Kunst & Cultuur17 juni 2016

“Houd de poppenkast open!”

Opinie

De poppenkast op het Binnenwegplein is voor de derde keer uit het Cultuurplan geschrapt. Poppenspeler Wim Noordegraaf is het zat. Hij blikt voor Vers Beton terug op het ontstaan van ‘zijn’ poppenkast en doet een dringende oproep aan de gemeente: “Houd de poppenkast open!”

Beeld: persoonlijk archief Wim Noordegraaf

In 1972 werd ik poppenspeler, ondanks de wijze raad van Gerard Remmert, een voorganger. “Doe het niet Noordegraaf”, waarschuwde hij, “er is geen droog brood in te verdienen.” Toch heb ik inmiddels drie poppenkasten versleten, duizenden voorstellingen gespeeld en ben ik koning in mijn eigen koninkrijk. Rijk werd ik niet, maar wel gelukkig.

Het idee voor de huidige poppenkast ontstond in 1978. Na een paar keer te zijn omgewaaid op het Schouwburgplein leek het me tijd voor iets stevigers. Ik bedacht de ‘Gewapend Betonnen Poppenkast’. Samen met enkele andere poppenspelers gingen we op zoek naar financiering van een vaste behuizing, midden in de stad.

Het waren andere tijden: de Rotterdamse Kunststichting (RKS) zat nog in een bouwkeet in het Hertenkamp op de hoek van Kruisplein en Weena. De grote jongens waren nog losbollen met leren jekkies: Hugo Bongers, George Lawson, Kees Weeda, Eddy Geerlings en Coos Rijsdijk. Ik had de wind mee. Burgemeester van der Louw vierde Binnenstadsdag en ik mocht het plan toelichten tijdens een talkshow in de hal van het Stadhuis.

Cadeau aan de stad

Ton van Hoorn van de RKS schreef daarop een prijsvraag uit voor het ontwerp van de eerste Gewapend Betonnen Poppenkast ter wereld. Naar goed gebruik werd het ontwerp van de tweede prijswinnaar (Jan Weeda) bekroond. Het winnende ontwerp werd feestelijk gepresenteerd in de hal onder de twee torens aan het Marconiplein. Maar geld om te bouwen was er nog steeds niet. Ton van Hoorn knikte me bemoedigend toe: “Komt goed”.

In juni 1979 stond ik met mijn poppenkast op een jaarmarkt in Westerbork (Drenthe). Van het thuisfront hoorde ik dat ik de AMRO Bank aan de Coolsingel moest bellen. Het was bloedheet in de glazen telefooncel in Westerbork. Directeur Koole van de AMRO vertelde mij persoonlijk dat de poppenkast gebouwd kon worden naast zijn bank, op het Binnenwegplein. Het was een cadeau aan de stad in het kader van de eenprocentsregeling (die bepaalde dat één procent van de bouwkosten aan kunst gespendeerd moest worden). Juichend reed ik met mijn bus terug van Drenthe naar Rotterdam.

Vier Rotterdamse poppenspelers hebben vanaf 1980 met veel plezier gespeeld op het Binnenwegplein. Een ieder had zijn eigen eenmanszaak waarmee door het hele land werd gespeeld. Daarnaast runden we samen de poppenkast in de binnenstad, aanvankelijk in het prijswinnende houten gebouwtje en daarna in de huidige glazen driehoek.

We waren straatartiesten, afhankelijk van het weer voor het succes van onze voorstellingen. Rijk werden we niet van de vrijwillige bijdragen van het publiek. Maar gelukkig was er subsidie. De gemeente kreeg steeds meer aandacht voor ‘verlevendiging van de binnenstad’. Toen de RKS werd opgevolgd door de Rotterdamse Raad voor Kunst en Cultuur (RRKC) begonnen de problemen. De kunstbobo’s schrapten de poppenkast elke vier jaar uit het Cultuurplan. Altijd werd er waardering uitgesproken voor de poppenkast op het Binnenwegplein. Maar met de poppenspelers was volgens de RRKC steeds van alles mis. Soms was de visie onvoldoende. Soms rammelde de onderbouwing. Dan was de kwaliteit van de aanvraag onder de maat. En de laatste keer werd gebrek aan ambitie en innovatie geconstateerd.

Kunstbobo's

Ook dit jaar was het weer prijs. Op 1 juni werd ik om 7.50 uur ’s ochtends gebeld. Subsidie ingetrokken – einde poppenkast. We hadden weer zo ons best gedaan. Zo mooi mogelijk gespeeld, ook bij windkracht 10, tussen de regenbuien door. We hadden weer een prachtige aanvraag ingediend met de bekende ingrediënten: kinderen en theater, verlevendiging van de binnenstad, de poppenkast als traditioneel volkstheater etc.

Wij poppenspelers zijn niet erg veranderd. Hooguit beter geworden, want in ons vak tellen de vlieguren. Het publiek is ook niet veranderd. Nog steeds een doorsnee van de bevolking. Veel trouwe klantjes die afhaken als ze wat ouder worden. Veel grootouders die met hun kleinkinderen komen. Het plein is ook nog steeds het zelfde. Nou ja: Termeulen weg, Jungerhans weg, Riksbioscoop weg en het City Informatiecentrum is er ook weer vandoor. De harde oostenwind is gebleven. We zijn de AMRO nog steeds dankbaar voor ons plekje in de stad. Maar het waait er wel een beetje. Toch zijn we van ons tochtgat gaan houden.

Wat wel veranderd is, zijn zij die adviseren over ‘Kunst’. Ook nu weer kwamen de kunstbobo’s tot de verrassende ontdekking: poppenkast is leuk, maar geen kunst. Zelfs als vorm van lage kunst worden we niet gepruimd. Pech voor ons en voor het jonge publiek. Als de poppenkast is opgehoepeld, komt er weer 27.000 euro vrij voor echte, innovatieve kunst.

Petitie

Inmiddels halen we weer handtekeningen op. Het lessenaartje van vier jaar geleden hangt opnieuw aan de poppenkast en ook online kan getekend worden. Met de moed der wanhoop zijn we begonnen aan een brief aan de wethouder. Waarin we hem redenen geven om het advies naast zich neer te leggen. Maar ook opmerken dat het niet zo innovatief is van de kunstbobo’s om ons elke vier jaar met dezelfde argumenten de grond in te boren. Dat het advies van de RRKC dit keer op de grens zit van belediging en leeftijdsdiscriminatie.

Als alles toch misloopt zeg ik: bedankt gemeente Rotterdam, ook namens het publiek, voor de 36 heerlijke jaren op het Binnenwegplein.

Reageer of deel op Social Media

Tags:culturplan, Cultuurplan 2017-2020 en poppenkast

Sectie: Kunst & Cultuur

kaart: Coolsingel 193, 3012 AG Rotterdam, Nederland
Ontvang de wekelijkse Vers Beton newsletter!

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *