EconomiePolitiek21 maart 2016

Maarten Struijvenberg: “De tegenprestatie is simpelweg rechtvaardig”

In Rotterdam moet je een tegenprestatie leveren, als je een bijstandsuitkering wil. Emily Harmsen, die een boek voor werkzoekenden schreef, kan zich er maar lastig in vinden. Voor Vers Beton sprak zij met verantwoordelijk wethouder Maarten Struijvenberg.

Wethouder Maarten Struijvenberg Beeld: Saskia Haex

Gemeenten moeten mensen in de bijstand verplichten om iets terug te doen voor hun uitkering, dat vindt de Nederlandse overheid. Hoewel niet elke stad zich daaraan houdt – Amsterdam weigert bijvoorbeeld een tegenprestatie verplicht te stellen – wil Rotterdam het ‘goede’ voorbeeld geven. Volgens economiewethouder Maarten Struijvenberg worden Rotterdammers die verplicht werken voor hun uitkering er uiteindelijk zelfs gelukkiger van, zo vertelde hij onlangs aan Nieuwsuur.

Maar daar kan niet iedereen zich in vinden. Schrijfster Emily Harmsen uitte flinke kritiek op dit beleid. Zij schreef zelfs een alternatief Plan van Baanpak voor de Sociale Dienst: geen verplichte tegenprestatie, waardoor alle tijd overblijft om te zoeken naar vacatures, sollicitatiebrieven te sturen, cursussen te volgen en vrijwilligerswerk te doen. Daar wilde de wethouder best even op reageren…

Maarten Struijvenberg: “Om te beginnen vind ik het een sympathiek plan, je Plan van Baanpak, maar ik kan me er niet in vinden. Het komt niet overeen met het beleid dat al onder mijn voorganger Florijn (PvdA) is ingezet om met wederkerigheid iets terug te doen voor de samenleving. Daar sta ik voor de volle honderd procent achter. Daar wil ik wel aan toevoegen dat ik opensta voor nieuwe ideeën als het gaat om de aanpak van werkloosheid.”

"De belastingbetaler zorgt voor een sociaal vangnet, dan mag hij toch wel enige inspanning terugverwachten?"

Veel mensen denken dat je verplicht moet vegen als je in de bijstand zit. Kunt u uitleggen hoe de tegenprestatie nu eigenlijk in elkaar zit?

“In het Rotterdamse bijstandsbeleid staat wederkerigheid centraal. Iets terugdoen voor de samenleving, voor je uitkering. De belastingbetaler zorgt voor een sociaal vangnet, dan mag hij toch wel enige inspanning terugverwachten? Bovendien is dit de landelijke wetgeving, wederkerigheid staat in de Participatiewet van staatssecretaris Klijnsma. Rotterdam gaat hierin mee.

Er zijn grofweg twee mogelijkheden als je in de bijstand terechtkomt. Ben je zoals dat heet ‘goed bemiddelbaar’, dan word je uitgenodigd voor het WerkLoont-traject. Dat is een traject van vijftien weken dat bestaat uit groepstrainingen, huiswerk én acht uur in de week betaald werken. Let op: dat werk mag je zelf zoeken. Denk aan een bijbaantje in de kroeg, bij de kapper, de supermarkt, op de universiteit of een stageplek met vergoeding. Maar lukt het nu niet om werk voor die uren te vinden, dan word je werkzaam via de reinigingsdienst van de gemeente. Als je een fysieke beperking hebt wordt er passend werk aangeboden, zoals het maken van knuffels of washandjes voor het Sofia kinderziekenhuis.

Zit je niet in het WerkLoont-traject, dan moet je een tegenprestatie leveren voor je uitkering. De werkzoekende geeft hier zelf invulling aan. De tegenprestatie kan vrijwilligerswerk zijn bij een buurthuis, maar ook mantelzorg of een taalcursus. Dit neemt maximaal twintig uur in de week in beslag. Er zit 168 uur in een week, dus daarnaast heb je alle tijd voor al het andere in het leven, zoals boodschappen doen, koken, slapen, of solliciteren.”

De ombudsman zette in 2015 een aantal aanbevelingen op een rij, toen bleek dat er klachten binnenkwamen van burgers over de wijze waarop zij worden behandeld tijdens hun re-integratietraject. In het rapport staat bijvoorbeeld dat veel uitkeringsgerechtigden moeite hebben met de toon en inhoud van de brieven en e-mails van de gemeente. Heeft de gemeente iets met deze klacht gedaan?

“Het beleid zelf is niet veranderd, maar de communicatie wel. We hebben bijvoorbeeld termen als ‘afspraak is afspraak’ verwijderd uit brieven. Maar we móeten nu eenmaal de rechten en plichten vermelden. Een voorbeeld: als je je rijbewijs hebt, moet jij ook weten hoe hard je op bepaalde wegen mag rijden in en buiten de stad. Houd je je niet aan de regels, dan krijg je een boete. Als jij zegt ‘ja maar ik wist niet hoe hard ik mocht rijden’, dan is dat je eigen fout: je hebt een verantwoordelijkheid als bestuurder om de verkeersregels te weten.

Daarom communiceren we de rechten en plichten zo nadrukkelijk. Het niet kennen van de regels kan geen excuus zijn om die regels niet na te leven. Bewust de regels overtreden is fraude, maar ook onbewust de regels overtreden is verwijtbaar omdat je een verantwoordelijkheid hebt om de regels te kennen.”

"Het reinigen van de straten is een vak waar niemand zich te min voor hoeft te voelen"

Uit hetzelfde rapport blijkt dat uitkeringsgerechtigden de verplichting tot straatvegen stigmatiserend vinden. Begrijpt u dat?

“Het reinigen van de straten is een vak waar niemand zich te min voor hoeft te voelen. En, let wel, als je het niet wilt hoeft het niet, maar dan krijg je ook geen uitkering. Het is niet meer dan rechtvaardig dat iedereen die die acht uur niet zelf weet in te vullen hetzelfde werk doet.”

Maar, werkt dat straatvegen dan? Zou het niet beter zijn om een activiteit te vinden die beter past bij de mogelijkheden, ervaring en opleiding van de werkzoekende?

“Zou jij dan onderscheid willen maken tussen uitkeringsgerechtigden die hoger en minder hoog opgeleid zijn? Dat die eerste groep dan niet hoeft te vegen? Dat lijkt mij toch een verschil dat we niet moeten willen maken.

Daarnaast: WerkLoont werkt, dat is dankzij een onafhankelijk onderzoek van de Erasmus Universiteit aangetoond. Volgens het onderzoek melden door WerkLoont twaalf procent minder mensen zich aan voor een uitkering. Daarnaast is de uitstroomkans groter dan bij ‘reguliere’ bijstandsgerechtigden. Zeven procent meer na een jaar, om precies te zijn.”

Hoe werkt de gemeente Rotterdam aan het creëren van werk?

“We willen bedrijven stimuleren om naar Rotterdam te komen. We zijn dan ook erg blij dat het Cambridge Innovation Center (CIC) zich hier heeft gevestigd. Maar ook met kleinere innovatieve start-ups zijn we blij. Zo’n technologisch innovatief bedrijf dat zich vestigt in het Merwe-Vierhavengebied of het Groothandelsgebouw kan uiteindelijk tientallen banen opleveren.

Kijk, er is ook nog werk hè. Er is veel laagopgeleid werk in de kassen, daar zijn vele duizenden banen. Maar daar worden meestal Oost-Europeanen voor aangenomen en daar zijn er op dit moment zo’n veertigduizend van in Rotterdam. Er zitten ongeveer evenveel mensen in de bijstand. Jammer, die mismatch tussen vacatures en werkzoekenden. Daar kan wat mij betreft wel wat aan veranderd worden.”

Maar Kan het CIC dan echt iets betekenen voor bijstandsgerechtigden?

“Uiteindelijk wel ja. De groei van start-ups binnen het CIC levert namelijk ook werk op in bijvoorbeeld de schoonmaak en catering. Dat zijn banen waar een grote groep die nu in de bijstand zit voor in aanmerking komt. Het ligt er daarnaast ook aan wat voor soort bedrijvigheid daar verder ontstaat en of de start-upper die zich daar vestigt ook in de vacaturebank van de Sociale Dienst wil kijken.”

Zijn er concrete doelen waar in 2016 aan gewerkt wordt als het gaat om arbeid in Rotterdam? Eind vorig jaar werden er 38.500 uitkeringen overgemaakt.

“Ons target voor de collegeperiode is dat er 12.000 mensen uitstromen naar betaald werk. We gaan de goede kant op, in 2014 waren dat er 2.461 en in 2015 3.724. Tel ze bij elkaar op en je ziet dat we aardig op weg zijn om het target te halen. Overigens zijn ideeën voor re-integratie in Rotterdam van harte welkom. Iedereen die een goed idee heeft om dit doel te bereiken, kan contact opnemen.”

Lees meer:

Reageer of deel op Social Media

Tags:CIC, Maarten Struijvenberg en tegenprestatie

Secties: Economie en Politiek

kaart: Stadhuis Rotterdam, Coolsingel, Rotterdam, Nederland

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *