Kunst & Cultuur30 juni 2016

Caroline Pietermaat: “Ik wil dat wie voor een dubbeltje geboren wordt, een rijksdaalder kan worden”

Onder de naam Code Groen houden meer dan vijfhonderd bovenbouwleerlingen zich bezig met de toekomst van Rotterdam. Vers Beton sprak met Caroline Pietermaat, de bevlogen drager van dit ambitieuze project. 

Beeld: Florine van Rees

Drie culturele instellingen van de stad, Hofplein Rotterdam, Maas Theater en Dans en de Stichting Kunstzinnige Vorming Rotterdam (SKVR), bundelen hun krachten om kinderen de komende vijf jaar bij politiek, bedrijfsleven en onderwijs te betrekken.

De start was op 19 mei in het stadhuis, waar Burgemeester Aboutaleb de jongeren zijn voorzittershamer overhandigde, nadat zij de raadsvergadering binnentraden om om inspraak te vragen. De Rotterdamse raad gaf hun de opdracht om mee te denken over hun stad. Op 6 juli presenteren ze hun plannen voor Rotterdam bij MAASpodium.

Die toekomstbeelden hebben zij ontwikkeld met behulp van gastlessen door mensen van ‘Club Code Groen’: directeuren, politici, de boswachter en andere professionals. En met hulp van kunst en theater, debatteren, filosoferen, onderzoeken en reflecteren. Het proces hebben de kinderen continu zelf vastgelegd op camera.

Code Groen. Waar komt die duurzaamheid suggestieve naam vandaan?

“Het idee is ontstaan bij de presentatie van de plannen voor de viering van 75 jaar wederopbouw. Samen met de bestuurders van de SKVR en het Maastheater zag ik hoe de plannen gepresenteerd werden door mannen op leeftijd. We keken elkaar aan en dachten: de stad vieren, dat gaat toch ook over de toekomst?

We moeten jongere generaties juist bij de stad betrekken, vinden we. De generatie om wie het óók gaat. Ter plekke bedachten we daarom de projectnaam ‘Code Groen’. Want kijken naar de toekomst heeft voor mij automatisch met duurzaamheid, deeleconomie en circulair zijn te maken. Het ‘vieren’ van de stad mocht wat ons betreft veel langer dan een jaar. Die gedachte moet de nieuwe generatie blijven voelen en koesteren.”

Beeld: Florine van Rees

Hoe doe je dat, de jongere generatie bij de toekomst van de stad betrekken?

“We verbinden hen met cultuur, onderwijs en het bedrijfsleven. Om het netwerk van de kinderen, hun wereld, groter te maken. Met netwerken bedoel ik natuurlijk niet visitekaartjes uitwisselen. Maar meer: zorgen dat ze ándere werelden zien. Bijvoorbeeld doordat Ronald van Raaij van de Rabobank Rotterdam in de klassen kwam spreken. Ik had bij wijze van spreken tot mijn 25e nog nooit met een bankdirecteur gepraat. En hem al helemaal niet gezien als iemand met wie je kennis kunt uitwisselen.”

"Het gaat niet zozeer om de ideeën zelf, meer om het inzetten van de denkkracht van die kinderen"

“Het project heeft niet alleen als doel om leuk theater te maken. Maar vooral ook de denkkracht van jongeren inzetten voor de samenleving. We zijn de afgelopen zeven weken aan de slag geweest. Met de kinderen en de stadsboswachters, bankdirecteuren en gemeenteraadsleden. Het niveau ‘we willen een kabelbaan’ zijn we al snel ontstegen. Nu komen ze bijvoorbeeld met speelplekken voor minder bedeelde kinderen. Maar het gaat niet zozeer om de ideeën zelf, meer om het inzetten van de denkkracht van die kinderen.”

Hoe kunnen basisschoolkinderen van nut zijn voor de politiek van Rotterdam?

“Zij kijken anders en zien wat er óók kan. Dat is een andere manier van bijdragen. Wij – ikzelf ook – zitten dagelijks in de wereld van beleidsnota’s en kadernotities. Je moet dan van goeden huize komen om open minded te blijven. Kinderen kunnen dat nog makkelijk. Zij brengen zo’n krankzinnige fantasie mee. Als je een kind vertelt dat je met je gedachten iemand in China kunt aansturen, zegt het: ‘Oké, gaaf! Daar gaan mee aan de slag.’ Wij vinden dat magie, maar zij zijn prima in staat om zich dat te verbeelden.”

Waarom zou je je als cultuurinstellingen willen inzetten om kinderen bij de politiek te betrekken?

“Nou, dat is maar één van de doelen. Het andere gaat mij zelf veel meer aan het hart. Ik noem het: paden verlichten. Eén op de vier kinderen groeit in deze stad op rond of onder de armoedegrens. Daar word ik echt boos en verdrietig van. Die kinderen wil ik laten zien welke mogelijkheden ze hebben. Dat ze voor zichzelf kunnen kiezen en heel veel meer kunnen worden dan ze denken. Ik wil ze laten ervaren dat ook als je voor een dubbeltje geboren wordt, je een rijksdaalder kunt worden.”

“Ik ben zelf een bofkont geweest. Maar veel kinderen zijn dat niet. Ook ikzelf ging automatisch een bepaalde richting in. Studeren, hockeyvriendinnetjes. Ik kreeg weinig mee van de andere kant van de medaille. Terwijl dat juist zo belangrijk is. Dat je op jonge leeftijd kennis maakt met die hele grootstedelijke omgeving.”

Beeld: Florine van Rees

Theater is niet voor de elite, zeg je. Maar ook om kinderen en jongeren te leren niet bang te zijn. Hoe zit dat?

“Verbeelding, verrijking, inspiratie: hoe eerder je daar mee bezig bent, hoe meer je er aan hebt. Ik wil het liefst elk kind over de hele wereld laten inzien dat je kunstenaar van je eigen leven kunt zijn. Dus ik begin in elk geval in mijn eigen achtertuin, hier in Rotterdam. Het is ook hier helaas vaak niet vanzelfsprekend dat kinderen kunnen en mogen spelen. Binnen het onderwijs, op scholen gebeurt veel. Dat is heel goed, al kan het nog beter. Maar ’s middags na school is er thuis voor sommige kinderen gewoon niks. Dan heb je wat handvatten nodig om te weten dat je kan en mag spelen. Dat je geen rottigheid uit hoeft te gaan halen omdat je je verveelt.”

“Het gaat erom niet bang te zijn. Niet voor de bankdirecteur, niet voor je buurmeisje met een blonde paardenstaart. Dat zeggen we niet expliciet tegen de kinderen, maar dat gaat vanzelf als je speelt. Binnen de veilige omgeving van theater is iedereen gelijk. En daarmee bedoel ik heus geen mooie Zonnaturawereld. Maar het gaat om het delen van een referentiekader. Ik wil niet dat je later als je groot bent, bang bent. Omdat je iets niet kent. Het is mijn middel tegen polarisatie: kinderen open minded laten zijn.”

"Ik wil het liefst elk kind laten inzien dat je kunstenaar van je eigen leven kunt zijn"

Waarom heb je, met zo’n boodschap, toch gekozen voor een politieke insteek van het project? Aboutaleb gaf zelfs zijn voorzittershamer aan de kinderen als start.

“Ja, de politiek is nou eenmaal waar de besluiten genomen worden. Als je invloed wilt, dan mag je ambitie ook groot zijn. Dan moet je bij de politiek zijn. Het is ook een statement dat we willen maken. Laten zien dat je dus aan politiek mee kunt doen. Je hoeft niet perse de volgende burgemeester te willen worden. Maar kinderen zien zo dat je mee kunt doen aan de democratie. Dat alles bij elkaar komt door een gekozen stadsbestuur. In dat debat kun je je gewoon mengen als je goede ideeën hebt, ongeacht je leeftijd.”

“Inzicht geven in hoe de stad werkt. En aan de kinderen laten zien dat we hun ideeën belangrijk genoeg vinden. Aboutaleb heeft de kinderen niet voor niets zijn voorzittershamer overhandigd. Daarmee zegt hij tegen die kinderen: ik neem jullie serieus. Investeren in kinderen en onderwijs, dat staat onbetwistbaar op zijn prioriteitenlijstje.”

Het hele project speelt zich af voor de camera. De kinderen krijgen les in video’s monteren van de SKRV, in interviewen en verslaggeven van de acteurs van het Maas Theater en Dans. Waarom heb je video als medium gekozen?

“We willen alles delen wat er gebeurt, in een soort afleveringen van School TV. Nu doen er 17 klassen mee, verspreid over 8 scholen in Rotterdam. Het project moet zich niet alleen op die eilandjes afspelen maar doorgegeven worden. Daarbij: als je voor het oog van de camera bezig bent, dat doet iets met je. Dan ga je er nog meer voor.”

Beeld: Florine van Rees

Wat is je gedroomde doel met dit project?

“Op zich zou ik willen dat alle scholen in Rotterdam meedoen. Dat zou heel gaaf zijn. Het is een toekomstgericht project. Alle bedrijven en instanties in ‘Club Code Groen’, hebben zich voor minimaal vijf jaar gecommitteerd. Wij zijn ermee begonnen, als Hofpleintheater, Maas Theater en Dans en de SKVR. Maar er zit geen hek om dit project. Wij hebben gewoon de eindregie, nu. We bepalen het gedachtegoed, de financiën. Maar iedereen kan meedoen. We zijn geen eigenaar, alleen initiator en eindverantwoordelijke.”

“En Code Groen is niet heilig. Het ideaal is dat kunst en cultuur kinderen verrijken en hun wereld vergroten. In dit project gaan daar ook nog de politiek en het bedrijfsleven in mee. Dat is bijzonder. Maar als andere scholen op een andere manier de wereld van de kinderen vergroten en verrijken, dan mag dat ook. Omdat we Code Groen met deze drie partijen geïnitieerd hebben is de basis. En we zijn alle drie partijen die het vooral open willen houden. We willen niet institutionaliseren. We zien dit project als een vehikel, waar iedereen op kan aanhaken.”

“We maken dit in elk geval voor de komende vijf jaar bestendig. En dat is al best lang, als je ziet hoe snel de wereld verandert. Het programma van Code Groen kan meeveranderen. Ook dat is iets waarvoor je niet bang moet zijn. Technologie en verandering in het algemeen moet je omarmen. Ik wil niet zeggen dat radicaliserende jongeren in Parijs anders waren geworden als ze hier waren geweest. Maar het gaat er om het pad verlicht te houden, voor iedereen. Dat betekent dat we zelf ook niet bang moeten zijn. Schoffies voor de deur niet wegsturen, maar juist naar binnen halen. Ga nou meedoen! Ik heb wel de ambitie, maar niet de illusie dat ik de héle wereld morgen kan redden. Daarom ga ik in elk geval hier aan de slag.”

Reageer of deel op Social Media

Tags:bedrijfsleven, Carline Pietermaat, Code Groen, cultuur, Hofplein Rotterdam, Maas Theater en Dans, onderwijs, politiek, skvr en theater

Sectie: Kunst & Cultuur

Ontvang de wekelijkse Vers Beton newsletter!

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *