Kunst & Cultuur29 september 2016

De wederopstanding van house: Mike van Gaasbeek (WORM)

Serie interviews over de uitgaansscene

Rotterdam had in de jaren negentig een legendarische uitgaansscene. Maar inmiddels is er een jongere generatie die weer opgroeit met house. Hoe is dat gekomen? Tara Lewis vroeg het de hoofdrolspelers uit de Rotterdamse scene. Vandaag: Mike van Gaasbeek, zakelijk directeur bij WORM.

Beeld: Loes van Duijvendijk

Voordat het interview met Mike begint, betoogt artistiek directeur Hajo Doorn dat 2001, het jaar waarin Rotterdam Culturele Hoofdstad was, een rampjaar was voor de culturele sector. Mike is het er niet mee eens.

“Ik heb de eerste projecten juist in 2001 kunnen doen. Phil [Philip Powel, directeur van BIRD, red.] en het HipHopHuis ook, Passionate kon van alles doen en MAMA is dat jaar gestart. Sinds 2001 hebben we tien magere jaren gehad. Ik denk dat de crisis voor een deel mogelijkheden heeft gecreëerd. Daardoor kon Roodkapje op de Meent iets beginnen, konden ZUS en Codum het Schieblock ontwikkelen, Kris en Jetti een pand op de Kruiskade krijgen. Aziz had in florerende tijden met een vastgoedbubbel Perron nooit zo lang kunnen runnen. Ons pand was ook een mislukte vastgoedontwikkeling.”

"Grote concerten zijn helemaal niet nodig om een interessante uitgaansstad te maken"

In eerdere interviews klinkt steeds Perron als het sleutelmoment waarop de uitgaansscene in Rotterdam zich begon te herstellen. Mike denk daar anders over. “Het is te kort door de bocht om te zeggen dat Perron een keerpunt was. Er gebeurden namelijk allemaal dingen tegelijkertijd en ik denk dat dit juist is waardoor de stad floreert.”

“Het terrein van BAR en Biergarten bijvoorbeeld, het aantal horeca- en broodjeszaken wat erbij is gekomen. Oude stoffige sigarenrooktenten zijn ineens overgenomen door leuke lui die daar leuke barretjes zijn begonnen. Ik herinner me nog dat de Tiki’s nieuws was en naast Rotown de enige plek was waar je naartoe kon. Dat is eigenlijk heel raar want het is helemaal geen bijzondere plek. Het waren gewoon best magere tijden en nu zijn er onwijs veel leuke dingen bijgekomen.”

“De Nighttown- en Annabelvrije jaren waren geweldig. Het was nog nooit zo leuk in Rotterdam. Het enige wat we niet hadden was De Dijk, ieder half jaar. Ik mis geen groot poppodium, geen moment. We moeten niet vergeten: de boom en de ontwikkeling van de sector heeft plaatsgevonden nadat WATT dicht ging. Rotterdam is leuk, interessant en hip geworden door de dichtheid. Grote concerten zijn blijkbaar helemaal niet nodig om een interessante uitgaansstad te maken.”

Ik haal Gyz La Rivière aan, die het hier vermoedelijk tegenin zou gaan. Hij betoogt dat Nighttown een plek was waar mensen als hij en bijvoorbeeld Aruna Vermeulen of Mike Redman hun vleugels konden uitslaan. Hij ziet zo’n centrale vrijplaats voor muziekliefhebbers als een cruciaal onderdeel van een levendige scene. “Maar dat kan toch hier, bij Rotown, BAR of Bird? En zij mochten alleen maar in de Basement of het Theater dingen doen. Niet experimenteren in de grote zaal. Je had alleen maar Nighttown toen, nu heb je vier of vijf plekken waar je met je concept kunt landen.”

Beeld: Loes van Duijvendijk

“Ontwikkelingen zijn in mijn optiek vaak van mensen afhankelijk. De stad bloeit door bepaalde mensen, ondernemers die de moeite nemen om iets op te zetten. De generatie van Harry Hamelink, Roland Molendijk, Peter van der Stelt, Pim Bottema en Dick Pakkert waren de mensen die het voor het zeggen hadden in de uitgaansscene. Onder hun vleugels zijn veel mensen in de scene beland. Aziz bij Ted Langenbach en Koos Hanenburg, Phil van Bird was vroeger programmeur van het Nighttown Theater. Toen die oude garde er niet meer was, zijn zij nieuwe dingen begonnen.”

“Ik heb het gevoel dat er een generatie is geweest van mensen tussen de 35-45 die zelf een eigen tent zijn begonnen, maar ik zie nu geen nieuwe generatie die dat doet. Iedereen wil dj worden of heeft ‘een concept’, maar er zijn weinig mensen die gaan ondernemen. Dat behelst alles, van de wc schoonmaken tot het programmeren en de bierdeals sluiten.”

"Iedereen wil dj worden of heeft ‘een concept’, maar er zijn weinig mensen die gaan ondernemen"

WORM verhuisde vijf jaar geleden naar hetzelfde pand als NRC, met de ingang om de hoek in de Boomgaardstraat. Het pand is eigendom van Fons Burger, oud-eigenaar van Nighttown. Nagenoeg aan de Witte de Withstraat, niet een plek die je meteen zou verwachten bij een ‘centrum voor avantgardistische recreatie’. “Wij zaten aan de rand van de stad en dachten op die locatie niet te kunnen overleven. Als we aan de rand waren gebleven waren we een marginale plek in een industriegebied geworden die zo nu en dan iets leuks doet, of heel vaak iets voor heel weinig mensen. Wil je groeien en een plek hebben met een stevig fundament, dan moet je naar het centrum van de aandacht verplaatsen.”

“Toen we hier in de straat kwamen had je hier niet heel veel: de Witte Aap, de Schouw, Iez en het Zwarte Schaap. Het is moeilijk om te zeggen in hoeverre onze komst heeft bijgedragen aan de verandering van de straat. Tegelijkertijd exploiteren we nu 2000 vierkante meter en komen hier 80.000-100.000 mensen met WORM in aanraking, dus we hebben wel invloed. Aan de andere kant zie je dat de straat zich een andere kant op ontwikkelt, die niet echt op WORM lijkt. Wij streven originaliteit na en de straat is enorm gepopulariseerd. Dat hadden we vijf jaar geleden niet verwacht, maar we voelden wel dat er iets aan de hand was.”

“Succes heeft ook zijn downside. We noemen onszelf altijd het dorpje van Asterix en Obelix. We zijn omringd door Romeinen. Natuurlijk profiteren we daar ook van. De kracht van dit blok is wel dat een groep mensen vrij makkelijk de keuze maakt om hier naartoe te gaan omdat er altijd wel iets van hun gading is.”

“Het zou wel saai worden als wij en de Schouw er niet meer waren. Ik zou het toejuichen als er meer bijzondere plekken komen die iets toevoegen. Als je Dodorama meerekent bestaat WORM al dertig jaar. Wij hebben onze eigen zuil gecreëerd. Qua programmering zijn wij de meest diverse plek van heel Rotterdam, hier hoor je de meest undergound noise en de platste italo disco, en het kan ook nog naast elkaar.”

"Dankzij El Nino gaat die hele festivalcultuur gewoon door de plee"

Die diversiteit zorgt er ook voor dat je als publiek niet blind naar WORM kan, toch? “Er is bijna niemand die de gehele brandbreedte vreet die wij programmeren. Het liefst zou je willen dat mensen meer op ontdekkingstocht gingen maar dat is bijna niet te doen. Door social media is de manier waarop mensen besluiten ergens naartoe te gaan radicaal veranderd. Alles wat populair is krijgt meer aandacht waardoor succes zich versterkt. Als jouw vrienden allemaal ‘evenement x’ liken, is het zwaan-kleef-aan en gaat de rest ook allemaal. Zaken als toeval, erop uit trekken om ergens te belanden of altijd veilig naar dezelfde plek bestaat allemaal niet meer. Mensen zijn conservatiever, er is minder spontaniteit maar ze gaan ondertussen wel naar festivals.”

Geen fan van festivals? “Het zou nog veel beter met de uitgaangsscene gaan als er minder festivals zouden zijn. Festivals ondermijnen in principe alle tenten die het hele jaar open zijn. Sommige bands kunnen we niet boeken omdat ze met allerlei exclusiviteitsdeals op een festival staan. Festivals zijn het hele jaar bezig met organiseren, krijgen sponsoring en subsidie en kunnen veel meer betalen. Tenten die er eigenlijk voor zorgen dat de stad interessant blijft – veel meer dan die ene hick-up tijdens het festival – lijden daaronder. Daarom organiseren alle ondernemers hun eigen festival, omdat programmeren in de zomer zo weinig zin heeft. Gelukkig hebben we een enorm klimaatprobleem waardoor het steeds harder gaat regenen en tenten omwaaien. Dankzij El Nino gaat heel die festivalcultuur gewoon door de plee.”

Beeld: Loes van Duijvendijk

“Digitalisering, de crisis en festivalisering zijn de winst- en verliespunten van de uitgaanssector van de afgelopen jaren.  Maar ik denk dat de stad er rijp voor is om straks samen een festival te organiseren. In Amsterdam en Tilburg werkt dat heel goed, een ‘sectorgedragen’ festival. Festivals nu zijn op een plein of in een park en zijn -even gecharcheerd – gehuurde Dixies, catering van Ron Koebrugge en twee draaitafels. Het Eendracht Festival is een mooi voorproefje van wat er mogelijk is.”

“Ik denk dat Rotterdam een enorm potentieel heeft om samen geweldige festivals te organiseren. Vroeger hadden we een rare infrastructuur maar inmiddels liggen veel leuke tenten dicht bij elkaar. Je moet dan wel durven om iets van jezelf op te geven. Ik weet niet of de sector daar klaar voor is. Bij de oude garde zat meer oud zeer, dat maakte samenwerken soms moeilijk. Dat is tegenwoordig beter.”

Lees ookKunst & CultuurDe wederopstanding van house: Guido van Dieren (BIRD)Serie interviews over de uitgaansscene

Moeten we bang zijn dat Rotterdam een soort Amsterdam 2.0 wordt? Dat de gentrification doorslaat en de stad zijn identiteit verliest? “Dat gaat nooit gebeuren. We hebben gelukkig in grote getale domme inwoners én een gigantische populatie allochtonen. Dat zorgt er wel voor dat het hier echt niet leuk is voor rijke, blanke en hoogopgeleide mensen om te komen wonen. Voor het gros dan. Her en der zijn een paar plukjes hipheid. Dat hebben we nog nooit gezien in Rotterdam, dat geef ik toe.”

“Ik heb ook wel eens gehad dat ik bij de Biergarten was en dacht: “Waar komen al deze leuke mensen vandaan? En wat zien ze er goed uit! Waarom zie ik ze nooit bij WORM?” Twee jaar later kom ik daar en zie ik allemaal dikke uitgezakte toeristen met een grote mok bier, dus de hippe mensen zijn alweer verder getrokken. Ik maak me daar dus absoluut geen zorgen over.”

“Het is belangrijk dat we als stad ervoor zorgen dat mensen goedkoop iets kunnen beginnen en experimenteren. Die ruimte is er nog genoeg, maar dat moet wel mogelijk blijven en niet worden dichtgetimmerd met regels. Daarnaast is het belangrijk dat mensen op blijven staan en de “gevestigde” orde zoals WORM, Aziz, Jetti en Kris en Bird het vuur aan de schenen gaan leggen. Dan houd je een dynamische stad. Het is belangrijk dat mensen hun passie volgen en iets opzetten en daar veel te veel tijd en energie instoppen zonder er direct voor beloond te worden.”

Lees meer:

Reageer of deel op Social Media

Tags:festivals, perron, uitgaansscene en WORM

Sectie: Kunst & Cultuur

kaart: WORM, Boomgaardsstraat, Rotterdam, Nederland
Ontvang de wekelijkse Vers Beton newsletter!

Op Vers Beton discussiëren we met liefde. We horen daarom graag je mening. Houd daarbij wel onderstaande richtlijnen in gedachten, dan weet je zeker dat je reactie zichtbaar blijft:

  • Draag inhoudelijk bij aan de discussie
  • Blijf on-topic
  • Speel op de bal, niet op de man
  • Wees respectvol: reacties waarin sprake is van schelden, haat, racisme of seksisme worden verwijderd
  • Reacties over huisregels en toelatingsbeleid worden verwijderd
  • We gaan niet in discussie over verwijderde reacties
  • Zie je reacties die niet aan de huisregels voldoen? Ons controlesysteem is niet waterdicht. Laat het ons weten via info@versbeton.nl

Verdiep de discussie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *