Grenzeloze Rotterdammers21 juni 2016

Een nieuw thuis

Grenzeloze Rotterdammers deel 4/8

Grenzeloze Rotterdammers vertelt over de Rotterdamse migratiegeschiedenis. Wie kwamen hier aan en hoe maakten zij van Rotterdam hun thuis? Fotograaf Peter de Krom en journalist Dore van Duivenbode tonen hoe immigranten, repatrianten en vluchtelingen zich in de stad hebben geworteld. Deel 4: Een nieuw thuis

‘Wat is dit voor stomme vraag?’ De man zet zijn pet op zijn hoofd. Hij is één meter zestig en draagt een geblokt overhemd. ‘Door te vragen waar wij begraven willen worden lijkt het net of wij niet van Nederland houden. Het heeft er niets mee te maken. Natuurlijk willen wij in Turkije worden begraven. Dat spreekt toch voor zich? Onze familie ligt daar. Zo zijn we niet alleen.’

‘De Nederlandse grond is te nat,’ zegt een vrouw lachend. ‘In Turkije is hij droger. Dat voelt prettiger. Hier zitten beestjes in de bodem.’ De twee betalen maandelijks aan een uitvaartverzekering die hun repatriëren naar Turkije vergoedt. ‘Bovendien is het goedkoper,’ gaat de vrouw verder. ‘In Nederland is de dienst duurder en moet je om de zoveel tijd de grafkosten verlengen. In Turkije lig je voor eeuwig.’

Begrafenis op Zuiderbegraafplaats Beeld: Peter de Krom

In Nederland duurt eeuwig even. Er is te weinig grond. Op de Zuiderbegraafplaats hangt een briefje. De graven uit 1969 tot 1993 worden geruimd. Het briefje eronder waarschuwt voor konijnen. Ze knagen aan chrysanten en anjers, graven holen en bevuilen de grafmonumenten. Het wordt aangeraden om een andere bloemsoort te kiezen. Rozen bijvoorbeeld. Naast konijnen zijn er ook fazanten, houtduiven en ganzen gesignaleerd. Het geeft de begraafplaats in Charlois iets extra’s, aldus het mededelingenbord. Het hoofdpad ligt bezaaid met bloesem. Kruiwagens worden gevuld met onkruid. Twee harken staan tegen de heg. Een vrouw duwt haar rollator vooruit. Voorop ligt een verdroogd boeket van bloemen. Een lint bungelt boven de wielen. Bij een container houdt ze halt en kiepert ze de bloemen en het lint met een zwaai naar binnen.

"In Nederland noemen ze dat mindfullness, in Suriname het leven"

Aan het eind van het pad liggen op de graven zandheuvels. Het is vak 23, speciaal voor Soennieten. De graven wijzen richting het oosten. Volgens een medewerker van de plantsoendienst was het bepalen van de richting naar een Mekka een zoektocht. Het vak is meerdere malen heringericht. ‘In de jaren zeventig struinden we het terrein af met een kompas en de landkundige dienst. De een zei dit, de ander dat. Op een gegeven moment hebben we er een klap op gegeven.’ Tussen het zand staan vetplanten, een buxus en houten bordjes met ‘Love’, ‘Home’ en ‘Welcome’. In het naburige vak maakt een vrouw een grafsteen schoon met een servet. De strepen van het vochtige papier glimmen op het grijze marmer. In het midden van de steen staat een roos in een vaas.

Begrafenis op Zuiderbegraafplaats Beeld: Peter de Krom

‘Mijn moeder kan dode bloemen tot leven brengen,’ zegt Marcia terwijl zij een prop van het servet maakt. In 2004 overleed haar vader. ‘Hij was hier een van de eersten. Moet je zien hoe druk het nu is.’ In het Javaanse vak is amper plek. De grafstenen staan zij aan zij naast elkaar. Drie keer per jaar komt Marcia langs. Op spirituele dagen, die geven extra energie. ‘In Nederland noemen ze dat mindfullness, in Suriname het leven.’ In 1985 nam de familie het vliegtuig naar Nederland. Marcia was vijf jaar oud. De dertiger loopt het pad af, over de bloesem, richting de uitgang. ‘In Suriname wordt spirituele kennis generatie op generatie overgedragen. Ik heb informatie proberen te googelen, maar kwam niet ver.’

Haar nicht vertelde dat beschermengelen met jasmijnbloem worden gevoed. Marcia kocht een plant voor in huis. Van een vrouw binnen het spirituele circuit hoorde ze dat haar overgrootvader haar beschermengel is. ‘Mijn vader is die van zijn kleinkinderen. Door hen liggen zijn wortels in Nederland. Ik denk nooit na over de dood. Stom, hè? Eng vind ik het niet. Als ik aan mijn vader denk, ben ik thuis.’

Reageer of deel op Social Media

Tags:Begrafenis, Grenzeloze Rotterdammers, Rotterdam viert de stad!, Suriname, Turkije en Zuiderbegraafplaats

Sectie: Grenzeloze Rotterdammers

kaart: Zuiderbegraafplaats, Slinge, Rotterdam, Nederland
Over Grenzeloze Rotterdammers

De meer dan 170 nationaliteiten hebben allen een geschiedenis in Rotterdam, soms al generaties lang. Tussen de repatrianten uit voormalig Nederlands-Indië en de huidige Syrische vluchtelingen zitten decennia van postkoloniale migratie, gastarbeid en interne Europese emigratie. In deze achtdelige serie vertelt Grenzeloze Rotterdammers hoe zij zich in de stad hebben geworteld. Grenzeloze Rotterdammers is een initiatief van regisseur Tim van den Hoff en journalist Dore van Duivenbode.

mede mogelijk gemaakt door: Gemeente Rotterdam, Mondriaan Fonds, Stichting Volkskracht, Stichting Democratie en Media, Prins Bernard Cultuur Fonds

Grenzeloze Rotterdammers is onderdeel van Rotterdam Viert de Stad!

Publieksinfo

expositie
5 juni – 31 juli
Leuvehaven 59
10:00 – 19:00
gratis toegankelijk en in samenwerking met Aicha El-fassi van Wijkkeuken Zuid

televisieserie
iedere dinsdag bij OPEN Rotterdam om 18:15, iedere zondag bij RTV Rijnmond om 17:19, vanaf zondag online bij Vers Beton

Meer info: bezoek de Facebookpagina.

Ontvang de wekelijkse Vers Beton newsletter!

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *