Voor de harddenkende Rotterdammer

Peter van Heemst blikt terug op de Rotterdamse wethouders die de afgelopen achttien jaar sneuvelden. Welke lessen kunnen we hieruit trekken en hoe zit dat eigenlijk in dit college?

Peter van Heemst
Peter van Heemst Beeld door: beeld: Jeroen Van de Ruit

Gestruikeld op de Coolsingel. Dat was het eerste dat me te binnen schoot na het lezen van ‘Gevallen op het Binnenhof’. Een mooi, spannend en ook sappig onderzoek naar de aanleiding en achtergronden van het gedwongen vertrek van ministers en staatssecretarissen uit de Haagse politiek. De auteur, Charlotte Brand, beschrijft hoe in de periode van 1918 tot 1966 negentien bewindspersonen hun koffers moesten pakken. Gemiddeld was het dus elke twee jaar raak.
In Rotterdam kan ik de periode vanaf 1998 redelijk goed overzien. In de afgelopen achttien jaar bleef bij ons de teller op vijf gesneuvelde wethouders steken: twee van Leefbaar Rotterdam, een van het CDA, een van de PvdA en een van GroenLinks.
De studie van Charlotte Brands is heel herkenbaar. Veel van de problemen, kritiek en fricties die tot het aftreden leiden, blijven voor de buitenwereld verborgen. In de wandelgangen en de fractiekamers ontstaat onvrede. Die vreet steeds verder door. En uiteindelijk trekt ergens iemand de stekker eruit. Dat is de gebruikelijke gang van zaken. In Den Haag en ook in Rotterdam. Het gebeurt zelden meer dat een minister of wethouder opstapt als aan het eind van een debat een meerderheid van de volksvertegenwoordiging het vertrouwen in hem opzegt. Dat lot trof in Rotterdam alleen met Leefbaar Rotterdam wethouder Marco Pastors. Aan het eind van een lang en emotioneel raadsdebat hielp coalitiepartij CDA in november 2005 een motie van afkeuring van de oppositie aan een meerderheid. En toen was het voor de wethouder einde oefening.

Vaak zijn het de fractievoorzitters die een wethouder van de eigen kleur achter gesloten deuren de wacht aanzeggen. En zonder steun van je eigen mensen kan een wethouder nu eenmaal niet verder. Zo moest Leefbaar Rotterdam wethouder Rabella de Faria in januari 2004 vertrekken omdat ze ver onder de maat presteerde. Ook CDA wethouder Leonard Geluk kreeg stevige mot met zijn eigen fractie. In maart 2009 kreeg hij te horen dat ze het vertrouwen in hem opzegde. Een hectische en ingewikkelde reddingsactie volgde. De wethouder mocht toch blijven zitten, maar de na-pijn was zo groot dat hij uit eigen beweging een paar maanden later naar een andere baan vertrok.
In juli 2008 ruimde wethouder Orhan Kaya van GroenLinks het veld. Van links tot rechts was er kritiek op zijn vaak zwakke en rommelige optreden. Uiteindelijk kreeg hij in een gesprek met  de fractievoorzitters van coalitiepartijen GroenLinks en PvdA te horen dat het over en uit was.
PvdA-wethouder Schrijer verspeelde – ruim een jaar nadat hij voor zijn partij de verkiezingen had gewonnen – alle krediet bij zijn collega-wethouders, bij de partijleiding en de fractievoorzitter. Hij koos in mei 2011 eieren voor zijn geld door zelf op te stappen.
‘Gevallen op het Binnenhof’ maakt duidelijk op welke patronen je moet letten als je wilt weten hoe zwak of sterk een wethouder staat. Krijgt zij voor belangrijke voorstellen steun in de gemeenteraad? Zijn de recensies van journalisten positief? Hoe wordt er over haar gesproken in de wandelgangen? Bestaat er in de eigen politieke achterban waardering of juist veel kritiek? Hoor je ambtenaren (die in Rotterdam overigens hyper loyaal zijn) op een onbewaakt moment wel eens mopperen? Zijn de professionals in de stad (uit bijvoorbeeld de zorg, het onderwijs, de economie of de cultuur) trots op ‘hun’ wethouder?
In Rotterdam zit er op dit moment niemand echt op de wip, hoe groot de verschillen in kwaliteit tussen de wethouders ook zijn. Als er geen gekke dingen gebeuren dan halen ze allemaal de finish. De ene fluitend en op zijn dooie gemak. De ander strompelend en afgemat. En of ze daarna vier jaar door mogen, ja, dat is weer een heel ander verhaal.

Vers Beton heeft jouw support nodig!

Voordat je verder leest: Vers Beton kan alleen blijven bestaan dankzij support van onze lezers. Maak jij ook onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder

peter-van-heemst

Peter van Heemst

Peter van Heemst was Staten-, Tweede Kamer-, gemeenteraadslid en in 2006 lijsttrekker van de PvdA in Rotterdam. Tegenwoordig is hij onder meer politiek analist van Vers Beton.

Profiel-pagina
Jeroen van de Ruit kopie

Jeroen Van de Ruit

Illustrator

Profiel-pagina
Lees 13 reacties
  1. Profielbeeld van R.Sörensen
    R.Sörensen

    Van Heemst rekent Leonard Geluk tot de gestruikelden, hoewel hij een motie van wantrouwen overleefde door steun van Leefbaar Rotterdam, dat zo liet zien niet voor rancune (kwestie Pastors) maar voor inhoud te gaan.

    Jantine Kriens verjubelde vrijwel het totale reservefonds en koos ook maar eieren voor haar geld door een andere baan te nemen (wat gaat dat in regentenkringen toch makkelijk) maar wordt door van H. niet als gestruikeld beschouwd?

    De eerste was m.i. Henderson, die volkomen ongeschikt bleek en na een vernietigend rapport over uitkeringsfraude aan zijn stutten moest trekken, daarbij geholpen door de toenmalige burgemeester. Vlak voor zijn wachtgeld afliep werd hij voorzitter van de deelgemeente Feyenoord (zie opmerking over regenten)

  2. Profielbeeld van R.Sörensen
    R.Sörensen

    Ja Hans, maar zonder die tekening! De tekeningen bij de stukjes van P.v.H. doen me altijd aan Holbein denken.

  3. Profielbeeld van Paul
    Paul

    Het komt veel vaker voor dat men gigantisch faalt, maar niemand de trekker over durft te halen!
    Rik Grasshoff heeft een beetje in zijn eentje alle poppodia in Rotterdam de afgrond ingeduwd en gezorgd dat er vele miljoenen spoorloos zijn verdwenen. Resultaat, promotie naar de 2de kamer!

  4. Profielbeeld van R.Sörensen
    R.Sörensen

    Klopt Paul.

    Leefbaar Rotterdam heeft vijf moties van wantrouwen – uiteraard allemaal goed onderbouwt – ingediend.
    Miljoenen weggegooid ! En zelfs toen de aangetelde “bruggenbouwer” zich ontpopte tot een homohatende moslimbroeder met connecties in Iran mocht meneer zijn belastinggeld verspillende werk gewoon blijven doen!
    Ik heb hem in een andere politieke arena wel eens toegebeten, dat het jammer is dat wethouders niet persoonlijk aansprakelijk kunnen worden gesteld door de bevolking wiens geld ze verspillen c.q. ongecontroleerd weggeven.

    https://nl.wikipedia.org/wiki/Tariq_Ramadan

    Bekijk de periode Rotterdam!
    Geeft ook antwoord op de vraag van Theo Scherpenzeel

  5. Profielbeeld van Karin
    Karin

    Net als in het bedrijfsleven, zou ook een wethouder moeten worden afgerekend op resultaten. Treurig genoeg is dit (bijna) nooit het geval. Bestuurders die, zo luidt het grapje, te vaak nooit gewerkt hebben, lijken zich niet belast te voelen door het idee zij veel geld verdienen/uitgeven afkomstig van mensen die wel echt werken.
    Een vrij recent voorbeeld daarvan is het miljoenen verslindende Stadsinitiatief dat na blamage op blamage gewoon doorging. Vanwege coalitieafspraken. De verantwoordelijke wanpresteerder zit als beloning in de Tweede Kamer.

    a) Les voor bestuurders: overleven in de slangenkuil. Wat om daarin te slagen een persoonlijkheidsstoornis vereist. Het is immers wezensvreemd dat waar je voor bent aangenomen op de laatste plaats komt.

    b) Les voor burgers: die is allang getrokken en heeft geleid tot cynisme en wantrouwen.

    1. Profielbeeld van R.Sorensen
      R.Sorensen

      Klopt Karin. Leuk,dat je dit artikel hebt gevonden. Las het voor het eerst, omdat ik de NRC door enkele persoonlijke ervaringen als onbetrouwbaar heb leren kennen. Als is maar de helft waar interessant. Toch merkwaardig dat Schrijer is beloond door de partijtop met een burgemeesterschap in Zwijndrecht.
      Je verknalt het, steekt messen in ruggen,bent geen teamspelers en rijdt collega,s om publicitaire redenen in de wielen en je wordt beloond. Hier klopt iets niet!

      1. Profielbeeld van Hans Roodenburg
        Hans Roodenburg

        Munitie genoeg voor Peter van Heemst voor een nieuwe column over het (verre) verleden na de voortreffelijke vroegere analyse van Mark Hoogstad voor NRC. Hij werkt thans als politiek redacteur voor het AD Rotterdams Dagblad. Een van de beste redacteuren van het AD!

      2. Profielbeeld van Karin
        Karin

        Nou meneer Sorensen…….Zwijndrecht een beloning? Ik zou het eerder een bijna-dood ervaring noemen.

      3. Profielbeeld van R.Sörensen
        R.Sörensen

        Leuke omschrijving Paula.
        Denk dat het klopt, zeker met die burgemeester.
        In regentenkringen is een burgemeesterschap op een gegeven moment het hoogste dat je kunt bereiken.
        Een bestuurlijke functie zat er na zijn falen niet meer in, maar als oud wethouder van Rotterdam vond men het toch nodig hem te belonen.
        Mij intrigeert waarom? Ik ben door ervaring ondertussen enigszins paranoïde geworden en ik denk dat zijn schofterige houding ten opzichte van Leefbaar Rotterdam (zijn racisten) beloond is.
        Verklaart ook zijn hypocriete aangifte tegen Geert Wilders (pers kom kijken ik ga – ultiem goedmens – aangifte doen)
        Ik heb hem ooit na de afscheidsfilm van Opstelten, waarin hij zijn smerige beschuldiging aan ons adres herhaalde, aangesproken en gevraagd of hij echt dacht dat ik een hekel aan mijn familie, buren, voetbalvrienden, collega’s en talloze oud leerlingen had. Hij haalde zijn schouders op en zei dat dat er nu eenmaal bijhoorde. Is natuurlijk schenden artikel 1 van de grondwet: Discriminatie i.v.m. politieke visie. Dat artikel is al sinds de opkomst van Fortuyn door de politieke elite buiten werking gezet.
        Dan word je beloond natuurlijk.

  6. Profielbeeld van R.Sörensen
    R.Sörensen

    Klopt Hans, maar vrijdag las ik niets in het RD over de wanvertoning de dag daarvoor.
    Ik kijk nog steeds vaak mee met de raadsvergaderingen via het internet.
    Het is absoluut not done in die vergaderingen om ambtenaren bij naam te noemen en aan te vallen.
    Uiteraard maakte men een uitzondering voor ex wethouder Marco Pastors.
    Een debat over een probleem, dat leidt tot een landelijke aanpak en een landelijk onderzoek verwerd in onze raad tot een persoonlijke aanval, waarbij het probleem : Grootschalige fraude, ter zijde werd geschoven.
    Wederom niet kijken naar inhoud, maar ongecontroleerd onder de gordel slaan.

    Het is aan Mark voorbij gegaan.

Reageren is voorbehouden aan Vers Beton-supporters. Meld je hier aan als supporter of log in.