voor de harddenkende Rotterdammer

Wie vandaag echt de Ierse feestdag Saint Patrick’s day wil vieren moet uitgerekend naar Rozenburg. Daar woont al tientallen jaren een grote maar – meestal – onopvallende Ierse gemeenschap.

Terwijl er in Rotterdam proper slechts twee Irish pubs te vinden zijn (waarvan één zonder Guinness op de tap), hebben de ongeveer 13.000 Rozenburgers er eentje helemaal voor henzelf. Toen ik afgelopen zomer deze pub Finnegan’s zag aan de Emmastraat, werd ik benieuwd. Waarom hier? Het leek me niet direct de plek voor het feestgedruis dat je in een Ierse pub kan verwachten. Na enig rondvragen kwam ik erachter dat er sinds tientallen jaren een behoorlijke Ierse gemeenschap op Rozenburg is gevestigd. Gekomen voor werk. Verliefd, verloofd, getrouwd. Nooit meer weggegaan.

illustratieversbeton_Nicole-de-Lange
Beeld door: beeld: Nicole de Lange

Ingeburgerd

Bijvoorbeeld de Ier Patrick Fitzgerald, eigenaar van pub Finnegan’s. Hij kwam midden jaren tachtig als jongeman in een groep van zo’n vijfhonderd man naar Rozenburg om voor vijf jaar in de haven te werken. “In Ierland heerste er grote werkloosheid”, vertelt hij. Er was weinig te doen, zeker voor jongeren die nog aan hun arbeidsleven moesten beginnen.” Gelukkig bood de Rotterdamse haven perspectief, het werk in de petrochemische industrie lonkte. En dit gold voor meerdere groepen buitenlandse werkers, weet Fitzgerald. Zo is er een behoorlijke Engelse gemeenschap te vinden in Brielle.
De Ieren op Rozenburg zijn zó goed ingeburgerd dat je ze door het jaar heen nauwelijks opmerkt. In alles doen ze mee met het dorpse leven: winkelen aan de Molenweg, dineren in restaurant ‘La Caleta’, baantjes trekken in zwembad ‘De Zeehond’, gezelligheid in de kantines van V.V. Rozenburg of F.C. Blankenburg in het weekeinde.  ‘Gewone’ Rozenburgers dus.

Gælic football

In de beginjaren van hun Rozenburgse bestaan organiseerden de Ieren nog échte Ierse activiteiten in eigen kring. Traditionele sporten zoals hurling of gælic football werden beoefend. Er werd vaak gepicknickt achter de Bosseplaat, als uiting van gemeenschapszin en familieleven. De eerste communie bleef belangrijk, als geloofsuiting maar óók als Iers gebruik. Saint Patrick’s Day, de nationale feestdag op 17 maart, zoals vandaag, werd natuurlijk ook steevast gevierd.
Expliciete Ierse uitingen in het openbare leven kom je nu nauwelijks tegen. Voor de eerste generatie hoeft het niet meer zo nodig. Als 50-plussers beleven zij hun Ierse afkomst vooral op een rustige, innerlijke, introverte wijze. Dit geldt des te meer voor de tweede generatie. Nederlands is hun moedertaal. Alleen hun achternaam doet vermoeden dat ze oorspronkelijk niet van Rozenburg komen. Van een duidelijk afgebakende groep ten opzichte van de ‘inlanders’ kun je in het geval van deze kinderen niet meer spreken.

Spanningen

Tot spanningen tussen de Ierse nieuwkomers en de Rozenburgers is het nooit gekomen, integendeel. Fitzgerald: “We delen dezelfde waarden, daarom was een ‘culture clash’ nooit aan de orde”. Bovendien waren de Ieren blij met de kans die ze in Rozenburg kregen – wat hun integratie bevorderde. “Hier liggen volop kansen en de voorzieningen zijn hartstikke goed. Alles werkt”, vindt Fitzgerald. Er was geen noodzaak om eigen verenigingen op te richten of Ierse winkeltjes te runnen, zoals andere buitenlandse gemeenschappen vaak wél doen. Ierland was vooral nog de zomervakantie, een telefoongesprek met het thuisfront, een ansichtkaart.
Rozenburgers blijken, nee zijn, tolerant. Omdat Rozenburg voor de werkgelegenheid sterk afhankelijk is van de haven, zien zij het komen en gaan van arbeidsmigranten min of meer als wetmatigheid. Ook Polen en Portugezen zijn afgekomen op het werk in de haven. Voor sommigen wordt Rozenburg een vaste stek. Fitzgerald ziet paralellen met de Ieren destijds. “Ik weet dat er jonge gezinnen tussen de nieuwe groepen migranten zitten. Die bewandelen hetzelfde pad als wij destijds deden.”

illustratieversbeton_Amber-Moerland
Beeld door: beeld: Amber Moerland

Van de oorspronkelijke groep van vijfhonderd man waarmee hij naar Rozenburg kwam is er nog een vijfde over, zo schat Fitzgerald. Gesetteld, in sommige opzichten vernederlandst. Na afloop van hun contract blijven plakken. Ze hebben werk, een huis met hypotheek en een rijk sociaal leven op het eiland.
Maar één dag in het jaar komen de Ierse roots weer boven, als Saint Patrick’s Day wordt gevierd in Finnegan’s. Op Rozenburg laten ze de 17de niet voorbij gaan. Dat het op een donderdagavond valt, helpt. Praktisch het weekeinde. Stamgasten uit het dorp togen groengehoed naar Finnegan’s, maar ook mensen die in de haven werken zullen vanavond de gang naar de kroeg maken. En dan: pint na pint, zoals het een echte Ier betaamt.
 

Over de illustraties
Het beeld bij dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met het Grafisch Lyceum in Rotterdam. Een hele klas uit de opleiding Visualiseren hebben als praktijk opdracht illustraties voor dit artikel gemaakt. De beste zijn geselecteerd voor publicatie.

Vers Beton heeft jouw support nodig!

Voordat je verder leest: Vers Beton kan alleen blijven bestaan dankzij support van onze lezers. Maak jij ook onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder
dscf1653

Jaap Rozema

Auteur

Jaap Rozema (1983) schrijft over wetenschap en economie. Hij probeert niet om het wetenschappelijke verhaal te ontdoen van al haar vooronderstellingen, maar juist te betogen dat deze bijdragen aan waarheidsschepping. Tevens is hij fractiemedewerker bij de Partij voor de Dieren in Rotterdam.

Profiel-pagina
Amber Moerland

Amber Moerland

Profiel-pagina
Nog geen reacties

Advertentie

Wildlife-film-festival-rotterdam-2018-Adv-Versbeton