Stedelijke ontwikkeling & architectuur5 juli 2016

“Rotterdam, stel jezelf ter discussie”

Architect Reimar von Meding reflecteert op #RAM16

De Rotterdam Architectuur Maand 2016 is ten einde. Architect Reimar von Meding reflecteert hierop en blikt vooruit naar #RAM17, waarbij hij pleit voor ontwikkeling vanuit sociaal perspectief. 

Beeld: Loes van Duijvendijk

De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur (RLI) constateerde onlangs dat de havens van Rotterdam zeer kwetsbaar zijn, met maar liefst 50 procent afhankelijkheid van fossiele stoffen. Het advies aan de overheid om daar niet meer zo zwaar op te investeren stuitte niet bepaald op enthousiasme. Maar als je weet wat er de laatste tijd met bedrijven gebeurt die weigeren in te zetten op hernieuwbare bronnen, kun je ze alleen maar gelijk geven. Rotterdam zit in de wurggreep van de havens als economische pijler en symbool van de stad. Als je daarin niet wilt vastlopen zit er maar één ding op: stel jezelf ter discussie.

Rotterdam Architectuur Maand – #RAM16 – paste goed in die lijn met een oproep tot utopisch denken, het beleven van gebouwen en meedenken over de toekomst van de stad. Er kwam een storm los van intelligente en relevante ideeën, gedachten en meningen. Maar het was ook op zijn Rotterdams: groots gedacht met relatief kleine impact omdat alles los van elkaar staat. Onze tijd vraagt echter om een bepaalde effectiviteit in handelen. Op zijn Rotterdams: niet lullen maar poetsen. #RAM17 staat daarom bij voorkeur in het teken van klein, samenhangend en met veel impact.

“Zijn de kleine opgaven te weinig sexy om groots en meeslepend aan te gaan?”

In haar imago als architectuurstad zit Rotterdam in een vergelijkbaar dilemma als met de havens. De stadsmarketing draait op lucky shots. Een cool gebouw hier, een extreme mening daar. Bij de grote opgaven, de problemen die de mensen van de stad raken en juist tot economische groei kunnen leiden, zie je daarentegen te veel terugtrekkende bewegingen. Is het te weinig sexy om de optelsom van kleine opgaven groots en meeslepend aan te gaan? Het zou het verband met de mensen van Rotterdam veel sterker maken. Een paar voorbeelden:

Rotterdam zet in haar woonvisie bij verduurzaming in op labelstapjes tot gemiddeld C. Zogenaamd omdat het niet anders kan, wordt bij de maatregelen gedacht aan “hoofdzakelijk opwekking van duurzame energie”. Een dergelijke aanpak, waarbij je geen visie hebt om eerst de energievraag te beperken, is gedoemd te mislukken. Op die manier lukt het niet om de gebouwde omgeving tot 2050 CO2-neutraal en energieleverend te maken. Waarom zorgt de stad niet voor een economische zone waarin binnen de komende tien jaar 100 procent afstand wordt genomen van fossiele brandstoffen? Met een Maeslantkering die dichtgaat als er een schip met kolen in het ruim aankomt. Feestelijk te openen tijdens #RAM17. Gewoon niet lullen maar poetsen. No mercy. Het zou een ongelofelijke kans zijn in de doe- (en niet denk-) stad Rotterdam. Zo dicht je niet alleen het gat dat de haven de komende jaren achter zal laten, je kunt zo óók voorloper worden in de manier van stadsontwikkeling waar de komende jaren wereldwijd vraag naar zal zijn. Stel je voor: van haven voor olie en kolen naar export hub voor duurzaam wonen!

Schrik hierbij niet terug voor complexiteit. In Rotterdam is het bijvoorbeeld “funderingsherstel eerst”. Een urgent dossier onder de oppervlakte waar de komende jaren heel veel geld in om zal gaan. Het moet ook, maar waarom niet tegelijkertijd met verduurzaming? De hele aanpak voor funderingsherstel is volledig ambachtelijk georganiseerd. Het stelt niks voor vergeleken bij de impact van aardbevingen in Groningen. Maar daar slagen ze er tenminste in om – onder veel moeilijker omstandigheden – herstel en vervanging als motor te gebruiken voor nieuwe methodes voor klantbenadering en het ombuigen van de energievraag. Dat kan in Rotterdam toch ook?

#RAM17

In Rotterdam is er te veel woonruimte voor de “primaire doelgroep”. Oftewel: stedelijk wonen is in Rotterdam té betaalbaar. Oftewel: voor de traditionele woningbouw valt hier niet genoeg te verdienen. Waarom maakt Rotterdam van deze nood geen deugd? De prijs van wonen in het algemeen moet sowieso structureel omlaag. Door dit vraagstuk in de strijd te gooien kan Rotterdam als eerste stad betaalbaar wonen als basisrecht invoeren.

Beeld: Loes van Duijvendijk

Op een samenhangende manier met je stad omgaan en groots zijn door klein te doen lukt je niet met politiek beleid dat uitsluitend gebaseerd is op economische en juridische argumenten. Met #RAM16 zette Rotterdam in op marketing en laboratoria voor architectuur en stedenbouw. Ontwerp blijft hiermee steeds in de theoretische hoek, er ontstaat geen politieke druk. Je kunt je daarna omdraaien en verdergaan met waarmee je bezig was. Rotterdam hééft de kans om een nieuwe economie te stimuleren. Door groots en meeslepend te ontwikkelen vanuit sociaal en fysiek perspectief. #RAM17 wordt de kans om dat aan de wereld te laten zien.

De sectie Stedelijke Ontwikkeling & Architectuur wordt mede mogelijk gemaakt door AIR, het Architectuur Instituut Rotterdam. (meer info)

Reageer of deel op Social Media

Tags:architectuur, RAM16, Reimar von Meding en Rotterdam Architectuur Maand

Sectie: Stedelijke ontwikkeling & architectuur

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *