voor de harddenkende Rotterdammer

Grenzeloze Rotterdammers vertelt over de Rotterdamse migratiegeschiedenis. Wie kwamen hier aan en hoe maakten zij van Rotterdam hun thuis? Fotograaf Peter de Krom en journalist Dore van Duivenbode tonen hoe immigranten, repatrianten en vluchtelingen zich in de stad hebben geworteld. Deel 6: Vervlogen land

02_53A1674
Een portret van Boka Nathie uit Delfshaven. Beeld door: beeld: Peter de Krom

‘Ik had een container geregeld.’ In de container zou kleding gaan, zijn koffer, zijn smoking, shampoo en zeep. ‘Al mijn spullen.’ Potten, pannen, een fiets en zijn hoed. ‘Er paste drie kuub in.’ Zijn fototoestel en tien paar schoenen. Naast elkaar staan ze in het gelid. Van beige tot zwarte, met harde neuzen om te lakken. Maat 40, 42, 44. ‘De laatste keer naar Suriname had ik twee paar meegenomen. Al mijn vroegere klasgenootjes riepen mij na. ‘Boka, jouw schoenen glimmen! Het gaat vast goed met jou.’ Ze noemden me Michael Jackson. Hij had ook van die glimmende schoenen. Als ik niets te doen heb, maak ik ze een voor een schoon.’ In een doosje naast de schoenen liggen veters en een zooltje. Ook die zouden mee gaan in de container. ‘Remigreren, noem je dat zo? Na twintig jaar Nederland zou ik teruggaan naar Suriname. Op kosten van de staat zou de container tot aan de eindbestemming worden bezorgd. Alles stond klaar.’ In een hoek van de kamer ligt de koffer opengeslagen. Met de kleding, shampoo en zeep er nog in. Tijdens het laatste bezoek aan Suriname werd Boka onterfd. Als jongste van een elfkoppig gezin kreeg hij niets. De spullen zouden de container nooit zien, de koffer bleef in Delfshaven.

‘Ik ben verkeerd geboren,’ zegt Boka. ‘Dat zeiden ze vroeger al tegen mij.’ Een vlieg verdwijnt in zijn baard. ‘Bij mijn geboorte stierf onze moeder.’ Hij haalt zijn vingers door de witte haren. ‘Zonder mij had ze nog geleefd.’ De vlieg kruipt over zijn wang. ‘Je hebt toch zwarte schapen?’ Boka veegt ‘m weg. ‘Dat ben ik.’ Hij kijkt naar buiten, de straat op. ‘Op mijn dertiende was ik het zat.’ Boka verliet het ouderlijk huis en sliep op de markt. Zodra zijn familie hem vond, werd hij geslagen. Via baantjes, ontslag en verkeerde keuzes belandde de tiener in de Surinaamse gevangenis. ‘Daar hoorde ik voor het eerst over Nederland en de sociale dienst. Dat werd mijn doel. Mijn vroegere klasgenootjes noemden mij ‘de Hollander’ omdat ik zo graag weg wilde.’ In de haven zag de jonge Boka een vrachtschip liggen. Zodra het donker was, verstopte hij zich op het voordek, tussen het gezouten vlees. Na drie dagen varen zou hij er zijn. ‘Al na één dag meerden wij aan. Ik keek uit het raam en zag ‘Paramaribo’ staan.’ Teleurgesteld stapte Boka van boord. Het varen ging hem te langzaam. De zeventiger krioelt weer met zijn vingers door zijn witte haren. In Paramaribo vond hij werk. ‘Op een avond liet de baas een bureaulade open staan.’ Boka kon zijn vliegticket betalen en ging zijn droom achterna.

01_53A1621
Een portret van Boka Nathie uit Delfshaven. Beeld door: beeld: Peter de Krom

‘In Nederland sliep ik bij hippies en bij punkies met van die hanenkammen. Het leven was anders. Geld was niet belangrijk, we waren vrij.’ Boka sliep in Station Centraal, bij Hofplein, de Laurenskerk, in kraakpanden en in parken. ‘Ik mis die tijd. Er was altijd wat te doen op straat. Ik zou weer buiten willen leven. Laatst zocht ik een oud plekje op. Zodra ik lag, kwam er een surveillant aan. Ze zei dat het te koud was om buiten te slapen en had gelijk. Mijn weerstand trekt dat niet meer. Ik ben meteen naar huis gegaan.’

‘Het leven wordt saai. Ik ga naar de markt om schoenen te kopen, naar de bibliotheek en maak foto’s. Soms denk ik dat het beter is om dood te zijn. Maar ik kom niets tekort. In m’n eigen land was ik zo dakloos als de tering. Hier heb ik een huis en vrienden. Ik ga nooit meer weg. Sinds ik onterfd ben, wil ik hier sterven. Alles is geregeld. Ik betaal via een polis bij Dela. Anders gooien ze je in een massagraf. Ik wil een Hindoestaanse uitvaart en dat iemand zegt dat ik een goede ziel had. In Nederland word je in een Cadillac gereden, ook al ben je straatarm.’ Naar Suriname gaat hij alleen wanneer een familielid sterft en zijn ticket door hen wordt betaald. ‘Ik heb nog één zus. Als zij doodgaat is het de laatste keer.’ Hij staat op en trekt zijn smoking aan. ‘Het leven is éénmalig. Daarna is het klaar.’

Vers Beton heeft jouw support nodig!

Voordat je verder leest: Vers Beton kan alleen blijven bestaan dankzij support van onze lezers. Maak jij ook onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder
Dore van Duivenbode

Dore van Duivenbode

Dore van Duivenbode (1985) is freelance journalist voor print media, online en voor televisie.
Zij maakt portretten, reportages en documentaires voor onder meer NRC, Vrij Nederland, VPRO, IFFR en RTV Rijnmond.

Profiel-pagina
_MG_4702_Willem de Kam

Peter de Krom

Peter de Krom (35) is fotograaf en meervoudig Zilveren Camerawinnaar, publiceert regelmatig in NRC, NRC.next en Vrij Nederland. Voor Grenzeloze Rotterdammers gaat hij in eigen stijl met de thema’s en locaties van de afleveringen op pad en maakt een serie foto’s voor publicatie en expositie.

Profiel-pagina
Nog geen reacties