voor de harddenkende Rotterdammer

In de serie Rotterdams Groen schrijven Yvonne Rijpers en Joep Klabbers over precies dat. Wat is er groen in Rotterdam, en wat zijn de verhalen hierachter? Deel 8 (slot): Essenburgpark.

essenburgpark_kinderen_waterkant_jasmijn_krol
Beeld door: beeld: Jasmijn Krol

Het Essenburgpark is het eerste bottum-up stadspark van Rotterdam. Want wat ooit begon als een bewonersinitiatief om het groen in de wijk te behouden, groeit nu uit tot een nieuw park met verschillende soorten tuinen en begroeiing. Het Essenburgpark verbindt een aantal groene initiatieven langs het spoor en wordt daarom door verschillende organisaties beheerd.
Architect Catherine Visser (DaF-architecten) is als bewoner vanaf het begin betrokken bij de ontwikkeling van het Essenburgpark. “Die groenstrook langs het spoor is een historisch reservoir. Oorspronkelijk was dit een polder. De weg die er doorheen loopt is de oude spoorbaan uit de negentiende eeuw. Je vindt hier nog steeds het voormalig station Beukelsdijk, een oud houten stationsgebouw. De hoogteverschillen in het terrein komen door het spoortalud”, vertelt ze.

Restgrond

Bijzonder gebied of niet, de gemeente en NS Vastgoed beschouwden de groenstrook lange tijd als restgrond die niet onderhouden hoefde te worden. Zo ontstonden gaandeweg spontaan volkstuinen en is er al sinds 1923 een educatieve tuin. Later kwamen er ook bewonerstuinen zoals de Pluktuin, Iederstuin en de Spoortuin. Al deze tuinen worden onderdeel van het Essenburgpark. “Het wordt een groen raamwerk, geen traditioneel stadspark”, waarschuwt Visser. “Het Essenburgpark wordt een route door de omgeving en langs de tuinen. Een soort kralensnoer.”

essenburgpark_oudsteboom_jasmijn_krol
Beeld door: beeld: Jasmijn Krol

Toen de Nederlandse Spoorwegen een aantal jaren geleden wilden bouwen op de groenstrook langs het spoor, kwamen de bewoners in opstand. De mix van fanatieke actievoerders en bewoners met juridische kennis voerde een succesvolle lobby voor behoud van het groen. Het resultaat is dat de gemeente Rotterdam de grond nu koopt. Die grond wordt op dit moment gesaneerd door de NS. De overdracht aan de gemeente Rotterdam is waarschijnlijk in december. Maar de gemeente gaat het natuurgebied, dat bijna een kilometer lang is, niet onderhouden. Het beheer van wat straks het Essenburgpark is, wordt de verantwoordelijkheid van de bewoners rond de Essenburgsingel zelf. Dat is voor het eerst: het op grote schaal beheren van groen in de stad was tot nu toe altijd een overheidstaak.

De verwachting is dat het terrein in januari 2017 toegankelijk is voor iedereen die wil kijken, wandelen, spelen of de handen uit de mouwen wil steken.
Voor het ontwerp van het Essenburgpark wordt zoals gebruikelijk gewerkt met een ontwikkelplan, maar deze keer zonder grand design. Wel is er veel aandacht voor samenwerking met andere partijen. Met het Hoogheemraadschap Schieland en de Krimpenerwaard en de gemeente Rotterdam wordt een waterberging van 5.000 kuub gerealiseerd. Daarmee wordt wateroverlast voor de omliggende buurten tegengegaan.

Groene Connectie

Een andere samenwerking is met de GGD en verschillende zorg- en welzijnsgroepen om het beheer en gebruik van groen aan zorg te koppelen. In deze zogeheten ‘Groene Connectie’ is het Essenburgpark de ontbrekende schakel die de Spaanse Bocht, het Dakpark en de Heemraadssingel verbindt in een langgerekt groengebied van acht kilometer rondom heel Delfshaven. In de Spoortuin werkt nu al een groep cliënten van ggz-instelling Bavo.
Deze serie begon acht afleveringen geleden met de vraag of Rotterdam nu wel of niet groen is. Toen hadden we niet een goed antwoord op die vraag. Acht afleveringen later weten we dat Rotterdam groener dan groen is en steeds groener wordt.

PARKENMAAND
September is Parkenmaand in Rotterdam. In de Rotterdamse parken kan je meedoen aan wandelingen, workshops en yogasessies. Ook zijn er festivals. Parkenmaand is een initiatief van het Rotterdamse Parkenoverleg waarin 25 Rotterdamse stads-, wijk-, buurt- en postzegelparken worden vertegenwoordigd door betrokken bewoners.
Hier is het hele programma van de Parkenmaand te vinden.

De sectie Stedelijke Ontwikkeling & Architectuur wordt mede mogelijk gemaakt door AIR, het Architectuur Instituut Rotterdam. (meer info)

Vers Beton heeft jouw support nodig!

Voordat je verder leest: Vers Beton kan alleen blijven bestaan dankzij support van onze lezers. Maak jij ook onafhankelijke journalistiek in Rotterdam mogelijk?

Nee, ik lees eerst het stuk verder
Joep Klabbers

Joep Klabbers

Joep Klabbers (1969) is architect en dakliefhebber. Met zijn bureau zoarchitecten richt hij zich op de opgaven van de bestaande stad. Hij verkent daklandschappen met de Rotterdamse Dakendagen en hoopt nog eens in een huisje bovenop de stad te wonen. Tevens frontman van WLDRF.

Profiel-pagina
Yvonne Rijpers

Yvonne Rijpers

Yvonne Rijpers (1980), Eindhovense Rotterdamse, sociologe en metropolitaan onderzoekster. Vindt Rotterdam-West veruit het best. Is werkzaam in en schrijft over stedelijke ontwikkeling. Probeert daarnaast ook nog te promoveren op iets met beleid, Berlijn en creatieve steden en werkt als coördinator voor Vereniging Deltametropool.

Profiel-pagina
Jasmijn Krol 2

Jasmijn Krol

Jasmijn Krol (1988, Dongen) is beeldend kunstenaar en woonachtig in Rotterdam. Ze werkt voornamelijk met video, fotografie en performance. Naast haar autonome werk, maakt ze momenteel een documentaire en werkt ze ook als fotograaf in opdracht.

Profiel-pagina
Nog geen reacties