Economie31 maart 2016

Lang leve de nieuwe winkelstraat!

De ene na de andere winkelketen lijkt te sluiten in Rotterdam. Treurig? Welnee, stelt Awais Hassan. We zijn getuige van het zelfreinigend vermogen van de vrije markt.

Beeld: Elzeline Kooy

Mijn eerste Nikes kocht ik bij Aktiesport aan de Hoogstraat. Of nou ja, ik…mijn vader. Ik was tien jaar oud en ik las een aanbieding van de nieuw geopende winkel in de huis-aan-huiskrant. Met mijn broer had ik de gewoonte om plannetjes te maken voor hoe we driehonderd gulden bij elkaar konden krijgen om Nikes te kopen. Het liefst die groene die alle toffe jongens droegen.

Na een zwaar lobbyproces nam mijn pa me eindelijk mee naar de stad. Het centrum van Rotterdam was één grote bouwput. De Koopgoot en het V&D-pand waren in aanbouw. De metro verlatend passeerden we een nieuw op te leveren station. De bomen leken tot in de hemel te rijken. Van mijn vader kreeg ik een paar van vijftig gulden. Ik voelde me een prins, ik maakte ze wekelijks schoon. Ik droeg ze tot mijn voeten gingen krommen.

Het winkelcentrum zoals het toen werd gebouwd, lijkt nu compleet te veranderen door sluitingen en leegstand. Waar ligt dat aan? De vakbonden en hun rigide retail-cao? De vastgoedeigenaren en hun torenhoge huurprijzen? De klanten die massaal online shoppen? De kleur van de stoeptegels voor de deur?

"Alle verbouwingen, shop-in-shops en marketing konden niet verhinderen dat het geld ordinair verdiend werd tijdens het prijzencircus"

Ordinair prijzencircus

Er wordt veel gewezen naar de explosieve groei van online winkelen. Fysieke winkels zijn sowieso altijd duurder, en zijn uiteindelijk niet meer dan een beperkte showroom. Ze kennen hogere huurkosten, en een lagere productiviteit per medewerker. Een slimme online marketeer van een webshop bereikt met één actie meer mensen dan een slimme verkoper op de winkelvloer. En omdat de producten toch overal hetzelfde zijn, wil de klant slechts één ding: zo min mogelijk betalen.

Ooit werkte ik bij V&D Zuidplein, dat was nog voor de opkomst van het online shoppen. Iedereen die ik daar kende had op school een handeltje in de allerlaatste parfums, portemonnees, spijkerbroeken of gadgets. Wat die week nieuw binnenkwam in de winkel, werd de week erop in de schoolkantine uitgestald. Buiten het zicht van de klanten maakten we lol met elkaar.

V&D was toen al jaren aan het herpositioneren. Maar alle verbouwingen, shop-in-shops, marketing en dergelijke activiteiten konden niet verhinderen dat het geld ordinair verdiend werd tijdens het prijzencircus. Niet zo gek, want in het winkelpersoneel werd maar minimaal geïnvesteerd. Oudgedienden verkochten op een gegeven moment louter nog nostalgie, in plaats van de waar van de dag. Ze hadden er geen voeling meer mee, de motivatie om iets te verkopen was verdwenen. Het resultaat: langzaam werden ze afgevoerd, omdat ze louter nog kostenpost waren.

Gestorven middelmaat

Dat het bergafwaarts is gegaan, ligt dus niet aan online shoppen. Het is essentiëler dan dat: het succesvol samenbrengen van vraag en aanbod. Van diensten en producten met mensen en hun behoeften. V&D lukte dit al tientallen jaren niet meer. Ze stonden lang niet alleen, het geldt voor bijna heel het (voormalige) middensegment. Ooit Perry Sport binnengelopen en naar tevredenheid geholpen? Het zijn – of waren, beter gezegd – ketens waarin ondernemerschap werd gereduceerd tot platte sommetjes. Zodra een bedrijf gaat schaven moet je oppassen. Geschaafd werd er bijvoorbeeld aan de arbeidsvoorwaarden van medewerkers. Aan de kwaliteit van producten en aan de dienstverlening naar de klant.

De middelmaat is dood. V&D, Perry Sport, Aktiesport, Scapino, plus nog een lange reeks anderen. De polarisatie van de winkelstad voltrekt zich voor onze eigen ogen. Grote internationale ketens met inkoopvoordeel en geoliede logistieke ketens blijven over. Én de kleine lokale nichespeler. Wat daar tussen zit, verdwijnt. Wie niet kan concurreren op prijs of op kwaliteit, die is gezien.

"De middelmaat is dood. V&D, Perry Sport, Aktiesport, Scapino, plus nog een lange reeks anderen"

Fysiek is springlevend

Dit is een positieve beweging. Op de Lijnbaan is de walgelijke Desigual (vast ook een shop-in-shop in de V&D geweest) vervangen door een gigantische sneakershop. The Mall een faliekant mislukt project boven de koopgoot is omgebouwd tot de grootste H&M-vestiging in Europa. Dit, en nog veel meer aanbod sluit aan op de grote jeugdige en vooral niet zo rijke populatie van Rotterdam.

De exodus van de middelmaat biedt dus vooral nieuwe kansen. Er komen enorm veel vierkante meters vrij in de binnenstad. Ondernemers kunnen deze gebruiken om een betere propositie aan de shoppende Rotterdammer te brengen. De stad stroomt ieder weekend vol met mensen: die zullen altijd blijven komen. Fysieke winkels zijn springlevend. We zijn getuige van het zelfreinigend vermogen van de vrijemarkteconomie. We zitten alleen nog midden in de schoonmaak.

Fysieke winkels hebben absoluut bestaansrecht. Een goed begin is gemaakt met de pop-up store van de CNV, aan de Karel Doormanstraat. In deze tijden dat veel Rotterdammers hun baan verliezen biedt een winkel van een vakbond misschien wel het beste wat we nodig hebben: advies over hoe we hier bovenop komen. Intussen zijn er ondernemers hard bezig nieuwe concepten te ontwikkelen in het opbloeiende centrum van Rotterdam. Er mag gedanst worden op nieuwe schoenen.

Reageer of deel op Social Media

Tags:CNV, Hoogstraat, Perry Sport en VD

Sectie: Economie

kaart: Hoogstraat, Stadsdriehoek, Rotterdam, Nederland

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *