Stedelijke ontwikkeling & architectuur25 augustus 2016

Rotterdams Groen: Volkstuinen

Serie over de groene kant van de stad

In de serie Rotterdams Groen schrijven Yvonne Rijpers en Joep Klabbers over precies dat. Wat is er aan groen in Rotterdam, en wat zijn de verhalen hierachter? Deel 7: Volkstuinen.

Beeld: Fleur Beerthuis

Vanwege de trek naar de steden begin vorige eeuw ontstonden er in die tijd volkstuincomplexen en -verenigingen. Tot de jaren ’50 waren volkstuinen vooral moestuinen, pas later werden het ook siertuinen en plekken om te recreëren. Bijna 127 hectare van het Rotterdamse groen bestaat uit volkstuinen. De  hoogste tijd om er eens kijkje te nemen! Wij zijn vooral benieuwd naar wie die tuinders zijn, wat ze doen en waarom ze dit zo’n fijn tijdverdrijf vinden. We bezochten vtv Eigen Hof (sinds 1937) aan de rand van Overschie en vtv Van Brienenoord (sinds 1943) op het Eiland Van Brienenoord. We stellen je voor aan een zowel ervaren als ‘groene’ volkstuinders.

vtv Eigen Hof

Volkstuinvereniging Eigen Hof bevindt zich aan de rand van Rotterdam, in deelgemeente Overschie. Het is tevens een openbaar wandelpark. Met 274 tuinen is het een oase van rust in de drukke stad. De motivaties om er een tuin te houden zijn divers, wat resulteert in verschillende soorten tuinen: van siertuinen en moestuinen tot weg-uit-de-stad-tuinen, kindertuinen en combinaties ervan.

Beeld: Fleur Beerthuis

Tuin 203 wordt sinds zes maanden onderhouden door Louis Herb (47, voormalig chef-kok) en zijn partner Paul van Boxel.

Waarom heb je deze volkstuin?
Louis: “We wilden meer in het groen zijn. We wonen middenin de stad aan het Oostplein, met alleen een klein balkonnetje. Hiervoor hadden we al een tuin op een ander volkstuincomplex, maar daar was geen stroomvoorziening voor mijn scootmobiel. Dus kwamen we hier terecht.”

“Wij wonen hier de hele zomer”

Wat doe je hier zoal?
“We wonen hier de hele zomer. Op zondag gaan we vaak even naar huis voor de was en om te kijken of alles er nog staat. Verder rommelen we wat. We hebben het huis geschilderd en zijn nu bezig met het maken van een dakje. We werken niet echt in de tuin, we hebben meer slakken dan groenten!”

Beeld: Fleur Beerthuis

Thijs de Jager (64) en Richard Prosperi (49) steken onkruid op de paden. Iedere tuinder moeten 16 uur per jaar dit soort algemene werkzaamheden verrichten om het complex te onderhouden. Thijs is gepensioneerd schilder en verveelde zich. Hij heeft met zijn tuin iets omhanden. Hij kweekt er sla, tomaten en paprika, zijn vrouw kweekt er bloemen. Ze slapen regelmatig in hun tuinhuisje. Richard is conciërge bij de Hogeschool Rotterdam. Hij kwam hier ooit op een kinderfeestje van zijn zoon en ontdekte zo de volkstuin. “Ik woon middenin de stad, wilde meer buiten zijn en vooral ook een beetje aanklooien.”

Beeld: Fleur Beerthuis

Tuin 191 wordt sinds tien maanden onderhouden door Marlies van Veen (35, GGZ Agoog) en vriendin Cora Smits.

Waarom heb je deze volkstuin?
Marlies: “Mijn ouders hadden altijd een volkstuin in Hoogvliet, daar ben ik mee opgegroeid. Ik woon in Spangen, tussen het beton. Cora woont in Capelle aan den IJssel. Omdat de tuinen bedoeld zijn voor inwoners van Rotterdam hebben we de tuin samen. Dit is onze eerste zomer hier. We hebben hem sinds 5 december, een leuk sinterklaascadeau!”

“Het werkt therapeutisch”

Wat doe je hier zoal?
“De tuin is net af, voor zover het natuurlijk ooit af is. We hebben het hele voorjaar hard gewerkt. Helaas is de moestuin vanwege de hoge waterstand mislukt, hij overstroomde en alles is weggespoeld. Het tuinieren hier werkt heel therapeutisch. De tuin is nu vooral groen, we willen volgend jaar meer kleur en bloemen.”

Beeld: Fleur Beerthuis

Tuin 196 wordt sinds vorig jaar onderhouden door Martin Sobota (40, architect) en zijn partner Elisabeth Boersma (37). Ze komen er met hun kindje Aloïs (2) en delen de tuin met vrienden. 

“Ons vakantiehuis op fietsafstand”

Waarom hebben jullie deze volkstuin?
Martin: “Ik had eerst een moestuin op vtv Tuinderlust, een productietuin met onder andere de jongens van restaurant Mess, die daar hun groenten verbouwden. Daar ontmoetten Lies en ik elkaar. Sinds de geboorte van Aloïs zochten we naar een tuin met een huisje, om er ook te kunnen overnachten. Het is eigenlijk ons vakantiehuisje op fietsafstand.”

Wat doe je hier zoal?
“We hebben deze tuin nog maar pas, dus klussen nu aan het huisje en de herinrichting van de tuin. Die lag vol met betontegels en overal stonden tuinkabouters, zelfs in de dakgoot! Het huisje is nog origineel uit de jaren vijftig, toen net werd toegestaan dat je ook op de tuin mocht slapen.”

Elisabeth: “Martin wil hier zelf groenten gaan verbouwen, ik zit hier meer voor de ontspanning en het buiten zijn. In Rotterdam wonen we boven winkels, we missen groen om ons heen. Ik ben zelf opgegroeid op het platteland en heb daar wel behoefte aan.”

Beeld: Fleur Beerthuis

vtv Van Brienenoord

Volkstuinvereniging Van Brienenoord ligt op Rotterdam-Zuid, vlakbij de Kuip, en heeft als doel om tuinieren te bevorderen én Rotterdammers kennis met de natuur te laten maken. Dat laatste gebeurt niet alleen op de tuin zelf, maar ook door bijvoorbeeld de uilen, spechten en schotse hooglanders die op het eiland te zien zijn. 

Beeld: Fleur Beerthuis

Tuin 24 is sinds vijf jaar in handen van Janneke van de Velden (36, architect), haar partner Alex Meunier (40, data-analist) en zoon Jules (2).

Waarom hebben jullie deze volkstuin?
Janneke: “Ik ging samenwonen met Alex op een flat zonder enige buitenruimte, aan het Churchillplein. Dat was voor een buitenmens als ik niet te doen. Ik overtuigde Alex om een volkstuin te nemen.”

“Tuinieren is loslaten”

Wat doe je hier zoal?
“Ontspannen tuinieren. Tuinieren is loslaten, hè? Je kunt niet alles beheersen en controleren, er steekt overal wel weer onkruid de kop op. Die strijd moet je dus opgeven. Onze zoon Jules eet alle bessen op waar hij bij kan, van de overige maken we jam. We hebben tomaten in de kas en de vriezer thuis zit vol rabarbercompote.”

“In het begin gingen we hier vaak na het werk nog even heen. Nu komen we er vooral in de weekenden. ’s Avonds bij een vuurtje met het geluid van de krekels op de achtergrond, dat is echt totale ontspanning!”

Beeld: Fleur Beerthuis

Rufo Avila (73, gepensioneerd) en zijn vrouw Isabel Avila spannen de kroon: al 35 jaar onderhouden ze hun tuin bij vtv Van Brienenoord.

Waarom hebben jullie deze volkstuin?
Rufo: “We wonen in Bolnes en komen allebei uit Spanje. Ik vind het heel leuk om buiten te zijn, groenten te verbouwen, met de natuur bezig te zijn. Ik ben hier elke dag.”

“Onze kinderen zijn hier opgeroeid”

Wat doe je hier zoal?
“Ik kweek allerlei Spaanse groenten en kruiden die je in Nederland niet kunt krijgen. Mijn vrouw komt hier meer voor de ontspanning en zit dan in de schaduw onder de druiven met haar kruiswoordpuzzel. Onze kinderen zijn hier opgegroeid. Vroeger kookten en sliepen we hier ook, tegenwoordig gaan we ’s avonds weer naar het comfort van ons huis.”

Beeld: Fleur Beerthuis

Eigen groen

Een eigen plekje in het groen, dat is hoofdzakelijk wat mensen motiveert tot het hebben van een volkstuin. Eigen groenten verbouwen is leuk – vooral als het lukt – maar het is de ontspanning die telt. Even weg uit de stenige stad en met de handen in de grond. Geen gerinkel en getoeter, maar getjirp en gekwetter. Het gebruik van de tuinen is dynamisch en divers: veel nieuwe tuinbezitters zien de tuin als een vaste campingplek, compleet met trampoline, zandbak en barbecue. Als je geen tuin hebt bij je huis, dan maar een huisje bij je tuin om regelmatig te recreëren. De volkstuin is daarmee vooral een vlucht uit het stadsleven.

 

De sectie Stedelijke Ontwikkeling & Architectuur wordt mede mogelijk gemaakt door AIR, het Architectuur Instituut Rotterdam. (meer info)

Lees meer:

Reageer of deel op Social Media

Tags:Rotterdam, Rotterdams Groen, stadstuin, tuinieren, Volkstuin en volkstuinen

Sectie: Stedelijke ontwikkeling & architectuur

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *