Politiek26 februari 2016

Gestruikeld op de Coolsingel

Column

Peter van Heemst blikt terug op de Rotterdamse wethouders die de afgelopen achttien jaar sneuvelden. Welke lessen kunnen we hieruit trekken en hoe zit dat eigenlijk in dit college?

Peter van Heemst Beeld: Jeroen van de Ruit

Gestruikeld op de Coolsingel. Dat was het eerste dat me te binnen schoot na het lezen van ‘Gevallen op het Binnenhof’. Een mooi, spannend en ook sappig onderzoek naar de aanleiding en achtergronden van het gedwongen vertrek van ministers en staatssecretarissen uit de Haagse politiek. De auteur, Charlotte Brand, beschrijft hoe in de periode van 1918 tot 1966 negentien bewindspersonen hun koffers moesten pakken. Gemiddeld was het dus elke twee jaar raak.

In Rotterdam kan ik de periode vanaf 1998 redelijk goed overzien. In de afgelopen achttien jaar bleef bij ons de teller op vijf gesneuvelde wethouders steken: twee van Leefbaar Rotterdam, een van het CDA, een van de PvdA en een van GroenLinks.

De studie van Charlotte Brands is heel herkenbaar. Veel van de problemen, kritiek en fricties die tot het aftreden leiden, blijven voor de buitenwereld verborgen. In de wandelgangen en de fractiekamers ontstaat onvrede. Die vreet steeds verder door. En uiteindelijk trekt ergens iemand de stekker eruit. Dat is de gebruikelijke gang van zaken. In Den Haag en ook in Rotterdam. Het gebeurt zelden meer dat een minister of wethouder opstapt als aan het eind van een debat een meerderheid van de volksvertegenwoordiging het vertrouwen in hem opzegt. Dat lot trof in Rotterdam alleen met Leefbaar Rotterdam wethouder Marco Pastors. Aan het eind van een lang en emotioneel raadsdebat hielp coalitiepartij CDA in november 2005 een motie van afkeuring van de oppositie aan een meerderheid. En toen was het voor de wethouder einde oefening.

Veel van de problemen die tot aftreden leiden, blijven voor de buitenwereld verborgen

Vaak zijn het de fractievoorzitters die een wethouder van de eigen kleur achter gesloten deuren de wacht aanzeggen. En zonder steun van je eigen mensen kan een wethouder nu eenmaal niet verder. Zo moest Leefbaar Rotterdam wethouder Rabella de Faria in januari 2004 vertrekken omdat ze ver onder de maat presteerde. Ook CDA wethouder Leonard Geluk kreeg stevige mot met zijn eigen fractie. In maart 2009 kreeg hij te horen dat ze het vertrouwen in hem opzegde. Een hectische en ingewikkelde reddingsactie volgde. De wethouder mocht toch blijven zitten, maar de na-pijn was zo groot dat hij uit eigen beweging een paar maanden later naar een andere baan vertrok.

In juli 2008 ruimde wethouder Orhan Kaya van GroenLinks het veld. Van links tot rechts was er kritiek op zijn vaak zwakke en rommelige optreden. Uiteindelijk kreeg hij in een gesprek met  de fractievoorzitters van coalitiepartijen GroenLinks en PvdA te horen dat het over en uit was.

PvdA-wethouder Schrijer verspeelde – ruim een jaar nadat hij voor zijn partij de verkiezingen had gewonnen – alle krediet bij zijn collega-wethouders, bij de partijleiding en de fractievoorzitter. Hij koos in mei 2011 eieren voor zijn geld door zelf op te stappen.

‘Gevallen op het Binnenhof’ maakt duidelijk op welke patronen je moet letten als je wilt weten hoe zwak of sterk een wethouder staat. Krijgt zij voor belangrijke voorstellen steun in de gemeenteraad? Zijn de recensies van journalisten positief? Hoe wordt er over haar gesproken in de wandelgangen? Bestaat er in de eigen politieke achterban waardering of juist veel kritiek? Hoor je ambtenaren (die in Rotterdam overigens hyper loyaal zijn) op een onbewaakt moment wel eens mopperen? Zijn de professionals in de stad (uit bijvoorbeeld de zorg, het onderwijs, de economie of de cultuur) trots op ‘hun’ wethouder?

In Rotterdam zit er op dit moment niemand echt op de wip, hoe groot de verschillen in kwaliteit tussen de wethouders ook zijn. Als er geen gekke dingen gebeuren dan halen ze allemaal de finish. De ene fluitend en op zijn dooie gemak. De ander strompelend en afgemat. En of ze daarna vier jaar door mogen, ja, dat is weer een heel ander verhaal.

Reageer of deel op Social Media

Tags:aftreden, Charlotte Brands, column, gemeenteraad, gevallen op het Binnenhof, leonard Geluk, Marco Pastors, Orhan Kaya, politiek, Rabella de Faria en wethouders

Sectie: Politiek

Ontvang de wekelijkse Vers Beton newsletter!

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *