van de gemeente staan de voorwaarden voor een succesvol voorstel voor een stedelijk referendum. http://www.rotterdam.nl/stedelijkreferendum.
    1. Bedenk een onderwerp en dien een inleidend verzoek in, voorzien van 1000 handtekeningen.
    2. Wacht op groen licht na beoordeling van het inleidend verzoek
    3. Verzamel 10.000 handtekeningen

    Een indiener moet al van zoveel op de hoogte zijn om een inleidend verzoek te doen – zijn er beschikkingen over mijn onderwerp gepubliceerd? wanneer behandelt of heeft de gemeenteraad mijn onderwerp behandeld? Hoe verzamel ik 1000 handtekeningen? – dat 95% van de burgers denkt: laat maar, gemeente, jullie willen vast niet écht dat ik dit ga doen.

    Het zou al helpen als er een veel gemakkelijker kan “zoeken” in de gemeentestukken en de relevante besluitvorming daarover onder elkaar kan krijgen, met daarnaast een agenda van wanneer je naar de raad kunt (of had kunnen gaan) en in welke amendementen of stukken jouw onderwerp wordt genoemd.

    Een eenvoudige infographic zou al helpen die mij als burger wijst op hoe ik aan de juiste informatie kom. Op http://www.rotterdam.nl/vergaderdata_gemeenteraad staat namelijk niet welk onderwerp wanneer wordt behandeld. Waar vind ik die informatie? Wie kan ik daarover bellen?

    Op Raadsinformatie Rotterdam (www.ris.rotterdam.nl) kun je wel zoeken in de stukken.

    Als ik “Beverwaard” intyp, dan krijg ik een lijst met collegebrieven waar ik doorheen mag ploegen. Stukken waar prachtige informatie instaat. We krijgen een online marktplaats in Rotterdam om vrijwilligers inzet en vraag te kunnen matchen en de Nieuwe Banier wordt in 2016 en ’17 door omwoners beheerd. Leuk om te weten. Maar mijn referendumvoorstel is na een half uur bladeren nog geen stap dichterbij gekomen.

    (http://www.ris.rotterdam.nl/cgi-bin/search.cgi/action=simple/pos=0).

    Dit kan vast makkelijker, ik weet alleen niet hoe.

    http://www.ris.rotterdam.nl/cgi-bin/search.cgi/action=simple/pos=0)

  7. Profielbeeld van Leo de Kleijn
    Leo de Kleijn

    Ha Peter,

    Een stedelijk referendum is al meer dan 20 jaar niet meer georganiseerd. Het ziet er naar uit dat het er nu wel van gaat komen. Huurdersorganisaties, de SP en anderen hebben het initiatief genomen voor een referendum over de woonvisie/woonplannen van het stadsbestuur. Dat gaat over de een belangrijk onderdeel van de toekomst van de stad, wat mij betreft een prima onderwerp om een stedelijk referendum over te organiseren.

    Overigens gaat dat niet zo maar. Je moet eerst 1000 mensen hebben die het initiatief gezamenlijk nemen en daarna nog een 10.000 Rotterdammers die het referendum initiatief ondersteunen. Vervolgens moet er bij de stemming 30% van de kiesgerechtigden opkomen en zijn/haar stem uitbrengen. Zelf ben ik er van overtuigd dat we dat allemaal gaan redden met dit initiatief.

    Oftewel, op je laatste vraag: wij gaan in ieder geval ons stinkende best doen. Doe je mee? We zijn bezig om een aanbevelingsclub van prominenten samen te stellen voor het referendum. De naam Peter van Heemst zou daar best wel goed op staan.

    1. Profielbeeld van Peter v Heemst
      Peter v Heemst

      Dank voor je uitgebreide én verhelderend reactie Leo. Over dat meedoen aan een comité van aanbeveling hebben we tzt nog wel even contact. Succes met het ophalen van de handtekeningen! Praktische vraag: als 50,1% van de Rotterdammers die gaan stemmen onverhoopt de sloopplannen steunt, neemt SP dat standpunt dan over?

      1. Profielbeeld van Leo de Kleijn
        Leo de Kleijn

        Als meer dan de helft de plannen van het college steunt zullen die plannen natuurlijk doorgaan bij een referendum. De SP kan dan niet anders dan zich daar neer te leggen. Ik ga er vanuit dat dat andersom ook geldt.

  8. Profielbeeld van Hans Roodenburg
    Hans Roodenburg

    Ik heb al vele jaren terug voor Villa Media een keer ervoor gepleit dat op internet opgeschreven dat mensen eerlijk hun volle naam moeten geven. Leo, Ninke, Inge en uiteraard Peter zelf houden zich daar netjes aan. Toen heb ik ook gezegd dat op behoorlijke journalistieke sites dat zou moeten gebeuren. Op Geen Stijl werd ik destijds afgemaakt in de zin dat hij (ik dus!) wel een van de eerste zou zijn die met de trein naar een concentratiekamp in Duitsland zou moeten worden gezet. Wel hilarisch!
    De enige verbetering die sinds die tijd heeft plaatsgevonden is dat men in ieder geval een bestaand e-mailadres moet geven.
    Daar zal ene ‘Henk’ zich wel achter verschuilen. Maar laf blijft het als je niet uitkomt voor je werkelijke voor- en achternaam. Kritiek mag altijd! Maar speel dan open kaart.

    1. Profielbeeld van Paul
      Paul

      Wat een onzin! Wat heeft een achternaam voor toevoeging? Waarom is het laf? Er zijn dwazen die dan gaan zoeken op het internet en iemand op straat aanpakken. Persoon bepaalt zelf wel of die dat wilt of niet! En daarbij, wie zegt dat het jou echte naam is en niet fictief.

      1. Profielbeeld van Hans Roodenburg
        Hans Roodenburg

        Het is nogal eenvoudig. Als je je beperkt tot kritische algemeenheden zonder scheldpartijen dan zal geen zinnig mens je gaan opzoeken. Het wordt wat anders als je gewoon gaat schelden. Door voor- en achternaam weer te geven, zegt dat ook iets over de redelijkheid en eerlijkheid van je reactie. Heb ik in ieder geval al sinds het begin van het internettijdperk nooit last van gehad. Wilt u gewoon gaan schelden, gaat dan naar Geen Stijl. Daar worden wel fakenamen geaccepteerd. Bovendien: het valt nog niet mee om je adres te achterhalen als je je eerlijke voor- en achternaam gebruikt.

    2. Profielbeeld van Karin
      Karin

      @Hans Roodenburg. Maakt het voor het debat IETS uit of je wel of niet je eigen naam gebruikt? Het lijkt er meer op dat jij je ergert aan mensen die het niet met je eens zijn en dat -lekker makkelijk- wegzet als ‘laf’. Welkom in 2016 overigens.

      Kijk, Peter van Heemst heeft niets meer te ‘verliezen’ en jij ook volgens mij ook allang niet meer. Ik nog wel, sorry. Dus moet ik daarom mijn bek maar houden? ;)

      1. Profielbeeld van Hans Roodenburg
        Hans Roodenburg

        @Karin Het gaat om de eerlijkheid van de reactie. Iedereen die met naam en toenaam wordt genoemd, worden serieuzer beschouwd en zinvoller. Anders reageer je niet! Er zijn nog genoeg sites waar je je bagger anoniem kwijt kunt. Maar journalistiek serieuze sites hebben wel veiligheidskleppen ingebouwd. Misschien ook Vers Beton? Waarbij ik ook mijn twijfels heb.

    3. Profielbeeld van Eeva Liukku
      Eeva Liukku

      Dag Hans,

      ik ben het met je eens dat de mogelijkheid om hier anoniem te reageren niet ideaal is. Het liefst zie ik ook dat iedereen onder zijn echte en volledige naam reageert. Dat voorkomt trollen en met name fraude doordat je niet zeker weet of iemand echt is wie hij zegt te zijn. (dit is wel eens voorgekomen) Ook zijn er soms meerdere personen die in één thread dezelfde voornaam gebruiken, dat is niet handig voor het overzicht in de reacties. Als er een reden is om aan de echtheid van een reactie te twijfelen, kunnen we nu het email adres gebruiken dat iemand achterlaat. Maar dat kan dus alleen achteraf en handmatig gecontroleerd worden.

      Gelukkig blijft het meestal binnen de perken op Vers Beton, maar ons open reactiesysteem blijft hier gevoelig voor. Om dit te veranderen zouden we volledig moeten overstappen op een ander systeem, dit staat op ons wensenlijstje, maar is er nog niet van gekomen.

      Ik besef dat het huidige systeem voor sommige regeerders wel een voordeel heeft: er zijn best wat mensen (bijvoorbeeld vanuit hun positie in de stad) niet willen reageren onder hun volledige naam en zo vrijer kunnen spreken. Dat levert soms ook interessante reacties op. Toch vraag ik me af of dit goed is voor de stedelijke discussie. Je kunt zo namelijk ook op een niet-transparante manier een discussie beïnvloeden in het voordeel van jouw belangen of positie in de stad. Ik ben benieuwd wat de lezers hiervan vinden.

  9. Profielbeeld van R.Sörensen
    R.Sörensen

    Hoe meer referenda hoe beter. Ons systeem is een noodzakelijke concessie omdat directe democratie onmogelijk is (was?)De technische hulpmiddelen schrijden voort en wie weet? Dinsdagmiddag stemmiddag?
    Voorwaarde lijkt dat gestemd wordt over essentiële zaken en niet over het aanpakken van scheefwonen, zoals Socialistische Partij in onze stad wil.

    Van Heemst heeft gelijk dat een essentieel referendum over de keuze van de burgemeester door D66 is getorpedeerd. Het gemeenteraadslid van destijds had een oproep van Thom de Graaf om die af te schaffen verkeerd begrepen. De Graaf wilde geen burgemeester referendum als er twee kandidaten van dezelfde partij waren, maar om haar nu alleen de schuld te geven? Er waren nog 22 raadsleden die de bevolking niet wilden raadplegen!

    Over anonieme helden heb ik al voldoende geschreven. Volkomen met Hans (Rotterdam Vandaag & Morgen) Roodenburg eens.

  10. Profielbeeld van Paul
    Paul

    ‘En dankzij D66 kon ik – en alle andere Rotterdammers van 12 jaar en ouder met mij – stemmen over de besteding van heel veel geld aan een wandelbrug of ijsbaan.’ Serieus?? Als één ding een aanfluiting was, was het stadsinitiatief wel! Amper opkomst, en dan toch miljoenen uitgeven zonder enige controlle erop.

    Stemmen is goed als nutteloos. Door coalitie vorming gaan de speerpijlen van tafel, tijdens bewind heb je niets in te brengen en kan men ondewerpen gaan verzinnen. Referendum geeft de burger tijdens bewind inspraak, zeer wenselijk.

    Referendum over opvang, kansloos, aangezien het een plicht is o.a. door internationale verdragen en afspraken in Brussel.

    Andere mooie referundum, EU grondwet. Burger stemde tegen, nu heet het verdrag van Lissabon.

    1. Profielbeeld van Hans Roodenburg
      Hans Roodenburg

      Met deze kritische reactie is helemaal niks mis. Ik zal u daardoor echt niet gaan opzoeken. Maar uw reactie is krachtiger als je ervoor uitkomt met man en paard.

    2. Profielbeeld van Peter v Heemst
      Peter v Heemst

      Naar aanleiding van commentaar van Paul: Nou…we zijn het eens. Ik wilde duidelijk maken dat politici die écht geïnteresseerd zijn in de opinie van Rotterdammers een referendum zouden moeten houden, de andere acties om achter onze mening te komen (inclusief de stemming over het Stadsinitiatief) zijn vooral politieke speeltjes.
      Peter v Heemst

Reageren is voorbehouden aan Vers Beton-supporters. Meld je hier aan als supporter of log in.