EconomieThe Next Economy6 mei 2016

Ondernemen in de Afrikaanderwijk: liever iets harder werken dan een tweede Almere worden

In de Afrikaanderwijk wordt hard gewerkt om de lokale economie te stimuleren. Een uitgelezen voorbeeld: op de IABR maakt de Afrikaanderwijk Coöperatie niet alleen deel uit van de tentoonstelling, maar neemt ook de schoonmaak voor haar rekening. Vers Beton ging op pad in de wijk op Zuid en sprak met drie ondernemers. 

Steve van Lawick in zijn espressobar. Mede-eigenaar Mario Banda wilde niet op de foto. Beeld: Victor Wollaert

Gebruik de kwaliteiten die je in huis hebt en zoek het niet te veel buiten de deur. Dat is in het kort de filosofie van de Afrikaanderwijk Coöperatie. Zij wil de wijk op Zuid sterker en kapitaalkrachtiger maken, samen met ondernemers en bewoners. Die hebben namelijk veel te bieden, weet Annet van Otterloo van Stichting Freehouse, een van de initiatiefnemers van het samenwerkingsverband dat in totaal 45 leden telt. Het merendeel van de ondernemers in de wijk is aangesloten.  

Goedkope jam

Er liggen vooral economische kansen op de Afrikaandermarkt, tegelijkertijd een van de grootste vervuilers van de wijk. Van Otterloo: “Als je de kilo’s overgebleven fruit van de markt apart houdt van de rest van het afval, kan Rotterdamsche Confituur er bijvoorbeeld goedkopere jam van maken.” De gemeente onderzoekt hoe het afval straks het beste gescheiden kan worden.

De markt levert naast mogelijkheden voor hergebruik ook banen op. Nu doet de gemeente er nog het reinigingswerk, maar binnenkort krijgt de wijk haar eigen schoonmaakdienst. Bewoners nemen dan het marktterrein onder handen, maar ook een groot deel van de portieken van de huurwoningen van Vestia. De coöperatie haalde deze aanbesteding binnen, iets wat individuele ondernemers niet was gelukt. Naast het schoonmaakbedrijf heeft de Afrikaanderwijk Coöperatie nog twee bedrijven waar nu zo’n zestig bewoners werken: een wijkkeuken en een wijkatelier.  

"Dat we geen alcoholvergunning hebben aangevraagd is achteraf best een handicap"

Geen sprookje

Lokale productie, een schonere buurt, betrokken ondernemers en bewoners. Uiteindelijk moet dit er natuurlijk voor zorgen dat er meer mensen van buitenaf naar de Afrikaanderwijk komen voor hun boodschappen. Het klinkt als een sprookje, maar ondernemen in de wijk is nog steeds keihard werken, weten Mario Banda en Steve van Lawick. Sinds oktober 2015 runnen zij Koffiehandel en Espressobar Pretoria aan de Bloemfonteinstraat. Als bewoners en liefhebbers van Zuid, kozen zij bewust voor de Afrikaanderwijk. “In de Pannekoekstraat of de Hoogstraat zitten minstens vijf van dit soort tentjes. En de Witte de With sprak ons sowieso niet aan. Daar wordt je winkel al snel een soort fabriek; zo druk dat je nauwelijks genoeg aandacht aan je klanten kunt besteden. ”

De espressobar zit vlakbij metrostation Rijnhaven. Het kostte Banda en Van Lawick best veel moeite om een horecavergunning te krijgen voor die plek. Dat is vooral te wijten aan de problemen die bepaalde cafés in de wijk veroorzaken. “Het hielp dat we geen alcoholvergunning hebben aangevraagd. Maar dat is achteraf best een handicap. Mensen hebben ook wel eens zin in een wijntje of een biertje, zeker met dit weer.”

Lees ookPolitiekStedelijke ontwikkeling & architectuurAfrikaanderwijk: een droom op slot

Broodje zalm

Wat het ook lastiger maakt is de koopkracht, die vergeleken met het centrum over het algemeen lager ligt. Daar moet je je aan aanpassen als ondernemer. Banda: “Een kop koffie van 2,50 euro is lang niet voor iedereen vanzelfsprekend. Dat vragen wij er dan ook niet voor. En een broodje zalm staat hier niet op de kaart, dat heeft een te hoge inkoopprijs.” Het was vast makkelijker geweest als ze een koffiebar in – pak ‘m beet – Hillegersberg hadden geopend, vermoedt Banda. “Maar daar zouden we niet gelukkig van worden. Mensen doen hier tenminste niet alsof. Toen we opengingen kwamen de buren binnen met bossen bloemen, dat zie ik aan de andere kant van de brug nog niet zo snel gebeuren.”

Banda gelooft dat het belangrijk is om lokaal in te kopen, maar kwaliteit gaat voor, vindt hij. Soms moet je daarvoor naar ‘buiten’. “Wij kunnen hierin een voorbeeld nemen aan allochtone bewoners. Over het algemeen kopen die veel meer in de wijk zelf, ze houden de lokale economie draaiende.”  

"Katendrecht begint toch verdacht veel op een tweede Almere te lijken"

Tweede Almere

Als de ondernemers het goed aanpakken, zou de tweewekelijkse markt op het Afrikaanderplein inderdaad best wel eens een economische boost aan de wijk kunnen geven, beaamt Banda de gedachtegang van de coöperatie waar ook hij bij aangesloten is. “Volgens mij komen er veel meer mensen van ‘buiten’ als ze een kwaliteitsslag maken op de markt. Nu staat er een tiental groentekramen die precies hetzelfde verkoopt. Dat aanbod mag diverser. Een kraam met biogroente zit de huidige ondernemers bijvoorbeeld niet in de weg, maar er komt wel een andere groep op af.”      

De gemeente investeert de laatste jaren in de Afrikaanderwijk. Neem de Pretorialaan, die een tijdje geleden helemaal werd gerenoveerd. Daardoor komen er nieuwe bewoners bij. Maar Banda hoopt niet dat de wijk een tweede Katendrecht wordt. “Vanuit zakelijk oogpunt is gentrificatie positief, maar ik hoop toch dat de diversiteit in deze wijk meer behouden blijft dan daar. Katendrecht begint toch verdacht veel op een tweede Almere te lijken met al haar nieuwbouw en elektrische auto’s. Dan maar iets meer moeite doen.”      

Zoë Cochia (Niffo) met Ronald Rote en Manuel Eleonora, twee creatieve wijkbewoners die vaak in het atelier te vinden zijn. Beeld: Victor Wollaert

Vlakbij Espressobar Pretoria zit Zoë Cochia met haar galerie Niffo. Er hangt vooral werk van plaatselijke kunstenaars aan de muur, zo wil ze kunst toegankelijk maken voor wijkbewoners. Ook Cochia is er duidelijk over: gentrificatie is geen goede zaak. Ze hoopt dat dit fenomeen de Afrikaanderwijk overslaat. “De kloof tussen arm en rijk wordt er alleen maar groter door. Van een witte wijk worden we echt niet beter, juist de diversiteit maakt de Afrikaanderwijk wat ze is. We moeten zelf sterker worden, geen mensen van buitenaf binnenhalen.” Ze kan zich daarom goed vinden in de werkwijze van de Afrikaanderwijk Coöperatie.

Dat de wijk geen paradijs is, ontkent Cochia niet. Ze organiseert daarom filmmiddagen en discussies. Daarmee probeert ze onderwerpen als vluchtelingenproblematiek bespreekbaar te maken en hoopt dat bewoners daardoor meer met elkaar in gesprek raken. “Natuurlijk komt lang niet iedereen er naartoe, maar alle beetjes helpen.”

Iets verder, in de Paul Krugerstraat, runt Renate Alaaedin haar kledingreparatiewinkel Aladin. Wat haar betreft heeft de wijk, en dus ook de ondernemers die er zitten, het zwaar te verduren onder het slechte imago dat de wijk lange tijd had. Dat imago is vooral door de media gecreëerd, vindt ze. “Het is hier multiculti, maar wat is daar mis mee? Die problemen zijn van jaren geleden. In 2009 was de Pretorialaan inderdaad uitgeleefd, net als het pand waar ik nu zit.  Maar kijk eens hoe het er nu uitziet. Ik ben blij dat er nieuwe ondernemers bijkomen, zoals de koffiebar. We kunnen wel wat extra toestroom gebruiken, van alleen inkomsten uit de wijk redden we het niet.”

Renate Alaaedin in haar winkel Kledingreparatie Aladin. Beeld: Victor Wollaert

Dit artikel is tot stand gekomen in samenwerking met de IABR. Van 23 april t/m 10 juli 2016 onderzoekt IABR–2016–THE NEXT ECONOMY in Fenixloods II op Katendrecht een waaier aan denkbare toekomstscenario’s voor onze steden: nieuwe woon- en werklocaties, nieuwe schone energiesystemen, nieuwe modellen voor gebiedsontwikkeling, nieuwe vormen van samenwerking, gezondheidszorg en solidariteit. Meer informatie over de tentoonstelling en het programma vind je hier

Benieuwd wat samenwerken met Vers Beton inhoudt?

Reageer of deel op Social Media

Tags:Afrikaanderwijk, Afrikaanderwijk Coörperatie, Espressobar Pretoria, IABR en Niffo

Secties: Economie en The Next Economy

kaart: Niffo Galerie/ Recycle Studio, Pretorialaan, Afrikaanderwijk, Rotterdam, Nederland

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *