Kunst & Cultuur8 juni 2016

Mariette Dölle: “Rotterdam is de kunstenaarskolonie van nu”

Afscheidsinterview

Na tien jaar als artistiek leider van TENT verruilt Mariette Dölle Rotterdam voor Bergen, waar ze directeur-bestuurder van Museum Kranenburgh wordt. Lindy Kuit sprak met Dölle over internationale kansen en het second-citysyndroom.

Beeld: Willem de Kam

Zit je na tien jaar TENT aan je taks of ervaar je dat als de aanvaardbare max?

“Er speelden voor mij twee zaken. Voor een plek als TENT, die zich bezighoudt met wat kunst is in Rotterdam en wat Rotterdam betekent voor de kunst, is een nieuw perspectief eens in de zoveel tijd belangrijk. Dus in die zin dacht ik, het wordt na tien jaar wel weer eens tijd voor een frisse wind. Aan de andere kant kwam de positie bij Kranenburgh voorbij. Als er kansen zijn moet je ze grijpen, zo heb ik ook altijd geopereerd bij TENT. Overigens heb ik net mijn jubileum gemist. Ik heb exact negen jaar en elf maanden bij TENT gewerkt.”

Hoe trof je TENT aan tien jaar geleden en in welke zin heb je het zien veranderen?

“Tien jaar geleden, in 2006, bestond TENT net zeven jaar. Dat waren zeven hele turbulente jaren, zoals dat hoort in de kunst. Verschillende directeuren volgden elkaar snel op. Toen ik arriveerde, leek het tentoonstellingsprogramma op dat van een open atelier. Veel verschillende kunstenaars lieten in een heel hoog tempo werk zien. TENT was het levendige hart van de kunstenaarswereld. Wat ik heb willen doen, is die levendigheid van de kunstenaarswereld openstellen voor het publiek; voor geïnteresseerden, professionals en bemiddelaars. Ik hoor mensen weleens zeggen dat TENT inmiddels landelijk aandacht kan vragen voor wat hier in de stad gebeurt. En dat het een gerespecteerde instelling is die een podium biedt aan jonge kunstenaars en carrières een boost geeft. En als ik mezelf misschien een pluim mag geven: ik ben de eerste persoon die Wendelien van Oldenborgh een grote solo heeft gegeven (As Occasions, 2008, red.).”

Wendelien gaat in 2017 namens Nederland naar de Biënnale van Venetië. Ben je daar trots op?

“Ontzettend. Het is heel bijzonder dat Wendelien naar Venetië gaat. Die solotentoonstelling in 2008 is een belangrijk moment voor haar geweest en het is leuk om te zien welke gevolgen zoiets kan hebben. Ze heeft een kritische blik en een zachtaardige, fluwelen filmstijl. Ik verwacht een mooie, evenwichtige en bij vlagen emotionele presentatie.”

“De kunstsector is heel belangrijk geweest in de versnelling die Rotterdam gemaakt heeft”

Hoe heb je de stad in tien jaar tijd zien veranderen?

“Rotterdam is de afgelopen vier à vijf jaar enorm gaan versnellen. De stad is opgebloeid en plotseling een early adopter geworden. Het is een stad waar jongvolwassenen nieuwe en kleine initiatieven ontwikkelen die op de grens van commercieel en creatief balanceren. Ik heb het dan over bars, cafés en kleine winkeltjes; je kunt je hier inmiddels een end weg shoppen.

Toen ik hier kwam, was Rotterdam echt een tweede stad. De creatieve klasse heeft de stad een enorme boost gegeven. Deze groep mensen heeft publieke gebouwen hergebruikt, en daarbij geherinterpreteerd wat stedelijkheid tegenwoordig is. De afgelopen jaren is Rotterdam daardoor zo veel eigentijdser geworden. De stad schudt het second-citysyndroom van zich af en is aantrekkelijk, voor bezoekers én bewoners.

De kunstsector heeft hierbij een belangrijke rol gespeeld, maar heeft het op het moment ontzettend moeilijk. Veel atelierruimtes zijn in de loop van de tijd afgestoten, waardoor kunstenaars minder beweegruimte hebben. Ze ontvangen ook steeds minder subsidie en hebben verschillende bijbaantjes om het hoofd boven water te houden. Het groeiende en bloeiende Rotterdam en de vechtende kunstsector zijn twee tendensen die elkaar ontzettend tegenspreken. Ik ben benieuwd hoe de gemeente hier op de lange termijn mee om zal gaan.”

Beeld: Willem de Kam

Over de gemeente gesproken: tijdens jouw bewind is ook de gevel van het pand waarin TENT en Witte de With huizen stevig aangepakt. De oude, hooggeplaatste raampjes zijn vervangen door een glazen pui die van vloer tot plafond reikt.

“Ja, dat was een grote wens, die al heel snel na mijn aantreden in beeld kwam. Het duurde echter heel lang voordat het gerealiseerd kon worden. Het gebouw (een voormalige meisjesschool uit 1875, red.) is een monument. Het is als één van de weinige gebouwen gespaard gebleven van het bombardement en van de wilde wederopbouwplannen daarna. Uiteindelijk is het een waanzinnig mooie, open pui geworden en het pand heeft door de ingrepen een geheel nieuw hoofdstuk gekregen. Gek genoeg zijn wij daardoor ook ‘opnieuw’ begonnen.”

Wat waren hoogtepunten tijdens jouw TENT-periode?

“TENT werkt dit jaar samen met twee instellingen van formaat: Tate Modern in Londen en Palais de Tokyo in Parijs. Dat had ik me tien jaar geleden niet voor kunnen stellen. In april zijn we met Marga Weimans en twintig dansers afgereisd naar Parijs. Op uitnodiging van Palais de Tokyo opende zij met haar zomercarnavalparade een performancefestival (DO DISTURB, red.). Haar werk, dat ook gaat over het omgaan met verschillende etnische achtergronden, past bij Parijs.

Met Tate starten we binnenkort met een project. Het wordt een soort uitwisselingsproject met jongeren, een crash course in hedendaagse kunst. Tate is geïnteresseerd in hoe wij met ons publiek omgaan en bezoekt ons regelmatig. Superdiversiteit en de manier waarop kunst en cultuur zich bewegen in dat gebied, is een groot thema voor ons, maar ook voor hen. Rotterdam is überhaupt voor veel steden een voorbeeldstad.

En, ik kom er nog één keer op terug, de solotentoonstelling van Wendelien in 2008 was een hoogtepunt. Het was niet alleen háár eerste solotentoonstelling, maar ook de mijne. Ik dacht destijds na over TENT en welke koers het kunstcentrum moest varen. De kunstenaar stond voorop, dat was één ding dat zeker was. Ik vond het belangrijk om het werk van Wendelien te tonen, omdat het maatschappelijk geëngageerd is, in een artistieke vorm. Ze werkt met ruimtes en installaties die je onderdeel maken van een artistieke ervaring. Ze speelt met de tegenstelling tussen hoge en lage kunst; ontzettend interessant. Kunstenaars die zich uitspreken over de wereld om ons heen zijn essentieel. Zij zorgen voor open wereldbeelden.”

“TENT heeft een leider nodig die de reuring voortzet”

Kranenburgh in Bergen is je volgende stap. Van hedendaagse kunst naar een collectie rondom de Bergense School, een schilderstijl uit de jaren twintig als ik me niet vergis. Best een ommezwaai. Wat bewoog je voor Kranenburgh te kiezen?

“Tja, bij Kranenburgh hebben ze nog nooit van TENT gehoord. Zo kun je het ook zien. Kranenburgh is een jong en een oud museum tegelijkertijd. Het bestaat al een jaar of dertig en is inderdaad ontstaan op de grond van de Bergense School: de eerste Hollandse expressionisten. Bergen heeft een bijzondere aantrekkingskracht. Al decennialang trekken kunstenaars naar de plaats, of ze worden er geboren. Het is een soort kunstenaarskolonie.

Museum Kranenburgh huist in een villa. Twee jaar geleden is er met particulier en gemeentelijk geld flink uitgebreid. Zo is er een museale plek ontstaan met prachtige tentoonstellingszalen die eigenlijk nog heel jong is. Bepaalde dingen doen me heel erg aan Rotterdam denken trouwens. Bergen is de kunstenaarskolonie van toen, en Rotterdam de kunstenaarsstad van nu. Ik wil die twee werelden verbinden.”

Wat voor directeur had TENT tien jaar geleden nodig, en wat voor directeur heeft TENT en daarmee Rotterdam nu nodig?

“Wat heel erg past bij TENT is een directeur die houdt van de dynamiek van de beeldende kunst. En die ook houdt van het contact tussen kunst en publiek. Ik hoop op een geïnspireerd persoon en eigenlijk hoop ik ook op iemand die het totaal anders gaat doen dan ik. TENT heeft een artistiek leider nodig die de reuring voortzet.”

Reageer of deel op Social Media

Tags:Kranenburgh, Mariëtte Dölle en TENT

Sectie: Kunst & Cultuur

kaart: Witte de Withstraat 50, Rotterdam, Nederland
Ontvang de wekelijkse Vers Beton newsletter!

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *