Kunst & Cultuur8 april 2016

Hoe La Haine Art Festival een beetje uit de hand liep

Interview

Een Rotterdams festival rondom een film over de Parijse banlieues. Volgens Malique Mohamud, organisator van La Haine Art Festival, is het niet meer dan logisch. “Dat er in Nederland geen grootschalige rellen zijn geweest, wil nog niet zeggen dat het goed gaat.”

Malique Mohamud en fotograaf Khalid Amakran, die ook op het festival exposeert Beeld: Salih Kilic

Eigenlijk had het La Haine Art Festival in november plaats moeten vinden, vertelt organisator Malique Mohamud van Studio Narrative. Er brandt wierook op zijn kantoor in Oud-West, in verschillende hoeken slingeren kartonnen dozen en rollen met posters rond. “Het is een beetje uit de hand gelopen. We gingen van een filmvertoning met wat randprogrammering naar een kunstexpositie, drie soorten merguez, een talkshow, een afterparty…” Lachend: “Ik ben afgelopen maanden 8 kilo afgevallen.”

Zoals de naam doet vermoeden, is de kern van het festival wel altijd La Haine gebleven, de Franse succesfilm van Mathieu Kassovitz. De setting: een Parijse banlieue tijdens de rellen in de jaren negentig. De hoofdpersonen: drie vrienden uit drie verschillende etnische minderheidsgroepen. “Ik luisterde altijd naar hiphop, en op een gegeven moment ging je de films kijken die daarbij hoorden. Boyz n the Hood, Juice, Menace II Society. Maar dat waren allemaal films over Afro-Amerikanen, over Amerikaanse getto’s. La Haine was anders, kwam dichterbij. Dat had ook te maken met hoe het geschoten is: zwart-wit, rauw, haast documentair. Dat maakte het makkelijk om jezelf erin te herkennen.”

La Haine is inmiddels meer dan twintig jaar oud. Is de film nog altijd relevant?

Malique: “Misschien zelfs nóg relevanter dan toen. De thema’s die in de film aangekaart worden – politiegeweld, uitsluiting van minderheden en de woede die daaruit voortkomt – zijn nog steeds aan de orde van de dag. Ook in Nederland – kijk maar naar de dood van Mitch Henriquez en de rellen die daarop volgden. Of de 17-jarige Rishi, die een paar jaar terug door een politieagent werd doodgeschoten op Den Haag HS. In twee decennia is er weinig veranderd, de situatie is zelfs verslechterd.”

Malique Mohamud van Studio Narrative Beeld: Salih Kilic

Toch is het in Nederland in de afgelopen twintig jaar nooit zo uit de hand gelopen als in Parijs, Londen of Los Angeles. Gaat het hier beter?

Malique: “In Nederland worden opstootjes sneller aangepakt, in Frankrijk is er bijvoorbeeld geen wijkpolitie. Bovendien hebben we hier een sterker sociaal vangnet. Zoveel heb ik begrepen van Sinan Çankaya, die onderzoek deed naar etnisch profileren bij de politie en ook op het festival zal spreken.”

“Maar dat er in Nederland geen grootschalige rellen zijn geweest, wil nog niet zeggen dat het goed gaat. We hebben er hier een handje van om maatschappelijke uitsluiting onder het tapijt te vegen, er mag bijna niet over gepraat worden. Dat zorgt voor een hoop opgekropte emoties. Het zou zomaar kunnen dat die bom op een dag gaat barsten.”

Is dat wat je aan wilt kaarten met dit festival?

“Gedeeltelijk. Het festival heeft absoluut een hele ernstige kant, maar het is ook een viering van grootstedelijkheid. Als ik dan toch de kans krijg om cultuur te maken, waarom dan niet voor de stad? Waarom niet voor dat deel van de samenleving dat zich herkent in een film als La Haine?”

Cultuur helpt ons om zélf ons verhaal te vertellen. Voor ons, door ons

Inmiddels is Safiq, een jongen uit de buurt, stilletjes aangeschoven. Malique: “De moeder van Kief woont hiernaast. We kwamen elkaar vaak tegen voor de deur, rookten af en toe samen een sigaretje en langzaamaan ging hij zich steeds meer met het festival bemoeien.”

Zo ook met La Rage, een korte film van Studio Narrative die tijdens het festival in première gaat. Malique beschrijft het als een Rotterdams vervolg op La Haine. “Safiq hielp mee met het script, de ontwikkeling van de personages, het taalgebruik, noem maar op. En dat is precies wat ik voor ogen had: co-creatie, het proces opengooien. Het is ook waar het festival om draait: mensen die door de maatschappij uitgesloten worden, die hun eigen verhaal claimen.”

Safiq, Khalid en Malique Beeld: Salih Kilic

Hoe doe je dat dan, je verhaal claimen?

Malique: “Kijk, er is natuurlijk geen clear cut stappenplan om maatschappelijke uitsluiting uit te bannen. Maar wat ik om me heen zie, is dat steeds meer tweede, derde generatie migranten – of hoe je ze ook wilt noemen – steeds mondiger worden en een plek opeisen binnen de maatschappij. Cultuur helpt ons om zélf ons verhaal te vertellen. Voor ons, door ons. Met films, muziek, dichtkunst. ”

Safiq: “In deze buurt doen mensen niet zo snel hun verhaal. Hoe dat komt? Eerlijk, door de media. We zijn bang om te kijk te worden gezet, het gebeurt vaak dat onze woorden uit verband worden getrokken. Dan lijkt het misschien beter om te zwijgen. Zo dacht ik er ook altijd over, maar Malique liet me zien dat het anders kan. Dat je je verhaal kan delen en je daar veilig bij kan voelen.”

Wanneer is het festival voor jullie geslaagd?

Malique: “Voor mij is het al een succes. Dat we hier zitten, allemaal La Haine hebben gezien en er samen over kunnen praten. Dat het organiseren van het festival mensen bij elkaar heeft gebracht die elkaar op straat voorbijgelopen waren. We laten zien dat die kleine ontmoetingen in de wijk echt mogelijk zijn. Het is maar eendaags festival, een klein proces. Maar laten we dit soort kleine processen vooral de ruimte geven in de stad. Zodat ze kunnen groeien en uit de hand kunnen lopen.”

La Haine Art Festival vindt op 9 april plaats op het Westelijk Handelsterrein. 

Reageer of deel op Social Media

Tags:film, La Haine Art Festival, La Rage, Malique Mohamud, racisme en Studio Narrative

Sectie: Kunst & Cultuur

Ontvang de wekelijkse Vers Beton newsletter!

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *