Stedelijke ontwikkeling & architectuur22 juni 2016

Wereldberoemd buiten Rotterdam

Over vijf Rotterdamse architectenbureaus die vooral internationaal bouwen

LOLA Landscape Architects is al tien jaar gevestigd in Rotterdam en won in 2013 de Maaskantprijs voor jonge architecten, maar realiseerde pas één project in eigen stad. Vers Beton vroeg LOLA en vier andere internationale bureaus naar hun eenzijdige verhouding met Rotterdam.

Beeld: Rémon Mulder

LOLA Landscape Architects (18 werknemers)

Specialisme: landschapsarchitectuur en groen stedenbouwkundig ontwerp.
Buitenlandse successen:
– Montenegro Paviljoen (Venice Biënnale 2016)
– Sportpark in Genk (België)
– Park in oude steengroeve in Be’er Sheba (Israël)
– Tominé Park in Bogota (Colombia)
– Hoofdkantoor campus Adidas (Duitsland)

“We komen tegenwoordig eigenlijk best wel op de radar hier hoor”, begint Cees van der Veeken, een van de oprichters van LOLA. “We zijn in 2006 heel bewust voor deze stad gegaan als vestigingsplaats. De levendige en eigenwijze architectenscene is competitief en internationaal. Je komt hier makkelijk uit je comfortzone. Maar als landschapsarchitecten kijken we voor ons werk veel verder.”

Waarom zien we weinig werk van jullie in Rotterdam?

In het begin hebben we het hier wel geprobeerd. We werden een aantal keer tweede in prijsvragen voor jonge architecten. Maar daarna kregen we vrij snel meer werk buiten Rotterdam. We hebben onze aandacht op een gegeven moment verlegd naar buiten de stad. We zijn als landschapsarchitecten niet zo gefocust op de directe omgeving. De mentale afstand is voor ons relevanter dan de geografische afstand.”

“Landschapsopgaven treffen we meer buiten de stad. In het Westland, Zeeland, Brabant, maar ook in België en Duitsland. Het is prima om chauvinistisch te zijn als Rotterdams bureau, maar wij zijn daar zelf gewoon niet zo mee bezig. De markt is voor ons veel breder. Eigenlijk: overal ter wereld waar mensen belangstelling in ons bureau hebben.”

“Wat ook meespeelt: Rotterdam doet veel zelf. We werken meer voor middelgrote steden als Leiden en Dordrecht, omdat die geen eigen landschapsarchitect hebben.

Wat zou je in eigen stad willen aanpakken?

Parken zijn de iconen van de hedendaagse stad. Een nieuw park voor de stad dus. Zuid is vrij groen, maar Noord is erg stenig. Er is daar al veel te winnen door ‘groene restruimtes’ te verbinden. Een betere dooradering’ te maken door singels, stroken en particulier groen op een ecologische manier te verbinden. Een prettige groene infrastructuur door de stad of buurt heen. We hebben inmiddels een voorstel voor zo’n groene dooradering gemaakt.” 

Natrufied (4 werknemers)

Specialisme: duurzame architectuur geïnspireerd op de natuur.
Buitenlandse successen:
– Een vakantiehuis (Zweden) heeft de naam Natrufied in het buitenland gevestigd
– Bamboeresort en school (Thailand)

Oprichter Boris Zeisser woont en werkt al twintig jaar in Rotterdam. Niet perse uit liefde voor de stad, maar ‘uit praktisch oogpunt’, omdat zijn partner bij het voormalige bureau 24Hours niet wilde verhuizen. Toen hij vorig jaar verder ging als Natrufied, bleef hij toch in de havenstad. “Het is hier makkelijk aan mensen komen. Amsterdam is meer een museum, Rotterdam is een bouwstad. En als architect wil je gewoon bouwen.”

Waarom zien we weinig van jullie in Rotterdam?

“Onze architectuur leent zich meer voor buiten de stad. We ontwerpen op natuurbasis en doen veel werk in natuuromgevingen: resorts, strandpaviljoens. Heel specifieke settings, los van de stad. Ik vind dat heerlijke plekken om te zijn en om over na te denken. Opdrachten waarin je de verbinding met de natuur zoekt, hebben mijn persoonlijke voorkeur.”

Wat zou je aan willen pakken in de stad?

“De grootste uitdaging vind ik de Maasboulevard. Het stuk tussen de Erasmusbrug en de Willemsbrug is prachtig en heeft een enorm potentieel. Ik stop er regelmatig, als de zon onder gaat boven het Noordereiland. Er zijn allerlei pogingen gedaan om er leven te krijgen met mooie paviljoentjes. En dat kan ook zeker. Ik ken zoveel mooie centrumplekken langs het water in andere steden. Maar het mislukt hier steeds weer, want je kunt er niet goed komen. Niet lopend en niet met het openbaar vervoer. Ik zou me in willen zetten om daar een echte flaneerzone aan de Maas van te maken.”

Ooze architects (2 werknemers, soms 4)

Specialisme: het integreren van innovatieve, sociale, ecologische en technologische oplossingen binnen stedelijke projecten. 
Buitenlandse successen:
– Openbaar natuurzwembad in King’s Cross (Londen, Engeland)
Agua Carioca: een circulair watermanagementsysteem voor favela’s met pilot bij de residentie Burle-Marx (Rio de Janeiro, Brazilië)
Visitors Centre Emscherkunst in Oberhausen (Duitsland)
– Kust-appartement (Knokke, België)
– Renovatie en aanbouw Villa Rotterdam (Nederland)

Op het moment van schrijven opereert Ooze vanuit Rio de Janeiro in Brazilië, waar ze met hun jongste project rondom circulaire waterecosystemen bezig zijn. Het bureau mag dan Rotterdams zijn, het duo zelf is met recht internationaal: Eva Pfannes is Duits, haar partner is Frans en hun werk is over de hele wereld te vinden. Slechts één van hun internationale successen is hier in Rotterdam te vinden. Ze renoveerden een historische villa en voegden die samen met een moderne aanbouw.

Krijgt de Villa Rotterdam navolging of blijven jullie internationaal gericht?

“Villa Rotterdam krijgt inderdaad navolging, in Leipzig (Duitsland). We voorzien daar een beschermd woonhuis uit 1830 van een nieuwe aanbouw. Ik merk dat Nederlandse aannemers vaak bereid zijn om nieuwe manieren van construeren uit te proberen en dat ze buiten de gebaande paden durven te treden, dus we werken vooral graag met Nederlanders in het buitenland.

Waarom zijn jullie hier gevestigd?

“Sylvain en ik zijn Frans en Duits, dus twee buitenlanders in Rotterdam. We hebben ons hier gevestigd, omdat we van de pioniersgeest en het bewustzijn van architectuur in deze stad houden. En voor ons is het ook belangrijk dat Rotterdam centraal ligt in Europa. We hebben een uitgebreid Europees netwerk: in Duitsland, Frankrijk en Engeland, maar ook in India en Brazilië. Verder is deze stad open en makkelijk. Je kunt veel binnen twintig minuten met de fiets bereiken. In Londen of Parijs zou je steeds uren in het openbaar vervoer moeten zitten.”

Wat wil je aanpakken in Rotterdam?

“Een zwemvijver natuurlijk! En daarbij zouden we graag een serie alternatieve openbare ruimtes maken en een uitnodigende publieke binnenplek. Een soort commons, om de stad op een nieuwe manier te delen en te beleven en ideeën voor een circulaire levenswijze op lokaal niveau uit te wisselen.

Schilder Scholte (4 vaste werknemers)

Specialisme: architectuur in Collectief Particulier Opdrachtgeverschap, bedrijfs- en kantoorgebouwen en interieuropdrachten.
Buitenlandse successen:
Pani community centre/ambachtsschool in Raharjat (Bangladesh)
Retail concepten, winkels (China)

Hill Scholte heeft nog net tijd voor een telefoongesprek voor ze afreist naar Zurich. Samen met partner Gerrit Schilder gaf ze de afgelopen tijd over de hele wereld lezingen en presentaties over hun prijswinnende Bamboe Ambachtsschool in Bangladesh. “Een megasucces”, zegt Scholte enthousiast. “Architectonisch geen prestigeproject, maar het is een icoon geworden voor de omgeving door de samensmelting van westerse en Bengaalse bouwkunst.” Toch hoopt ze op een volgende opdracht in haar ‘geweldige’ thuisstad Rotterdam. “Je mag in je handen wrijven als je hier architect mag zijn, met zoveel mogelijkheden en ruimte als de gemeente biedt.”

Waarom zien we nog weinig van jullie in Rotterdam?

“Er zijn hier zo veel bureaus, de markt is een beetje verzadigd, merken we. Je kunt nog zo succesvol zijn als bureau, een partij moet toch jóú de opdracht gunnen. We zijn op papier een jong bureau, drie jaar oud, maar wel met zeer ruime eerder opgedane ervaring. Met de wereldwijde exposure zijn we daarom erg blij. Ik wil zeker meer doen in Rotterdam en hoop dat dat nog gaat komen.”

Waarvoor jeuken je handen hier in de stad?

“De gevel van het Maritiem Museum. Die zouden we graag aanpakken. Het is een prachtig ijkpunt aan het einde van de Coolsingel, dat veel meer uitstraling kan hebben. En zo kan ik nog wel tien locaties noemen. Er zijn nog veel ‘dode’ plekken in Rotterdam waar iets mee gedaan kan worden. En een highline à la New York hebben we haast klaarliggen. Het zou een geweldige uitdaging zijn om die te mogen ontwerpen en realiseren.”

NIO (8 ontwerpers in Rotterdam, 1 in Rome en freelancers over hele wereld)

Specialisme: eigenlijk alles: woningen, bruggen, paviljoens, tunnels, openbare gebouwen, meubels. Exotisch in stijl en kleur.
Buitenlandse successen:
– Museum voor moderne kunst in Toscane 

Maurice Nio schiet in de lach bij de vraag waarom hij in Rotterdam gevestigd is. “Dit is toch de enige stad waar je je prettig voelt als architect?” In 2000 begon hij voor zichzelf en heeft hij het een jaar in Amsterdam geprobeerd. “Dat was niet te doen. Krankzinnig duur. Rotterdam is een goede plek om te zitten als je als architect nog wat wilt onderzoeken. De stad weet namelijk ook nog niet waar ze naartoe wil. Dat klikt wel.”

Waarom klikt NIO qua opdrachten niet met de stad?

“Tja, we krijgen hier geen voet aan de grond. Dat vind ik ook zo bijzonder. We willen dolgraag iets in de stad maken, maar er rust een soort vloek op, lijkt het. Ons ontwerp voor het Collectiegebouw is bijvoorbeeld afgewezen. Zelfs in Italië is het ons gelukt en daar is het echt nog veel moeilijker om als buitenlandse architect iets gebouwd te krijgen. Dankzij goede contacten en lang volhouden gaat daar in oktober het mooiste, nee: het meest spraakmakende museum van heel Italië open! De aanhouder wint, inderdaad. Ik ga ervan uit dat dat in Rotterdam uiteindelijk ook geldt.” 

Wat zou je graag aanpakken in Rotterdam?

“Het Feijenoord Stadion. Daar wil ik op die plek iets heel moois van maken. Niet ergens anders! Natuurlijk niet. Waar ik verder nijdig van word is dat voor het ontwerpen van nieuwe woontorens in Rotterdam niet de echt goede architecten gevraagd worden. De stad is klaar voor een echt gave woontoren, iets op wereldniveau. Hoge gebouwen op een truttig niveau hebben we genoeg. Het is tijd voor een toren die past bij de durf, de daadkracht en de power van de stad!”

Bouwstad

Of hun werk nu hier te zien is of niet, Rotterdam is voor deze internationale architecten de spil van hun netwerk. Ze werken over de hele wereld, maar voelen zich thuis in deze havenstad. En ze willen hun diverse kosmopolitische ideeën juist hier graag inzetten. Tijd om daar als ‘bouwstad’ van te profiteren!

 

De sectie Stedelijke Ontwikkeling & Architectuur wordt mede mogelijk gemaakt door AIR, het Architectuur Instituut Rotterdam. (meer info)

Lees meer:

Reageer of deel op Social Media

Tags:architect, architecten, bouwstad, bureau, internationaal, LOLA, NIO, Nutrified, Ooze, RAM16, Rotterdam, Rotterdam Architectuur Maand en Schilder Scholte

Sectie: Stedelijke ontwikkeling & architectuur

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *